Posts Tagged ‘ Survival of the fittest ’

Η παγκοσμιοποίηση και η προσωποποίηση του διαδικτύου.

Η αρχή έγινε στα τέλη της δεκαετίας του 80 και στις αρχές εκείνης του 90. Ο Τιμ Μπερνερς Λι δημιούργησε και θεμελίωσε αυτό που σήμερα ονομάζουμε Παγκόσμιος Ιστός ή World Wide Web. Η ιστορία είναι λίγο πολύ γνωστή και είναι περιττό να αναφερθούμε σ’ αυτή, εκείνο όμως που έχει ενδιαφέρον είναι να ρίξουμε τη ματιά μας στις ανθρωπολογικές και κοινωνιολογικές προεκτάσεις της δημιουργίας αυτής.

Ο παγκόσμιος ιστός έδρασε και δρα κυριολεκτικά ως ζωντανός οργανισμός. Στην αρχή είχε ως πρώτο μέλημα να εξαπλωθεί όσο το δυνατόν περισσότερο και το κατάφερε με τον καλύτερο δυνατό τρόπο. Σήμερα, ένα διόλου ευκαταφρόνητο ποσοστό του ανθρώπινου πληθυσμού έχει πρόσβαση στο διαδίκτυο, ζει από αυτό, ζει με αυτό, αλληλεπιδρά από αυτό, εξαρτάται από αυτό και ονειρεύεται μαζί με αυτό! Στα πρώτα του βήματα κι αφού ξεπέρασε τις τεχνικές δυσκολίες κι έγινε προσιτό κι ευκολόχρηστο στο ευρύ κοινό, ήταν κάτι απρόσωπο και ίδιο για όλους, όσους τουλάχιστον είχαν πρόσβαση. Τα τελευταία χρόνια, με την τεχνολογία που όλο και περισσότερο κάνει τη χρήση του διαδικτύου ευκολότερη και λιγότερο εξειδικευμένη, οι άνθρωποι πίσω από τις οθόνες άρχισαν να αναζητούν τη διαφοροποίηση. Η ομοιομορφία του άρχισε να αποτελεί μειονέκτημα και σιγά σιγά τόσο το περιεχόμενο άρχισε να διαφοροποιείται και να εξειδικεύεται όσο και η παρουσία των χρηστών του μέσα σ’ αυτό άρχισε να αυξάνεται. Στην αρχή με αργό ρυθμό, μέσω κλειστών ομάδων χρηστών κι αργότερα με καταιγιστικό ρυθμό όπως αυτός παρατηρήθηκε στη ραγδαία αύξηση των χρηστών των ιστολογίων, του facebook, του twitter κλπ. Ο κάθε χρήστης απαίτησε να διαφέρει από τον άλλο στη διαδικτυακή του παρουσία ενώ ταυτόχρονα ήθελε να εκφράσει τον εαυτό του έστω κι αν ακόμα δεν είχε τίποτα να πει. Και ο Παγκόσμιος Ιστός του ικανοποίησε και τις δυο αυτές του ανάγκες.

Αν κάνει κάποιος τις αντίστοιχες αναγωγές, θα διαπιστώσει το γεγονός πως το διαδίκτυο είναι ίσως από τα λίγα ανθρώπινα κατασκευάσματα που υπακούει στη θεωρία της εξέλιξης του Δαρβίνου. Έχουμε τη γέννηση (δημιουργία – κατασκευή), την εξάπλωση, τη διαφοροποίηση και την εξειδίκευση ενώ πίσω από όλα αυτά μοιάζει να υπάρχει κάτι αδιόρατο μεν αλλά εξαιρετικά σημαντικό και καίριο που δρα όπως η φυσική επιλογή έτσι όπως την περιέγραψε ο μεγάλος φυσιοδίφης. Υπάρχει όμως και κάτι άλλο. Η εξέλιξη και η επικράτηση – επιβίωση του ισχυρότερου (survival of the fittest). Αυτό το τελευταίο είναι ιδιαιτέρως προβληματικό αν αναλογιστεί κανείς πως πίσω από διαδίκτυο βρίσκονται στην πραγματικότητα άνθρωποι. Ίσως εκεί να κρύβεται το μυστικό του γιατί τα επονομαζόμενα, άστοχα κατά την άποψή μας, κοινωνικά δίκτυα γνώρισαν τεράστια επιτυχία και αυξήθηκαν με υπέρογκους ρυθμούς σε σύντομα χρονικά διαστήματα. Ο αριθμός των «φίλων» στο facebook, ο αριθμός των σχολίων σε μια ανάρτηση ενός ιστολογίου, οι followers στο twitter ή ακόμα και η επισκεψιμότητα σε μια ιστοσελίδα ενδεχομένως να αποτελούν δείκτες του κατά πόσο είναι κάποιος ισχυρός ή όχι. Του κατά πόσο είναι ο πρώτος μεταξύ άνισων. Ή ακόμα και του κατά πόσο αποτελεί ποθητή πηγή κληρονομικού υλικού!

Ο κόσμος του διαδικτύου είναι εικονικός. Ή μήπως δεν είναι ακριβώς έτσι; Αν ήταν απλώς κάτι άυλο, εικονικό όπως προείπαμε και χωρίς καμία σημασία, γιατί όλοι μας έχουμε επιδοθεί στον αγώνα να αυξήσουμε το δίκτυο επιρροής μας αυξάνοντας αντίστοιχα και τους εικονικούς ακόλουθούς μας; Που θα μπορούσε να φανεί χρήσιμο κάτι τέτοιο; Γιατί όσα Like κι αν έχουμε δεν μπορούν να μας εξασφαλίσουν τα προς το ζην! Κι όμως εκατομμύρια εργατοώρες δαπανώνται για να γραφούν αναρτήσεις, ευφυολογήματα,  και κείμενα, όπως αυτό που διαβάζετε αυτή τη στιγμή, για να δημιουργηθούν φωτογραφίες, ήχοι και μουσικές προκειμένου να αποσπαστούν σχόλια, Likes κι άλλα συναφή. Είναι άραγε το φαινόμενο αυτό καθαρά θέμα ψυχολογικό; Σχετίζεται με την ανάγκη του ανθρώπου για αυτοπροβολή; Ή μήπως είναι κάτι βαθύτερο, κάτι που είναι αποτυπωμένο στο γενετικό του υλικό; Το ανταγωνιστικό περιβάλλον μέσα στο οποίο γεννιέται και μεγαλώνει ο άνθρωπος και στο οποίο παλεύει κάθε μέρα για να επικρατήσει έχει προσθέσει έναν ακόμα (τεχνολογικό) στίβο για αγώνα, αυτόν του διαδικτύου; Ή απλώς όλα αυτά είναι προϊόντα της ευμάρειας και της επάρκειας που εξασφαλίζει άνετη ζωή στον άνθρωπο και πολλές διαθέσιμες ώρες για να τις διαθέτει μπροστά στην οθόνη φτιάχνοντας το ηλεκτρονικό του προφίλ; Ένας πεινασμένος άνθρωπος αν χορτάσει την πείνα του θα βρεθεί μπροστά σε μια οθόνη ή θα κοιτάξει να σκάψει τον κήπο για να εξασφαλίσει την αυριανή τροφή του; Κι ένας άλλος, επιτυχημένος στον τομέα του (δεν αναφερόμαστε μόνο στην περιουσία), αν εξαιρέσουμε λόγους διαφημιστικούς ή προσπορισμού νέου πελατολογίου, έχει ανάγκη να προβληθεί δια του διαδικτύου; Να προβάλλει ο ίδιος τον εαυτό του; Μήπως ακόμα κι αυτό είναι επιβεβαίωση ότι στο διαδίκτυο ισχύει η θεωρία της εξέλιξης του Δαρβίνου; Κι αν ναι, μπορούμε άραγε να φανταστούμε ποιος θα είναι τελικά ο ισχυρότερος που θα επιβιώσει;

Advertisements
Advertisements
Αρέσει σε %d bloggers: