Posts Tagged ‘ υποσυνείδητο ’

Τηλεοπτικοί θάνατοι.

 

Image: federico stevanin / FreeDigitalPhotos.net

Η πλειοψηφία της “ψυχαγωγίας” που προσφέρουν οι τηλεοπτικοί σταθμοί της χώρας αποτελείται κυρίως από αμερικανικές παραγωγές, στις οποίες κυριαρχεί η βία, στο μεγαλύτερο ποσοστό τους τουλάχιστον. Άξιο λόγου δε, είναι το γεγονός ότι στις παραγωγές αυτές προβάλλονται συνήθως δολοφονίες με μεγάλη συχνότητα και σε μερικές περιπτώσεις με πολύ μεγάλη αληθοφάνεια. Συνήθως ο πρωταγωνιστής προκειμένου να επιτύχει τον επιδιωκόμενο σκοπό σύμφωνα με το σενάριο, οδηγεί στο θάνατο αρκετούς από τους συμπρωταγωνιστές του. Ο θεατής, που ταυτίζεται συνήθως με τον ήρωα, νιώθει ικανοποίηση που «βγήκε από τη μέση» ο κακός ή αυτός που εμπόδιζε τα σχέδια και την εξέλιξη της πλοκής κι ανυπομονεί για την επόμενη σφαίρα που θα πλήξει κάποιον άλλο άνθρωπο.

Στο σημείο αυτό τίθενται κάποια ερωτήματα:

  • Ο θεατής – πρωταγωνιστής, λόγω της ταύτισης με τον ήρωα, εξαιτίας της συνεχόμενης κι ακατάπαυστης δράσης, δεν προλαβαίνει να συνειδητοποιήσει τι σημαίνει να αφαιρείς μια ζωή. Δε νιώθει ούτε τύψεις ούτε ενοχές. Θεωρεί ότι ο ένοχος δικάστηκε και καταδικάστηκε με συνοπτικές διαδικασίες κι αποδόθηκε δικαιοσύνη με τη θανάτωσή του. Έτσι σιγά σιγά δημιουργείται στο υποσυνείδητό του η εντύπωση ότι ένας φόνος είναι κάτι το φυσικό και δεν έχει συνέπειες για κανέναν.
  • Συνήθως αυτοί που “αφήνουν τα εγκόσμια” περνούν από τα μάτια των θεατών για λίγες μόνο στιγμές. Έτσι, επειδή δεν ξέρουμε τίποτα για το θύμα, δεν ξέρουμε ποιος είναι, αν έχει οικογένεια, ποια είναι η μάνα που θα τον κλάψει και το παιδί που θα μείνει ορφανό, δεν προσαρτάμε στην ύπαρξή του καμία αξία. Είναι απλώς ένας άγνωστος που εμφανίστηκε για να πεθάνει. Δημιουργείται κατ’ αυτόν τον τρόπο η ψευδαίσθηση ότι ο άγνωστος σε μας δεν είναι κάποιος ο οποίος αξίζει το σεβασμό μας, την προσοχή μας και είναι ένα όν που μπορεί να χαθεί μόνο και μόνο επειδή δεν έχουμε αισθήματα γι’ αυτόν. Έχουμε δηλαδή υποβάθμιση της ανθρώπινης αξίας. Βλέπουμε κάποιον στο δρόμο που χρειάζεται βοήθεια και συνειρμικά έρχονται στο προσκήνιο όλες αυτές οι σκέψεις, συνεπώς και η μηδενική αξία του πάσχοντα κι έτσι χωρίς την παραμικρή σκέψη (ή ενοχή) τον προσπερνάμε και συνεχίζουμε.
  • Η ευκολία με την οποία αφαιρούνται οι ζωές στις ταινίες είναι κάτι το οποίο επίσης μας κάνει υποσυνείδητα να πιστεύουμε ότι αυτός που έφαγε τη σφαίρα δεν είχε παρελθόν, δημιουργήθηκε εκείνη τη στιγμή, για μια στιγμή και μετά χάνεται. Σαν να είναι ένα αντικείμενο. Ένα ποτήρι που έπεσε κι έσπασε. Ανάγουμε δηλαδή την ανθρώπινη ύπαρξη σε κάτι άψυχο όπως ένα αντικείμενο. Κατά συνέπεια μπορούμε και να συμπεριφερόμαστε στους άλλους ως αντικείμενα. Ως αναλώσιμα πράγματα που εύκολα μπορεί κανείς να τα πετάξει στο καλάθι των αχρήστων. Κι όταν ζεις με τέτοια νοοτροπία δεν μπορείς να αναγνωρίσεις τις αληθινές αξίες της ζωής.

 

Όλα τα παραπάνω συμπεράσματα είναι βεβαίως υποκειμενικά κι αναφέρονται στον τρόπο με τον οποίο θεωρώ ότι επηρεάζουν τη ζωή οι σκηνές, των ψυχαγωγικών υποτίθεται προγραμμάτων, που είναι γεμάτες φόνους και σκοτωμούς. Υπάρχει όμως και κάτι άλλο πιο ανησυχητικό, το οποίο δεν είναι καθόλου υποκειμενικό, το αντίθετο μάλιστα. Το πλήθος αυτών των παραγωγών μεγαλώνει χρόνο με το χρόνο με γεωμετρική πρόοδο. Κι αυτό μπορεί να συμβαίνει μόνο για ένα και μοναδικό λόγο. Επειδή οι παραγωγοί αποσβένουν την επένδυσή τους και βγάζουν κέρδος. Για να γίνει όμως αυτό σημαίνει ότι υπάρχει θέαση των ταινιών αυτών και μάλιστα μεγάλη και αυξανόμενη. Γιατί λοιπόν ο άνθρωπος θέλει να βλέπει φόνους; Γιατί θέλει να βλέπει κάποιον να σωριάζεται άψυχος και να μη χορταίνει θέλοντας διαρκώς να προστίθενται κι άλλα πτώματα; Μήπως γιατί θέλει να ξορκίσει τον πραγματικό θάνατο, το δικό του θάνατο; Μήπως θέλει να εξοικειωθεί μαζί του;

Κάθε τι που γεννιέται πεθαίνει. Στη συνείδηση του ανθρώπου αυτό είναι καταγεγραμμένο. Είναι μια μονοσήμαντα ορισμένη κίνηση, πάντα προς μια κατεύθυνση, αρχή – τέλος, μια ορμή. Ορμή προς θάνατο, όπως έλεγε ο καθηγητής Λιαντίνης. Ο άνθρωπος έχει ένα μοναδικό προνόμιο, αυτό που του χάρισε απλόχερα ο Ήφαιστος κι η Εύα. Τη γνωστική συνείδηση του θανάτου. Ξέρει τι σημαίνει θάνατος, ξέρει τι σημαίνει τέλος. Ξέρει τι σημαίνει ανυπαρξία, άσχετα με τα όσα του τάζουν οι ιερείς. Και ξέρει ότι δεν υπάρχει επιστροφή. Το ποτάμι δε γυρίζει πίσω, δυστυχώς για τον καθένα από εμάς, ευτυχώς για τη φύση. Ίσως, το να αρέσκεται ο άνθρωπος να παρακολουθεί όλες αυτές τις αμερικάνικες παραγωγές στηρίζεται ακριβώς α’ αυτό το σημείο. Θέλει ενδεχομένως να αισθανθεί άτρωτος, αθάνατος, παντοτινός. Βλέπει το θάνατο των άλλον κι ο ίδιος αποστασιοποιείται στην ασφάλεια του καναπέ του. Και μετά θα αλλάξει κανάλι, θα ξεχάσει το θάνατο, θα τον νικήσει αφού δεν του δίνει πια καμία σημασία. Και θα αισθανθεί ασφαλής. Και δυνατός, δυνατότερος από τη Φύση…

 

Advertisements

Δέκα δεύτερα.

Image: Michal Marcol / FreeDigitalPhotos.net

Η βροχή έπεφτε ασταμάτητα από τη νύχτα. Διέσχιζε τον παγωμένο αέρα της πόλης και στην πορεία της αντίκριζε τους ανθρώπους, με το γοργό βήμα τους, να κρύβονται κάτω από τις ομπρέλες και τα υπόστεγα. Η πλατεία απέναντι από το γραφείο του Μάνου ήταν άδεια. Μερικές μόνο λίμνες με βροχόνερο χόρευαν στο ρυθμό των σταγόνων που έπεφταν και δυο τρομαγμένα κουτάβια που είχαν τρυπώσει κάτω απ’ το παγκάκι για να προφυλαχτούν. Ένα θολό τοπίο, μελαγχολικό σαν τις σκέψεις του, μουντό σαν τη διάθεσή του. Είχε μόλις τελειώσει την παρουσίαση του διαφημιστικού πακέτου για μια μεγάλη εταιρεία και παρόλο που είχε πάρει τη δουλειά δεν ήταν χαρούμενος.

Η συνέχεια εδώ.

Αρέσει σε %d bloggers: