Δημοκρατία, οικονομία κι εκλογές.

Το παρελθόν έχει δείξει πως κάθε φορά που υπήρξε μεταξύ των λαών κάποια διένεξη κι αυτή «επιλυόταν» δια του πολέμου, κάποια χρονική στιγμή δια της νίκης κάποιου ή κάποιων η ιστορία έβαζε μια άνω τελεία και συνεχιζόταν στο μονοπάτι που χάραζε ο νικητής. Γιατί πάντα ήταν ξεκάθαρο ποιος ήταν ο νικητής και ποιος ο νικημένος.
Από το τέλος του Β’ Παγκοσμίου πολέμου και μετά, ο φόβος του πυρηνικού ολέθρου έχει δράσει αποτρεπτικά σε μεγάλων διαστάσεων και γενικευμένες πολεμικές συγκρούσεις και τις έχει περιορίσει τόσο χρονικά όσο και σε τοπικό συνήθως επίπεδο. Ταυτόχρονα όμως, οι δημοκρατίες που ξεπήδησαν από το κατεστραμμένο παγκόσμιο τοπίο μετά τη λήξη του Β’ Παγκόσμιου πολέμου δίνοντας αρχικώς προτεραιότητα τόσο στην ανάπτυξη όσο και στον άνθρωπο δημιουργώντας κι ενδυναμώνοντας θεσμούς όπως η κοινωνική ασφάλιση, η εργασιακή ειρήνη, η ελεύθερη πρόσβαση στην παιδεία, η παροχή ευκαιριών στην εργασία, ενισχύοντας την έρευνα αλλά και τις τέχνες, μετά τη δεκαετία του ’80 άρχισαν να αλλοιώνουν το χαρακτήρα τους αλλά και να αλλοιώνονται και οι ίδιες. Υπό τον μανδύα του νεοφιλελευθερισμού, ο κακώς νοούμενος καπιταλισμός άρχισε να καταστρέφει οτιδήποτε καλό για τις κοινωνίες, περισσότερο δε για τη μεσαία τάξη, η οποία, και είναι σχήμα οξύμωρο αυτό, τον στήριξε τα προηγούμενα χρόνια. Κοινωνικοί θεσμοί καταρρέουν ή είναι στα πρόθυρα της κατάρρευσης σε ολόκληρο σχεδόν το δυτικό κόσμο, η ανεργία μαστίζει όλα τα ηλικιακά στρώματα, ειδικά από τότε που η Κίνα μπήκε για τα καλά στο χώρο του καπιταλισμού έχοντας αναλάβει τα ηνία της παγκόσμιας παραγωγής, παιδεία, υγεία και πολιτισμός παραπαίουν χωρίς στο βάθος να διαφαίνεται κανένα ίχνος βελτίωσης.
Ο πόλεμος πια άλλαξε μορφή και χρησιμοποιεί όχι πια σφαίρες αλλά όρους οικονομικούς, χωρίς βέβαια τα θύματα να είναι λιγότερα! Η μεγαλύτερη όμως διαφορά είναι πως πια το τοπίο είναι ασαφές, κανείς δεν ξέρει ποιος είναι ο εχθρός αλλά το χειρότερο είναι πως κανείς δεν ξέρει ποιος είναι ο νικητής και ποιος ο χαμένος αφού κανείς δεν ξέρει καν αν ο πόλεμος έχει τελειώσει ή όχι! Οι εθνικές συνειδήσεις αντικαταστάθηκαν από το συμφέρον του πορτοφολιού και το χρήμα έγινε πια το υπέρτατο αγαθό στο οποίο δίνονται οι όρκοι πριν τη μάχη. Και μέσα στο θολό αυτό τοπίο ο μέσος άνθρωπος, παρασυρμένος συνήθως από διάφορους «ειδικούς» κι επιτηδευμένες σοφιστείες, ακολουθεί ένα δρόμο χωρίς προορισμό με μοναδικό γνώμονα την επιβίωση στο σήμερα έχοντας ξεχάσει πια το αύριο. Μαζί με όλη αυτή την αβεβαιότητα δεν πρέπει να ξεχνάμε πως προστίθεται και η πάγια τακτική των κυβερνώντων κάθε κράτους για την επιβολή και την καλλιέργεια –σκοπίμως- στους πολίτες μιας ψευδούς αίσθησης για την κατάσταση του κόσμου, περιπλέκοντας ακόμα περισσότερο την κατάσταση στο μυαλό των λαών. Όλα τούτα αν συνεκτιμηθούν, μπορούν εύκολα να οδηγήσουν σε κάποια (ίσως) ασφαλή συμπεράσματα που εξηγούν γιατί ανά τον κόσμο υπάρχουν δημοκρατίες μόνο κατ’ όνομα και στις οποίες κατά τα άλλα δημοκρατικά εκλεγμένοι ηγέτες έχουν πια αναλάβει το ρόλο του τσάρου. Είναι εύλογο λοιπόν να αναρωτηθεί κανείς αν ο οικονομικός πόλεμος, που βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη στις μέρες μας, έχει οδηγήσει τη δημοκρατία να αποτελεί πια μόνο τη βιτρίνα καθεστώτων που θα μπορούσαν να χαρακτηριστούν σε κάποιες περιπτώσεις ακόμα και ολοκληρωτικά.
Οι επερχόμενες αυτοδιοικητικές εκλογές κι οι ευρωεκλογές μπορούν να αποτελέσουν ένα σταθμό κι ένα σημείο από το οποίο η ιστορία μπορεί να αλλάξει δρόμο και να επικεντρωθεί ξανά στις πραγματικές αξίες που αρμόζουν στο γένος των ανθρώπων. Μπορούν να στείλουν πολλά μηνύματα, τόσο πολιτικά όσο και κοινωνικά. Η ψήφος που θα ρίξουμε τούτη τη φορά στην κάλπη θα έχει μεγάλη και καθοριστική αξία και ο ιστορικός του μέλλοντος θα σταθεί με μεγάλη προσοχή κι επιμονή προσπαθώντας πρωτίστως να ερμηνεύσει το σκεπτικό του καθενός μας πίσω από αυτή. Οι επιλογές μας δεν είναι περιορισμένες, δεν είναι άσπρο – μαύρο. Δεν είναι μόνο τα κόμματα πια ούτε οι ιδεολογίες που αυτά, ενίοτε ψευδεπίγραφα, πρεσβεύουν. Ίσως να μην είναι καν τα πρόσωπα. Είναι πριν απ’ όλα η θέση η δική μας, της τοπικής μας κοινωνίας αλλά και της χώρας στο μέλλον. Σήμερα, μερικές μέρες πριν επιλέξουμε σε ποιον υποψήφιο θα βάλουμε το σταυρό της προτίμησής μας, θα πρέπει να προβάλουμε μέσα στο μυαλό μας το μέλλον και την πορεία που αυτό θα έχει διαγράψει. Και να αναλάβουμε την ευθύνη γι’ αυτό. Τα οικονομικά συμφέροντα που έχουν απλώσει τα δίχτυα τους παντού και κυβερνούν τον κόσμο μπορεί να μη χρησιμοποιούν το άψυχο μέταλλο για να σκοτώνουν νεαρά κορμιά, σκοτώνουν όμως εντελώς αδίστακτα τις ψυχές μας. Η μοναδική μας άμυνα απέναντι σ’ αυτόν τον αόρατο αλλά χειροπιαστό εχθρό είναι το μελάνι που θα μπει στο σταυρό δίπλα στους υποψηφίους της επιλογής μας. Ας μη σκεφτούμε στενόμυαλα και μικρόψυχα τούτη τη φορά έχοντας κατά νου το προσωπικό μας συμφέρον αλλά ανοιχτόμυαλα και για το κοινό καλό.

(πηγή εικόνας)

Βοήθεια

bibliokiposΗ Άννα Έλλις άφησε τις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής για να ζήσει δίπλα στον Κώστα, τον άντρα που αγάπησε, στη Ζίτσα της Ηπείρου. Όνειρό της είναι να δημιουργήσει κάτι περισσότερο από ένα βιβλιοπωλείο, για πρώτη φορά στην ιστορία του χωριού, έναν τόπο πολιτισμού.

Μπορούμε όλοι να βοηθήσουμε για να γίνει το όνειρο της πραγματικότητα. Μια μικρή βοήθεια απ’ τον καθένα μας συσσωρεύεται και γίνεται μεγάλη.

Ας βοηθήσουμε για να δημιουργηθεί το πρώτο βιβλιοπωλείο στη Ζίτσα της Ηπείρου, ας ενώσουμε τις δυνάμεις μας με την Άννα Έλλις και να γίνουμε όλοι μας δημιουργοί και συνοδοιπόροι με το Βιβλιόκηπο!

Μπορούμε όλοι να τη βοηθήσουμε. Δείτε εδώ τον τρόπο…

Παρελθόν & μέλλον

4351730264_0728bbc2a5_o

Σήμερα αποφάσισα να κάνω ένα ταξίδι πίσω στο χρόνο. Πίσω στην εποχή που στα ιστολόγια οι άνθρωποι εξέφραζαν τις απόψεις τους και γινόταν διάλογος, την εποχή που κι εγώ συμμετείχα ενεργά σχεδόν επί καθημερινής βάσης. Πέρασα από όλα ανεξαιρέτως τα ιστολόγια με τα οποία είχα επαφή και σε άλλα έμεινα πολύ ώρα, σε κάποια λιγότερη. Με λύπη μου διαπίστωσα πως ορισμένα είχαν πάρα πολύ καιρό να ανανεωθούν και είναι ανενεργά και αφημένα στο χρόνο.

Τα περισσότερα όμως από αυτά λιγότερο ή περισσότερο συνεχίζουν την πορεία τους, πιο μεστά και ώριμα έχοντας πια λόγο πιο έμπειρο και τεκμηριωμένο. Χάρηκα γι’ αυτό και χάρηκα πολύ. Διαπίστωσα πως οι σκεπτόμενοι άνθρωποι των ιστολογίων έχουν ορθή άποψη για τα θέματα που τους απασχολούν και τεκμηριωμένη σε μεγάλο βαθμό, έστω κι αν με μερικά από αυτά οι δικές μου απόψεις είναι αντίθετες. Λυπήθηκα γιατί πια δεν αποτελώ μέρος της καθημερινότητας αυτής και του εξαιρετικά ενδιαφέροντος οικοσυστήματος που έχουν δημιουργήσει. Οι ανάγκες της καθημερινότητας μου αλλά και η ενασχόλησή μου με το δικτυακό τόπο τοβιβλίο.net δεν μου αφήνει τον απαραίτητο χρόνο για να μπορώ με αξιοπρέπεια να ασχοληθώ όσο θα ήθελα με τον κόσμο των ιστολογίων.

Μέσα σ’ αυτό το εξαιρετικό περιβάλλον δεν έλειψε βεβαίως και μια δυσάρεστη για μένα έκπληξη. Διαπίστωσα με λύπη μου πως η μικροπρέπεια ορισμένων είναι τόσο μεγάλη που τους πνίγει κυριολεκτικά και δεν τους αφήνει να ανασάνουν! Διαβάζοντας κάποιες αναρτήσεις από ένα ιστολόγιο που είχα πολλά χρόνια να επισκεφτώ γέλασα. Γέλασα γιατί συνειδητοποίησα πως κάποιοι είναι κολλημένοι όχι απλώς στη μικροπρέπεια αλλά και στη μεγαλύτερη ηλιθιότητα που μπορεί ένας άνθρωπος να έχει μέσα του! Κι αν στην αρχή γέλασα γιατί κατάλαβα πως γι’ αυτούς δεν υπάρχει πρόοδος αλλά στασιμότητα, ένα πείσμα που υπάρχει μονάχα μέσα τους και τους κρατάει καθηλωμένους στο ίδιο σημείο, μετά λυπήθηκα. Και λυπήθηκα ειλικρινά γιατί γνωρίζω πως πίσω από τους ανθρώπους αυτούς υπάρχει ένα πλούσιο υπόβαθρο γνώσεων και σκέψης αλλά επιμένουν σε μια παθογένεια που δεν οδηγεί πουθενά. Λυπήθηκα γιατί ένα άλλοτε ζωντανό ιστολόγιο τώρα πια έχει μόνο αναρτήσεις σχεδόν χωρίς κανένα σχόλιο σ’ αυτές. Κάτι που θα μπορούσε να είναι στολίδι έχει καταντήσει σκουπίδι, μια αποθήκη γεμάτη δυσοσμία… Και είναι πραγματικά κρίμα αυτό, αλλά αν οι ίδιοι δεν το συνειδητοποιούν τότε το πρόβλημα είναι εσωτερικό δικό τους, όσο κι αν προσπαθούν να υποτιμήσουν και να υποβαθμίσουν άλλους… Θυμίζω το μύθο του Αισώπου με την αλεπού και την κολοβή ουρά της…

Ξεπερνώντας αυτή την παθογένεια, η οποία όμως με έκανε να συλλογιστώ πόσο άσχημο πράγμα είναι να κλείνεται κάποιος και να περιχαρακώνεται πίσω από τις παρωπίδες της στενομυαλιάς και της ισχυρογνωμοσύνης, είδα πως οι απόψεις που εκφράζονται αλλά και η δυνατότητα ελεύθερης έκφρασης ίσως τελικά αποτελέσει το όπλο ενάντια στη φαυλότητα τόσο του πολιτικού συστήματος όσο και του οικονομικού κατεστημένου που έχει πέσει πάνω στα κεφάλια σχεδόν στο σύνολο του δυτικού κόσμου κι ας μην το έχει ακόμα συνειδητοποιήσει. Ο λόγος και ο διάλογος μεταξύ των απλών καθημερινών ανθρώπων αλλά και η ανταλλαγή απόψεων πιθανολογώ πως ίσως είναι το καλύτερο εργαλείο που θα μπορέσει να σπρώξει την κοινωνία προς τα εμπρός. Μπορεί οι κυβερνήσεις και τα ΜΜΕ να έχουν ακόμα κυρίαρχο λόγο στη διαμόρφωση της κοινής γνώμης, όμως μια ισχυρή βάση ανθρώπων με λόγο τεκμηριωμένο, έτσι όπως αυτή εκφράζεται σε πολλά ιστολόγια ή άλλα μέσα έκφρασης, θεωρώ πως είναι ικανή να διαμορφώσει ακόμα και πολιτικές.

Όλοι βέβαια γνωρίζουμε πως κατά καιρούς υπάρχουν προσπάθειες φίμωσης της ελεύθερης γνώμης ακόμα και προσπάθειες για υποβαθμιστούν ορισμένες από αυτές. Όμως, για να χρησιμοποιήσω όμως το γνωστό σλόγκαν από μια τηλεοπτική σειρά του παρελθόντος, η αλήθεια είναι εκεί έξω. Αρκεί να έχουμε τα μάτια μας ανοιχτά για να τη δούμε και να την ξεχωρίσουμε από τα σκουπίδια, τα οποία στις περισσότερες των περιπτώσεων είναι καμουφλαρισμένες με το μανδύα του σοβαρού και του ειδικού. Ο διάλογος είναι αυτός που θα δώσει λύσεις κι αυτός μπορεί και πρέπει να ξεκινήσει μέσα από την κοινωνία, μέσα από τους φορείς εκείνους που παρέχουν βήμα και το καλύτερο από αυτούς είναι ίσως το διαδίκτυο.

Πηγή εικόνας του άρθρου

Ένας χρόνος τοβιβλίο.net

Σήμερα ο δικτυακός τόπος τοβιβλίο.net συμπληρώνει ένα χρόνο ζωής. Μέσα σ’ αυτό το διάστημα η αγάπη και η εμπιστοσύνη των αναγνωστών του το έχουν οδηγήσει στην κορυφή, τουλάχιστον για τα δεδομένα των σελίδων που έχουν αποκλειστικά λογοτεχνικό περιεχόμενο και αποτελούν χώρο ελεύθερης έκφρασης.

Όλο αυτό το εγχείρημα που ξεκίνησε ως ένα πείραμα ελεύθερης διακίνησης ιδεών συγκεντρωμένων σε ένα μέρος το οποίο θα αποτελούσε και το σημείο αναφοράς αλλά και αναζήτησης, έχει φτάσει πια στο σημείο να αποτελεί την καθημερινή συνήθεια πολλών ανθρώπων. Με χιλιάδες επισκέψεις, εκατοντάδες δημοσιεύσεις και λογοτεχνικές δημιουργίες και όχι μόνο, έχει καταφέρει να γίνει η καθημερινή συνήθεια πολλών ανθρώπων. Η χαρά μας είναι μεγαλύτερη γιατί οι ανεξάρτητες μηχανές που κατατάσσουν τις ιστοσελίδες μας έχει δώσει την τρίτη θέση ανάμεσα στις σελίδες βιβλίων και λόγου, πράγμα που σημαίνει πως όλοι εκείνοι που έχουν εμπιστευτεί τοβιβλίο.net για να δημοσιεύσουν τις δημιουργίες τους βρίσκουν ένα μεγάλο κοινό που διαβάζει αλλά και κρίνει το έργο τους.

Ένα μεγάλο ευχαριστώ μέσα από την καρδιά μου σε όλους τους ανθρώπους που εμπιστεύτηκαν τοβιβλίο.net. Ένα μεγάλο ευχαριστώ στο Δήμο Χλωπτσιούδη, στο Βαγγέλη Θερμογιάννη, στη Βάσω Αποστολοπούλου, στο Χριστόφορο Παπαχαραλάμπους, το Γιάννη Φαρσάρη και την καλή μάγισσα Άιναφετς που πριν ακόμα γίνει πραγματικότητα αυτός ο δικτυακός τόπος μας αγκάλιασε με τις ιδέες και την αγάπη της!

Ισορροπία

OLYMPUS DIGITAL CAMERAΠηγή εικόνας

Όταν ο Δαρβίνος διατύπωνε τη θεωρία του για την εξέλιξη των ειδών, είχε κατά νου τη Φύση και τους κανόνες που αυτή έχει επιβάλλει σε όλο τον αισθητό κόσμο. Νόμοι που είναι απαράβατοι είτε τους ασπάζεται και τους παραδέχεται κανείς είτε όχι. Ο άνθρωπος, σε πείσμα της φύσης, θέλησε κατά καιρούς να θεσπίσει δικούς του κανόνες στο παιχνίδι, μόνο που κάθε φορά ο ορίζοντας των πραγμάτων που λάμβανε υπόψη του ήταν περιορισμένος γι’ αυτό και το αποτέλεσμα των σχεδιασμών του συνήθως δεν είχε το αποτέλεσμα που περίμενε.

Ελευθερία, Ισότητα και Αδελφοσύνη ήταν το σύνθημα της Γαλλικής Επανάστασης. Στον καιρό του έμοιαζε να συμπεριλαμβάνει μέσα σ’ αυτές τις τρεις μονάχα λέξεις όλη την ουσία του επιδιωκόμενου σκοπού της τότε κοινωνίας κι ίσως όχι άδικα. Όμως, η Αδερφοσύνη χάθηκε στην πορεία, ξεχάστηκε κι από τον καπιταλισμό κι από το σοσιαλισμό αλλά κι από τον κομμουνισμό, τα μεγαλύτερα και κυρίαρχα συστήματα διακυβέρνησης του πλανήτη. Η Ελευθερία έγινε το σύνθημα της δεξιάς και η Ισότητα της αριστεράς στα χρόνια που ακολούθησαν. Και κάπου στη μέση οι άλλες αυτονόητες αξίες της ζωής στριμώχτηκαν χωρίς να μπορούν να ανασάνουν. Σε πολλές περιπτώσεις η Ελευθερία έγινε ασυδοσία και η Ισότητα ισοπέδωση!

Τα σύγχρονα πολιτεύματα, του δυτικού κυρίως κόσμου, έχουν καταφέρει να στηρίξουν την ύπαρξή τους πάνω στα ιδανικά της Ελευθερίας όπως την οραματίζεται το οικονομικό κατεστημένο ή στην Ισότητα όπως την οραματίζεται… το οικονομικό κατεστημένο! Δικαιοσύνη, αξιοπρέπεια, δικαίωμα στην αυτοδιάθεση, στη σωστή παιδεία (που ουδόλως δεν έχει να κάνει με την εκπαίδευση), στις ίσες ευκαιρίες κι όλες οι άλλες ανθρώπινες αξίες έχουν δυστυχώς ρόλο κομπάρσου.

Είτε το θέλουμε είτε όχι, πάντα κάποιος θα είναι ο ισχυρός και κάποιος όχι. Ο Δαρβίνος το είχε διατυπώσει με μεγάλη ακρίβεια αυτό έχοντας κατά νου την εξέλιξη των ειδών, χωρίς ίσως να συνειδητοποιήσει πως ο κανόνας αυτός ισχύει σε κάθε πλευρά της ύπαρξης και της ζωής. Το να κυνηγάνε λοιπόν τα πολιτικά συστήματα την Ισότητα και να την καταντούν ισοπέδωση είναι εις βάρος μόνο των πολιτών του κόσμου. Αλλά και η απόλυτη Ελευθερία που ευαγγελίζονται ορισμένοι στο όνομα της ανάπτυξης, της ανταγωνιστικότητας και της προόδου καταντάει ασήκωτο βάρος για ένα μεγάλο κομμάτι του πληθυσμού που πια δεν μπορεί να ανταπεξέλθει ούτε καν στις στοιχειώδεις ανθρώπινες ανάγκες. Τα πολιτικά συστήματα ανταγωνίζονται για να εξυπηρετήσουν στην πραγματικότητα όχι το κοινό καλό αλλά τα δικά τους συμφέροντα, έχοντας βέβαια πάντα στη ρητορική τους τα υψηλότερα ιδανικά αλλά και το κοινωνικό σύνολο, αλλά η πρακτική δείχνει πως τελικά οι πολίτες καλούνται να πληρώσουν… τη νύφη!

Το ΄Μέτρον Άριστον’ είναι μια ρήση που αν και αρνούμαστε συνήθως να την εφαρμόσουμε κι εμείς οι ίδιοι ακόμα οι απλοί πολίτες, κοιτώντας το ίδιον συμφέρον μας που δεν απλώνεται παρά μόλις μερικά εκατοστά μπροστά από τα μάτια μας χωρίς να αφήνουμε το βλέμμα να δει τον ορίζοντα, θα μπορούσε να φέρει στις κοινωνίες αυτό που η Γαλλική Επανάσταση δεν είπε. Την ισορροπία. Και μαζί με αυτή τον Άνθρωπο στο επίκεντρο των εξελίξεων, το Άνθρωπο ως αξία φιλοσοφική πια και όχι ψυχρά οικονομική.

Κοινωνικοποιημένη απομόνωση.

 5547535499_245b3b6a30_z

Η καθημερινότητα του σύγχρονου ανθρώπου αν χαρακτηρίζεται από κάτι αυτό δεν είναι άλλο από τη διαρκή και αδιάλειπτη επικοινωνία. Επικοινωνία που τώρα πια γίνεται με πάρα πολλούς τρόπους και βεβαίως κυρίως με τη χρήση της τεχνολογίας. Αν ανατρέξουμε στο λεξικό, επικοινωνία είναι η διαδικασία με την οποία μεταδίδεται μια πληροφορία ή ένα μήνυμα, το οποίο όμως ενδέχεται να κρύβει μέσα του και κάτι βαθύτερο από αυτό που μεταφέρει, βαθύτερα νοήματα ή και συναισθήματα. Δι’ αυτής ο άνθρωπος μπορεί να μεταφέρει αυτό που σκέφτεται στο διπλανό του, στο φίλο του, στο συνεργάτη του. Όμως, η αλματώδης αύξηση της τεχνολογίας που εφηύρε νέους τρόπους και νέες μορφές επικοινωνίας, έχει καταφέρει να αυξήσει αντίστοιχα και τα ποιοτικά της χαρακτηριστικά ή μήπως όχι;

Τα λεγόμενα μέσα κοινωνικής δικτύωσης χρησιμοποιούνται με ολοένα και αυξανόμενη συχνότητα από το σημερινό άνθρωπο, είτε για αμιγώς προσωπική ενασχόληση είτε ακόμα και για επαγγελματική. Η δι’ αυτής της μεθόδου επικοινωνία, αν εξαιρέσουμε το κομμάτι εκείνο της επαγγελματικής χρήσης, επικεντρώνεται συνήθως είτε στη στείρα αναπαραγωγή κειμένων/σλόγκαν/φωτογραφιών ή βίντεο είτε στην ολιγόλογη περιγραφή των συναισθημάτων – καταστάσεων ή  ακόμα και της τοποθεσίας που ο καθένας βρίσκεται με σχεδόν αποκλειστική απαίτηση την απόκριση των ληπτών του μηνύματος με το πάτημα ενός κουμπιού με την ένδειξη «Μου αρέσει». Αναρωτιέται λοιπόν εύλογα κανείς, αν αυτό αποτελεί κάποια μορφή επικοινωνίας ή αν απλώς είναι μια παράθεση σκέψεων των ανθρώπων που αποφεύγουν τη δια ζώσης επαφή, περιχαρακωμένοι μέσα στην ασφάλεια της ιδιωτικότητας ή της μοναξιάς τους.

Η γρήγορη επαφή που γίνεται πια πολύ εύκολα με τη χρήση του διαδικτύου, είτε από κάποιον ηλεκτρονικό υπολογιστή είτε από τα επονομαζόμενα έξυπνα κινητά τηλέφωνα, δε θα ήταν υπερβολή να χαρακτηριστεί ως μια ψυχαναγκαστική συνήθεια που τείνει να αποξενώσει τελικά τους ανθρώπους από το να τους φέρει πιο κοντά. Οι περισσότεροι από μας έχουμε γίνει μάρτυρες ακόμα και σε χώρους συνάθροισης, όπως οι πλατείες, τα καφενεία, οι χώροι εστίασης κλπ. οι παρευρισκόμενοι αντί να συνομιλούν να έχουν ανά χείρας τα κινητά τηλέφωνα ενημερώνοντας την (διαδικτυακή τους) κατάσταση ή απαντώντας σε μηνύματα, διακόπτοντας διαρκώς τη συζήτηση και τη ροή του λόγου, ακόμα και τις σκέψεις τους τις σχετικές με την παρέα που βρίσκονται εκείνη τη στιγμή. Είναι πράγματι απορίας άξιο πως δίνεται μεγαλύτερη αξία στον εξ’ αποστάσεως ‘συνομιλητή’ και όχι σε εκείνον που βρίσκεται ακριβώς δίπλα!

Αυτή λοιπόν η ψυχαναγκαστική εν πολλοίς συνήθεια, ειδικά των νεότερων σε ηλικία ατόμων που οδηγεί, για τον αποστασιοποιημένο παρατηρητή, σε παράλογες ενέργειες, θα οδηγούσε εικάζουμε ακόμα και τα ίδια τα υποκείμενα να συμφωνήσουν στο παράλογο των κινήσεών τους αν υπήρχε η δυνατότητα να δουν εαυτούς αλλά από μια απόσταση τόσο χωρική όσο και χρονική.  Το να φωτογραφίζει, για παράδειγμα, κανείς τον καφέ του και να κοινοποιεί τη φωτογραφία αυτή δεν έχει επί της ουσίας κανένα νόημα, ουδόλως ενδιαφέρει τους ‘ψηφιακούς’ φίλους ο καφές, όπως και ο ίδιος δεν ενδιαφέρεται στην πραγματικότητα για αντίστοιχες φωτογραφίες των δικών του φίλων. Τι είναι λοιπόν αυτό που ‘αναγκάζει’ το σύγχρονο άνθρωπο να προβαίνει σε αυτές τις ενέργειες, παραγκωνίζοντας επί της ουσίας την πραγματική επικοινωνία και βάζοντας στη θέση της τη δικτυακή και ‘εικονική’ εκδοχή της;

Οι απαντήσεις που θα μπορούσαν να δοθούν είναι πολλές κι ανάλογες με τις πεποιθήσεις και τα πιστεύω του καθενός. Εκείνο το σημείο όμως που ίσως να είναι κοινά αποδεκτό πως πραγματικά συμβαίνει, είναι το γεγονός πως η αιτία πιθανόν να κρύβεται πίσω από την  ανάγκη για διαρκή προβολή κι επιβεβαίωση της ύπαρξης, όσο κι αν αυτό ακούγεται βαρύ. Το ‘Σκέφτομαι άρα υπάρχω’ ενδεχομένως να έχει μετεξελιχθεί στο ‘Επικοινωνώ άρα υπάρχω’ με ό,τι κι αν αυτό κρύβει στο βάθος της ψυχής του καθενός μας. Η επικοινωνία δηλαδή, από αρωγός της κοινωνικοποίησης τείνει να καταστεί ακριβώς το αντίθετο, να επιβεβαιώνει σε καθημερινή βάση την (πραγματική) απομόνωσή μας, μια απομόνωση που καλυμμένη έντεχνα πίσω από το πέπλο της εσωτερικής ικανοποίησης των πολλών ‘Μου αρέσει’ (‘Like’ κατά την καθομιλουμένη  προσφώνηση των ημερών) οδηγεί το σύγχρονο άνθρωπο όλο και βαθύτερα στην αποξένωση. Κι όλο αυτό χωρίς κανείς να μπορεί σήμερα να προσδιορίσει τις μελλοντικές συνέπειες για την ψυχοσύνθεση του καθενός από μας χωριστά αλλά και της πορείας της κοινωνίας ως σύνολο.

Η εικόνα του άρθρου είναι από το flickr (http://www.flickr.com/photos/smemon/5547535499/)

Απουσία διαλόγου.

δλγ

«Αυτός που ζει από τη μάχη με έναν εχθρό, έχει προσωπικό συμφέρον να

διατηρήσει τον εχθρό του ζωντανό.»

Νίτσε

Σε τούτη τη δημοκρατία που ζει χάρη σε παραδοχές, υποχωρήσεις και συμβιβασμούς, μια λέξη, που έχει χάσει πια την εννοιολογική της σημασία, βρίσκεται διαρκώς μπροστά στα χείλια όλων όσων λαμβάνουν αποφάσεις και τη χρησιμοποιούν αφειδώς θέλοντας να νομιμοποιήσουν από τη μια αλλά και να δώσουν αξία στα σχέδιά τους από την άλλη. Και η λέξη αυτή δεν είναι άλλη παρά ο διάλογος, μια τσαλακωμένη και σαπισμένη στις μέρες μας λέξη που παραπαίει ανάμεσα στην πρωταρχική της έννοια που βάζει πριν από όλα το Λόγο κι ύστερα όλα τα υπόλοιπα, και σ’ αυτή την αποστεωμένη σκιά της έτσι όπως έχει καταντήσει στις μέρες μας.

Ο Λόγος, τόσο ως λογική όσο και ως ομιλία, όταν παίρνει τη μορφή του πραγματικού και ειλικρινούς Διαλόγου μεταμορφώνεται στο πιο ισχυρό ίσως εργαλείο του Ανθρώπου με το οποίο είναι ικανός να λύσει και τα πιο δύσκολα προβλήματα. Ο διάλογος είναι ένας αγώνας, μια πάλη στην οποία αντιπαρατίθενται επιχειρήματα με έναν και μοναδικό σκοπό που δεν είναι άλλος παρά η εύρεση λύσης σε κάποιο πρόβλημα ή η λήψη της καλύτερης απόφασης ανάμεσα σε πολλές ή ακόμα και ο σχεδιασμός του μέλλοντος.

Στις μέρες μας όμως ο διάλογος επί της ουσίας έχει καταργηθεί. Υπάρχουν μονόλογοι, παράλληλοι στην καλύτερη των περιπτώσεων. Οι δημοκρατίες χαρακτηρίζονται από το διάλογο που αναπτύσσεται μέσα σ’ αυτές σε αντίθεση με τα υπόλοιπα καθεστώτα που ο διάλογος απαγορεύεται κι επιτρέπεται μόνο ο μονόλογος και οι χειροκροτητές αυτού! Δε θα ήταν υπερβολή να ισχυριστεί κανείς πως, σε ευρωπαϊκό τουλάχιστον επίπεδο, ο διάλογος έχει καταργηθεί εδώ και πολλά χρόνια. Τα οικονομικά αδιέξοδα στα οποία έχει περιέλθει ο νότος δε συζητούνται πια, οι αποφάσεις λαμβάνονται μονομερώς από τους ισχυρούς του βορρά που θεωρούν πως η λιτότητα και η εξαθλίωση είναι ο μονόδρομος που θα οδηγήσει στη σωτηρία, ξεχνώντας πως αναγκαία και απαραίτητη προϋπόθεση προκειμένου το οικονομικό σύστημα να ορθοποδήσει είναι η ανάπτυξη. Κι ανάπτυξη δεν μπορεί να υπάρξει όταν οι άνθρωποι χάνουν τις δουλειές τους, όταν χάνουν τα εισοδήματά τους, όταν φορολογούνται ανηλεώς. Ούτε όταν τους στερούν τα όνειρα και την προσδοκία για το μέλλον.

Η πολιτικές του παρελθόντος έχουν φέρει τη χώρα στα πρόθυρα δυσάρεστων, ενδεχομένως κι επικίνδυνων εξελίξεων. Κυοφορείται μια κατάσταση που κανείς δεν μπορεί να προβλέψει με ακρίβεια που θα οδηγήσει, όμως οι ωδίνες του τοκετού είναι ήδη εμφανείς. Η εξαθλίωση έχει πια απλωθεί σε ένα πολύ μεγάλο μέρος του πληθυσμού και με δεδομένο το γεγονός πως η πλειοψηφία των πολιτών που καλείται ολοένα να επωμιστεί και νέα βάρη κι αδυνατεί πια να ανταποκριθεί ακόμα και στις στοιχειώδεις ανάγκες της, μοιάζει να έχει φτάσει στα όρια της αντοχής της και η αντίδραση θα πρέπει να θεωρείται βέβαιη. Το εργαλείο των πολιτικών, ο διάλογος έχει παροπλιστεί, όχι μόνο μεταξύ αυτών και της κοινωνίας αλλά και της χώρας με τους δανειστές της και τα υπόλοιπα μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Οι κυβερνώντες μοιάζουν στα μάτια του λαού σαν άβουλα όντα που άγονται και φέρονται χωρίς να είναι ικανοί και για την παραμικρή διαπραγμάτευση. Τούτη η διαπίστωση ίσως να μην αντιπροσωπεύει την πραγματικότητα, όμως έτσι δείχνουν τα γεγονότα πως συμβαίνει. Το βέβαιο είναι πως διάλογος ανάμεσα στην κοινωνία και την κυβέρνηση για τα μεγάλα προβλήματα που ταλαιπωρούν τους ανθρώπους δεν υπάρχει ούτε καν προσχηματικά! Υπάρχουν μονόλογοι, υπάρχουν συνθηματολογίες, υπάρχουν φωνές και οχλαγωγίες, διάλογος όμως δεν υπάρχει. Αυτό το υπέρτατο εργαλείο της δημοκρατίας έχει παραπέσει στα αζήτητα και σκουριάζει εξαιτίας μερικών ά-λογων ανθρώπων μόνο και μόνο επειδή αρέσκονται (ή έχουν συμφέροντα) να διατηρούν την κατάσταση έτσι όπως είναι για τους δικούς τους λόγους.

Στην κατάσταση την οποία έχει περιέλθει η χώρα με όλες τις επιπτώσεις της κρίσης, αυτό που ξεχωρίζει αν κάποιος παρατηρήσει προσεκτικά τους πολίτες, είναι η έλλειψη κοινωνικής ελπίδας. Η κοινωνία πια ως σύνολο αλλά και τα μέλη της ξεχωριστά έχουν απωλέσει τη σημαντικότερη ενδεχομένως ικανότητα που τους διασφαλίζει την πορεία στο μέλλον, τη φαντασία! Αυτή την μοναδική δυνατότητα του ανθρώπου, που τον ξεχωρίζει από τα άλλα όντα και  που τον καθιστά ικανό να ατενίσει το μέλλον με σιγουριά, είτε προγραμματίζοντας είτε προβλέποντας τα γεγονότα και τις εξελίξεις. Η φαντασία όμως απαιτεί διάλογο ο οποίος σε συνδυασμό με την κοινωνική ελπίδα για το αύριο, έδρασε, μέχρι πρόσφατα τουλάχιστον, ως κύριο εργαλείο τόσο των πολιτών όσο και των πολιτικών το οποίο χρησιμοποιήθηκε κατά κόρον για τη διασφάλιση της προόδου και της πορείας της ζωής ανά τους αιώνες. Ο διάλογος και η φαντασία που πια έχουν αντικατασταθεί με την αμφιβολία για το αύριο, με το φόβο, την ανασφάλεια, την πενία. Δεν κομίζουμε γλαύκας εις Αθήνας, αλλά μήπως στο σημείο που έχουμε φτάσει κι αφού όλοι μας ανεξαιρέτως να αναλάβουμε, ο καθένας κατά το μερίδιο που του αντιστοιχεί, την ευθύνη για την κατάσταση, να αναρωτηθούμε πως ένα μέρος της λύσης των προβλημάτων ίσως βρεθεί αν ψάξουμε ενδελεχώς και βρούμε την αιτία που πια έχουμε πάψει να συνδιαλεγόμαστε; Αλλά και ποιον ωφελεί τελικά η, σχεδόν, παντελής έλλειψη διαλόγου για τα σοβαρά ζητήματα που απασχολούν το σύνολο της κοινωνίας;
 
.
Η εικόνα του άρθρου είναι από το flickr
του χρήστη Joël, Evelyñ, François
(http://www.flickr.com/photos/jef_safi/2768455634/)
Follow

Get every new post delivered to your Inbox.

Join 595 other followers

%d bloggers like this: