Παιδεία.

Έχω γράψει ξανά για την παιδεία και σίγουρα θα γράψω ξανά. Είναι ένα ζήτημα το οποίο με βασανίζει βλέποντας το εκπαιδευτικό σύστημα της χώρας να κινείται όπου φυσάει ο άνεμος κι ανάλογα με τα κέφια του κάθε ασήμαντου που κάθεται στην καρέκλα του υπουργού παιδείας.

Πιο κάτω παραθέτω δυο βίντεο (με ενσωματωμένους ελληνικούς υπότιτλους) από ομιλίες του συγγραφέα Sir Ken Robinson από τις γνωστές διοργανώσεις TED. Νομίζω ότι αξίζει να αφιερώσετε κάτι λιγότερο από 40 λεπτά του χρόνου σας, πιστέψτε με, εκτός του ότι θα γελάσετε με την καρδιά σας, θα δείτε τον κόσμο της εκπαίδευσης με τελείως διαφορετικό μάτι. Τουλάχιστον εμένα οι τοποθετήσεις του Sir Ken Robinson με βρίσκουν απολύτως σύμφωνο.

Ελπίζω ο χρόνος που αφιερώσατε να μη νιώσετε ότι σπαταλήθηκε χωρίς κάποιο κέρδος, να σας άγγιξαν όλα όσα ακούσατε αλλά και να άλλαξε κάτι μέσα σας…

(Αν όχι κερνάω καφέ όποτε βρεθείτε στα μέρη μου!)

Παραλληλισμοί.

Από το ιστολόγιο του Δημήτρη

Πριν αρκετό καιρό ο συνοδοιπόρος στα blog και καλός μου φίλος, ο Δημήτρης, βρέθηκε στη Λαμία. Κάποια στιγμή βρεθήκαμε στο Γοργοπόταμο όπου ο Δημήτρης απαθανάτιζε το σκηνικό με τη φωτογραφική του μηχανή. Κάποια στιγμή τον ρώτησα γιατί τράβηξε μια συγκεκριμένη φωτογραφία (αυτή πιο πάνω) έχοντας το πλάνο ανοιχτό και δεν έκανε ζουμ στο σημείο ενδιαφέροντος (το δεντράκι που φαίνεται πάνω στο βράχο δεξιά). Μου εξήγησε με απλά λόγια και κατάλαβα το λάθος μου. Μου είπε και κάτι καταπληκτικό: «Η διαφορά του επαγγελματία φωτογράφου με τον ερασιτέχνη είναι το γεγονός ότι ο επαγγελματίας ξέρει πια φωτογραφία να μην τραβήξει.»

Αυτό αποτέλεσε ένα πολύ καλό μάθημα για μένα για πολλούς τομείς της ζωής μου και άρχισα να βλέπω τα πράγματα με το σκεπτικό αυτό. Ο επαγγελματίας φωτογράφος δε σπαταλά ούτε χρόνο ούτε πόρους για να κάνει κάτι που δεν πρέπει, σε αντίθεση με τον ερασιτέχνη που θα το κάνει είτε για να το δοκιμάσει είτε λόγω άγνοιας. Ο επαγγελματίας δηλαδή πρέπει να διαθέτει γνώσεις, εμπειρία, εκπαίδευση και γνώσεις, εμπειρία κι εκπαίδευση! Αυτό ισχύει για όλα τα πράγματα και όλες τις εκφάνσεις της ζωής που σχετίζονται με πράγματα σοβαρά.

Άρχισα να ανασύρω στη μνήμη μου τα πολιτικά δρώμενα στην Ελλάδα της τελευταίας εικοσαετίας. Θυμήθηκα τη διαρκή υποτιθέμενη λιτότητα με τις τεράστιες παροχές στους ημέτερους. Θυμήθηκα συντάξεις που δινόντουσαν σε πεθαμένους, χρέη σε ΠΑΕ που χαρίζονταν, ομολογημένες μίζες που παραγράφονταν ως αδίκημα. Θυμήθηκα δυο τρεις μεγάλες (συνήθως γερμανικών συμφερόντων) εταιρείες που ανέλαβαν να φτιάξουν την υποδομή της χώρας γεμίζοντας το δημόσιο και τους οργανισμούς με αμφίβολης ποιότητας πανάκριβα υλικά, που μεταξύ των άλλων ενίοτε παρέκκλιναν της ευθείας γραμμής, έγερναν κάπως βρε αδερφέ κάτι πλεούμενα! Μου ήρθε στο μυαλό η αξιοποίηση των Ολυμπιακών Ακινήτων και οι διοικητικές μεταρρυθμίσεις που τάχα μου θα επανεκκινούσαν το κράτος. Η πάταξη της γραφειοκρατίας που μέρα με τη μέρα γιγαντώνεται μέσα από την πολυνομία. Το κυνήγι της διαφθοράς και η πάταξη της φοροδιαφυγής που έχει ριζώσει τόσο βαθιά που πια έχει γραφτεί στο γονιδίωμά μας ως έθνους και για να εξοντωθεί πρέπει να φύγουν οι Έλληνες από την Ελλάδα. Η Δικαιοσύνη που κινείται με ρυθμούς χελώνας. Η υγεία που ένας επίδεσμος στο νοσοκομείο κοστίζει στο κράτος όσο ένα διαμέρισμα στο Κολωνάκι. Η παιδεία που τα συστήματα αλλάζουν συχνότερα κι από τα δρομολόγια του Μετρό!

Από τότε που θυμάμαι τον εαυτό μου νομίζω ότι τίποτα ουσιαστικό δεν έχει αλλάξει στη χώρα, το μόνο που άλλαζε ήταν τα ονόματα των θεσμών και των αρχόντων που μας κυβερνούσαν. Κι από τη ραστώνη και τη σιέστα ξαφνικά φάγαμε μια σφαλιάρα ξεγυρισμένη από τους ίδιους ανθρώπους που μέχρι χτες μας καθησύχαζαν τάζοντάς μας Ολυμπιακούς Αγώνες και Εθνική Υπερηφάνια. Από εκείνους που αντάλλαζαν νερό της λίμνης με οικόπεδα και χρέη με ομόλογα για να μας πείσουν ότι στα άδεια και υπερχρεωμένα εξαιτίας τους πορτοφόλια μας λεφτά υπάρχουν. Κι εκείνους που εξωθούσαν στα άκρα τους αδερφούς ποτίζοντας το αίμα τους με χρώμα πράσινο και μπλε και κόκκινο και ποιος ξέρει τι άλλο προκειμένου να εξασφαλίσουν πιστή πελατεία.

Όλοι αυτοί έκαναν ζουμ, κανείς δεν είδε το πλάνο ολόκληρο. Τράβηξαν τη φωτογραφία που δεν έπρεπε. Κι αυτό εκ μέρους τους προδίδει ερασιτεχνισμό, έλλειψη γνώσεων, εμπειρίας και εκπαίδευσης. Και βεβαίως ανευθυνότητα και θρασύτητα που τόλμησαν να αναγορεύσουν εαυτούς σε ειδικούς της πολιτικής και ειδήμονες του μέλλοντος.

Από την άλλη μεριά, κάθε φορά που η Βουλή ανέμενε τους νέους ενοίκους της, εμείς ως φωτογράφοι ουδέποτε δεν κρατήσαμε στα χέρια μας ευρυγώνιο φακό, παρά μονάχα το ακριβώς ανάποδο. Μονίμως είχαμε κολλημένη τη ματιά μας στον προσοφθάλμιο εστιάζοντας συνήθως κάποιο πρόσωπο και κάποιο χρώμα και ουδέποτε κάναμε τον κόπο να ανοίξουμε και τα δυο τα μάτια στο τοπίο μπροστά μας για να δούμε το πλάνο ολόκληρο. Και τώρα τρώμε τις σφαλιάρες από τον Σόιμπλε και τον κάθε Σόιμπλε. Και δεν έχει άδικο, που κοιτούσες περήφανε Έλληνα τόσα χρόνια, είναι σαν να λέει. Τρέχα τώρα πίσω από το βουλευτή σου να σου ξεπληρώσει το δάνειο και να σου βρει δουλειά που σε απέλυσαν με το έτσι θέλω! Ψήφιζες κι έδινες δύναμη στους ερασιτέχνες, κοίτα τώρα τη φωτογραφία της χώρας σου πόσο χάλια είναι…

Και το κακό είναι ότι γνωρίζοντας πια το πρόβλημα, τη μηχανή την κρατάνε ακόμα στα χέρια τους ερασιτέχνες… Οπότε εικόνα από το πλάνο συνολικά δεν πρόκειται να έχουμε, παρά μόνο αποσπασματικές και σπασμωδικές κινήσεις! Ας ευχηθούμε τουλάχιστον σήμερα το βράδυ, οι διαπραγματεύσεις που γίνονται στην Ευρώπη για το κούρεμα του χρέους να έχουν το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα για τη χώρα.

ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ 22/2/2012, 8:00μμ : Μια πολύ καλή συνέχεια της συζήτησης που άνοιξε με την παρούσα ανάρτηση, μπορείτε να βρείτε στο ιστολόγιο του Δημήτρη, εδώ.

Από την Ασκητική

του Ν. Καζαντζάκη.

Απόσπασμα:

«Καθένας έχει το δρόμο τον εδικό του

που τόνε φέρνει στη λύτρωση – ο ένας

την αρετή, ο άλλος την κακία.

⃝

Αν ο δρόμος που οδηγάει στη λύτρωση

σου είναι η αρρώστια, η ψευτιά, η ατιμία,

χρέος σου είναι να βυθιστείς στην αρρώστια,

στην ψευτιά, στην ατιμία, για να τις νικήσεις.

Αλλιώς δε σώζεσαι.

⃝

Αν ο δρόμος που οδηγάει στη λύτρωση

σου είναι η αρετή, η χαρά, η αλήθεια,

χρέος σου είναι να βυθιστείς στην αρετή,

στην χαρά, στην αλήθεια, για να τις νικήσεις,

να τις αφήσεις πίσω σου.

Αλλιώς δε σώζεσαι.

⃝

Δεν πολεμούμε τα σκοτεινά μας πάθη με

νηφάλια, αναιμικιά, ουδέτερη, πάνω από

τα πάθη αρετή. Παρά με άλλα σφοδρότερα πάθη.

⃝

Αφήνουμε τη θύρα μας ανοιχτή στην

αμαρτία. Δε βουλώνουμε τ’ αυτιά μας να

μην ακούσουμε τις Σειρήνες. Δε δενόμαστε

από το φόβο στο κατάρτι μιας μεγάλης

ιδέας, μήτε παρατούμε το καράβι και

χανόμαστε γρικώντας, φιλώντας τις Σειρήνες.

⃝

Παρά εξακολουθούμε την πορεία μας,

αρπάζουμε και ρίχνουμε τις Σειρήνες στο

καράβι μας και ταξιδεύουν κι αυτές μαζί μας.»

 Ασκητική Ν. Καζαντζάκη – Εκδόσεις Καζαντζάκη.

∞

Αξίζει να ρίξετε μια ματιά στης Καρυάτιδας εδώ και στου Κουφετάριου εδώ.

Πως γίνονται οι σεισμοί;

Τί σχέση μπορεί να έχουν οι σεισμοί, το Σύμπαν, ο Θεός και οι Ιππείς του Αριστοφάνη; Διαβάστε παρακάτω…

Ένα απόγευμα μερικές μέρες πριν,  είχα στο σπίτι τον ανιψιό μου τον Ηλία. Έπαιζε μαζί με το δικό μου τον Ηλία, ώσπου κάποια στιγμή ήρθαν και οι δυο στο σαλόνι που καθόμουν και διάβαζα του Ιππείς του Αριστοφάνη. Στην αρχή νόμισα ότι ήρθαν να παίξουν και τους έκανα παρατήρηση, αλλά ο ανιψιός με ρώτησε:

- Θείε, να σου κάνουμε μια ερώτηση;

- Βεβαίως απάντησα, θεωρώντας ότι θα ξεμπερδέψω γρήγορα και θα συνεχίσω το διάβασμά μου.

- Πως γίνονται οι σεισμοί;

Η αλήθεια είναι πως σάστισα με την ερώτηση, ενώ τα δυο ξαδέρφια έκατσαν στον καναπέ δίπλα μου. Άρχισα να τους εξηγώ με απλά λόγια κι όσο η κουβέντα προχωρούσε τόσο περισσότερη έκπληξη ένιωθα από τις απορίες δυο παιδιών ηλικίας 8 και 5,5 χρονών. Μιλήσαμε για τη σύσταση της γης, τον πυρήνα, το μανδύα και το φλοιό, πάντα βεβαίως υπεραπλουστευμένα για να τα κατανοούν. Οι ερωτήσεις συνεχίστηκαν με αμείωτο ρυθμό, μιλήσαμε και για άλλα θέματα μέχρι που άρχισαν να με ρωτάνε για το διάστημα (σ.σ. εννοούσαν το Σύμπαν). Πως δημιουργήθηκε η γη, με ρώτησε ο μεγάλος κι από τι δημιουργήθηκε με ρώτησε ο μικρός.

- Δηλαδή θείε, κάποτε δεν υπήρχε η Γη; ρωτάει ο μεγάλος.

- Ναι, του απαντώ.

- Ούτε το φεγγάρι; ρωτάει ο δικός μου.

- Ούτε, απαντάω.

- Ούτε ο Άρης; λέει ο μεγάλος.

- Ούτε, ξαναλέω.

- Ούτε ο Ήλιος, λέει ξανά ο δικός μου,

- Ούτε ο Ήλιος, ούτε και τα αστέρια τους λέω.

Σταμάτησαν και προσπαθούσαν να συνειδητοποιήσουν αυτό που μόλις είχαν ακούσει. Μα πως είναι δυνατόν όλα αυτά να τα χωρέσει ένα παιδικό μυαλό; σκέφτηκα και θεώρησα σωστό να μη συνεχίσουμε άλλο τη συζήτηση γιατί τα μουτράκια τους ήταν πολύ μπερδεμένα. Κι εκεί που ήμουν έτοιμος να αλλάξω κουβέντα, ρωτάει ο μεγάλος:

- Ρε θείε, άμα δεν υπήρχε τίποτα, οι άνθρωποι που ήταν;

Πριν προλάβω να δώσω απάντηση πετάχτηκε κι ο μικρός:

- Και το διάστημα πως έγινε;

Ακολούθησε ένας δεύτερος γύρος συζήτησης, εγώ μιλούσα και οι μικροί άκουγαν με το στόμα ανοιχτό. Κάποια στιγμή προσπάθησαν να τους μιλήσω για την επικρατούσα θεωρία της Μεγάλης Έκρηξης. Πάλι όσο πιο απλά μπορούσα. Λίγη ώρα αργότερα ήταν πάλι σκεπτικοί. Κι εκεί που νόμισα ότι το μυαλουδάκι τους είχε φτάσει στο μη περαιτέρω και πως ήταν αδύνατο να μπορέσει να αντιληφθεί όλα όσα είχαμε συζητήσει, πήρα μια ακόμα μεγαλύτερη έκπληξη. Ρωτάει ο μεγάλος κι αμέσως μετά ο μικρός:

- Θείε, αφού δεν υπήρχε κανένας άνθρωπος όταν έγινε η Μεγάλη Έκρηξη για να μας το πει, πως εμείς ξέρουμε ότι έγινε;

- Μπαμπά, κι αφού δεν υπήρχε κανένας άνθρωπος τότε, ποιος τα έφτιαξε όλα αυτά, ο Θεός;

Στην πρώτη ερώτηση τους έδωσα απάντηση, στη δεύτερη όχι γιατί οι απόψεις μου περί Θεού διαφέρουν από εκείνες της οικογένειας του ανιψιού μου και δε θέλησα να του δημιουργήσω εντυπώσεις που ίσως δεν πρέπει. Παρά τις παρακλήσεις του, τον παρέπεμψα στους γονείς του για απάντηση. Δεν ξέρω τι του απάντησαν, εκείνο που ξέρω είναι ότι εγώ στην ηλικία του δεν ήμουνα ικανός να δημιουργήσω τέτοιες απορίες μέσα στο μυαλό μου. Πιθανόν κανένας από τη γενιά μου δεν ήταν. Τώρα όμως, τα νέα παιδιά διαθέτουν μυαλό που είναι πολύ περισσότερο εξελιγμένο σε σχέση με εκείνο των περασμένων γενεών. Αυτό είναι κατά τη γνώμη μου εξαιρετικά ελπιδοφόρο, αρκεί η χρήση του να γίνει για καλό σκοπό και όχι για να ικανοποιήσει τη ματαιοδοξία και τη μισαλλοδοξία. Αποτελεί ίσως το καλύτερο εφόδιο για τις δύσκολες εποχές που έρχονται.

Δεν καμαρώνω μόνο για το παιδί μου και τον ανιψιό μου, καμαρώνω για όλα τα παιδιά. Κι ελπίζω. Ελπίζω ότι τα στρεβλά που μας παρέδωσαν οι γονείς μας και που εμείς που είμαστε καλομαθημένοι αδυνατούμε να διορθώσουμε, η νέα γενιά θα τα αντιμετωπίσει επιτυχώς. Θα περάσει τα δύσκολα τεστ που θα έρθουν τα επόμενα χρόνια και θα ανταπεξέρθει με σχετική ευκολία χάρη στο μυαλό τους. Άλλη ελπίδα δεν έχω για όσα βλέπω και προβλέπω να γίνονται, όχι μόνο στη χώρα μου, αλλά στον κόσμο ολόκληρο.

Κλείνοντας, παραθέτω ένα απόσπασμα από τους Ιππείς του Αριστοφάνη που με έκανε και γέλασα με την καρδιά μου, όταν πια τα δυο ξαδέρφια είχαν παραδοθεί στην αγκαλιά του Μορφέα και η φαντασία τους ταξίδευε στους όμορφους κόσμους του Σύμπαντος:

“Τολμάς και βρίζεις το κρασί, πως τάχα
δε βρίσκει ιδέες; Κι είναι άλλο, βρε, στον κόσμο
πράμα πιο δραστικό; Σαν πιεί κανένας,
πλουτίζει, βγάζει πέρα τις δουλειές του,
κερδίζει δίκες, κολυμπά στα πλούτη
κι ευεργετεί τους φίλους.”

Μετάφραση: Θρασύβουλος Σταύρου

Οι Ιππείς είναι μια σάτιρα εναντίον του δημαγωγού Κλέωνα, ενός φαύλου πολιτικού της εποχής, ο οποίος για να κατατροπωθεί θα χρησιμοποιηθεί ένας ακόμα φαυλότερος πολιτικός, ένας αλλαντοπώλης, ο Αγοράκριτος. Έχουμε δηλαδή να κάνουμε με πολιτικούς που οδηγούν στην καταστροφή και για να τους ξεφορτωθούμε χρησιμοποιούμε άλλους πολιτικούς, ακόμα χειρότερους από τους πρώτους… Θυμίζει κάτι αυτό;

Συνείδηση.

Μέδουσα

Αν κοιτάξει κανείς στα λεξικά θα βρει πολλούς ορισμούς. Ένας από αυτούς λέει ότι συνείδηση είναι το σύνολο των πεποιθήσεων του ανθρώπου. Ψήφος από την άλλη είναι η προσωπική προτίμηση του ανθρώπου σε κάποιο θέμα. Ψήφος κατά συνείδηση είναι η πράξη εκείνη κατά την οποία ο άνθρωπος έχοντας επίγνωση των πραγμάτων διαλέγει το τάδε ή το δείνα. Κι αυτή η ψήφος είναι η υπέρτατη έκφραση δημοκρατίας. Και πρέπει να επιβραβεύεται… Αλλού… Γιατί εδώ η κομματική πειθαρχία είναι ανώτερο αγαθό από τη Δημοκρατία. Κι αυτό είναι κάτι που με ανησυχεί ιδιαίτερα και με θλίβει! Και με τρομάζει.

Η επικράτηση της ασημαντότητας.

Χρησιμοποιώ παραλλαγμένο ελαφρώς τον τίτλο του βιβλίου [1] του Κορνήλιου Καστοριάδη θέλοντας να τονίσω δυο πράγματα. Το πρώτο είναι η κατάντια η δική μας, ως λαού, που έχουμε επιλέξει αλλά και ανεχόμαστε τους ασήμαντους να μας κυβερνούν. Το δεύτερο είναι οι ασήμαντοι που έχοντας χάσει κάθε μέτρο, κάθε όριο και κάθε αίσθηση ευθύνης και σοβαρότητας, προχωρούν στην απαξίωση του λαού, έχοντας βεβαίως οι ίδιο εξασφαλίσει πρώτα τα παιδιά και τα εγγόνια τους.

Επέστρεψα στο ιστολόγιό μου, παρά το γεγονός ότι βρισκόμουνα σε «άδεια» λόγω έλλειψης χρόνου, καθόσον είμαι εξαιρετικά οργισμένος με όλα όσα αποφασίζουν οι ασήμαντοι για μένα, για τα παιδιά μου, για την οικογένειά μου, για την πατρίδα μου. Οι ασήμαντοι ευθύνονται για την κατάντια του τόπου και δυστυχώς οι εξελίξεις δείχνουν ότι πριν την οριστική τους αποχώρηση θα έχουν κάνει μεγάλη και μη αναστρέψιμη ζημιά. Η χώρα θα βυθιστεί στο τέλμα της απαξίωσης, της κοινωνικής ανισότητας, της ύφεσης και της φτώχιας για πολλές δεκαετίες. Κάθε προσπάθεια που έχει καταβάλει ο Έλληνας τα τελευταία χρόνια για να δημιουργήσει, να φτιάξει, να προγραμματίσει και ονειρευτεί διαγράφεται με μια μονοκοντυλιά εξαιτίας της επικράτησης των ασήμαντων. Και προς τούτο βεβαίως, συνδράμουν ευχαρίστως και οι «εταίροι» μας της Ε.Ε. που κλαίνε κάθε βράδυ αγωνιώντας για το μέλλον μας.

Μεταξύ των άλλων, τα ασήμαντα μυαλά των ασήμαντων, αποφάσισαν να καταργήσουν τον Οργανισμό Εργατικής Κατοικίας. (Αν πάτε στην επίσημη ιστοσελίδα θα σας οδηγήσει εδώ, ρίξτε μια ματιά, αξίζει τον κόπο) Κινδυνεύουν έτσι να μείνουν προγράμματα ανέγερσης χιλιάδων κατοικιών ανολοκλήρωτα, 120.000 χιλιάδες οικογένειες να χάσουν την επιδότηση ενοικίου και 83.000 δανειολήπτες να χάσουν την επιδότηση του στεγαστικού τους δανείου, για να μη μιλήσουμε και για την απώλεια των θέσεων εργασίας των ανθρώπων που εργάζονται στον οργανισμό. Ο παραλογισμός των ασήμαντων έχει ξεχάσει κάτι βασικό: Πως ο Ο.Ε.Κ. λειτουργεί με κεφάλαια των εργαζομένων που έχει προέρθει από τη δουλειά τους. Και πως έχει ήδη αναλάβει κάποιες υποχρεώσεις (επιδότηση ενοικίου, επιδότηση επιτοκίου δανείων) και αυτές με μια υπογραφή τους εξαφανίζονται κι αφήνουν εκατοντάδες χιλιάδες κόσμου εντελώς ξαφνικά ξεκρέμαστους! Αυτή η πολιτική είναι όχι μόνο πολιτική ασήμαντων μυαλών αλλά πολιτική ανίκανων μυαλών.

Η οργή μου είναι εμφανής και έκδηλη. Δεν μπορώ πια να ανεχτώ τους ασήμαντους. Στη ζωή μου προσπαθούσα πάντα να μην έχω αρνητικότητα, αλλά τώρα πια θεωρώ ότι οι ασήμαντοι δε με εκπροσωπούν πια, δεν είναι η κυβέρνηση της χώρας μου. Είναι απλώς μια κατοχική κυβέρνηση που κοιτάζει να διασφαλίσει τα συμφέροντα όχι των πολιτών της. Κύριοι, ή μάλλον διαγράφω την προηγούμενη λέξη κι αρχίζω από την αρχή. Ασήμαντοι, εγώ πια δεν ανήκω σε αυτούς που κυβερνάτε. Οι αποφάσεις σας με αφήνουν αδιάφορο και σας κατατάσσω στους ανθρώπους που έβλαψαν τη χώρα μου. Ελπίζω, έστω και την ύστατη στιγμή να καταλάβετε σε τι δεινά οδηγείτε τον τόπο και να αλλάξετε ρότα…

Εις το επανιδείν, συμπορευτές του παραλόγου!

[1] Η άνοδος της ασημαντότητας. Κορνήλιος Καστοριάδης.

Διάλειμμα…

…λόγω φόρτου εργασίας.

Σε μερικές μέρες κοντά σας ξανά!

(Ελπίζω μόνο να έχουμε ακόμα το ευρώ όταν επιστρέψω και να μη μας πιάνει γέλιο κοιτώντας το μισθό μας…)