Posts Tagged ‘ Οικονομική κρίση ’

Τα παιδιά ενός κατώτερου… ταμείου!

Γράφει ο Πλάτωνας στο Συμπόσιο για τον Έρωτα μνημονεύοντας τους γονείς του, Πόρο και Πενία:

…ὁ οὖν Πόρος μεθυσθεὶς τοῦ νέκταρος—

οἶνος γὰρ οὔπω ἦν—εἰς τὸν τοῦ Διὸς

κῆπον εἰσελθὼν βεβαρημένος ηὗδεν. ἡ

οὖν Πενία ἐπιβουλεύουσα διὰ τὴν αὑτῆς

ἀπορίαν παιδίον ποιήσασθαι ἐκ τοῦ

Πόρου, κατακλίνεταί τε παρ᾽ αὐτῷ καὶ

ἐκύησε τὸν Ἔρωτα.

…Ο Πόρος λοιπόν, μεθυσμένος

από το νέκταρ – άλλωστε δεν υπήρχε ακόμη κρασί –

μπήκε στον κήπο του Δία και κοιμήθηκε, υπό τη

επήρεια του ποτού. Η Πενία τώρα που είχε βάλει

στο μυαλό της να κάνει ένα παιδί με τον Πόρο

προκειμένου να ξεφύγει από τη μιζέριας της,

ξάπλωσε στο πλάι του και έτσι συνέλαβε τον Έρωτα.

Συνεχίζοντας ο Πλάτωνας την περιγραφή του χαρακτήρα του Έρωτα, αναφέρεται στον πατέρα του τον Πόρο.

…κατὰ δὲ αὖ τὸν πατέρα ἐπίβουλός ἐστι τοῖς

καλοῖς καὶ τοῖς ἀγαθοῖς, ἀνδρεῖος ὢν καὶ

ἴτης καὶ σύντονος, θηρευτὴς δεινός, ἀεί

τινας πλέκων μηχανάς, καὶ φρονήσεως

ἐπιθυμητὴς καὶ πόριμος, φιλοσοφῶν διὰ

παντὸς τοῦ βίου, δεινὸς γόης καὶ

φαρμακεὺς καὶ σοφιστής· καὶ οὔτε ὡς

ἀθάνατος πέφυκεν οὔτε ὡς θνητός, ἀλλὰ

τοτὲ μὲν τῆς αὐτῆς ἡμέρας θάλλει τε καὶ

ζῇ, ὅταν εὐπορήσῃ, τοτὲ δὲ ἀποθνῄσκει,

πάλιν δὲ ἀναβιώσκεται διὰ τὴν τοῦ πατρὸς

φύσιν, τὸ δὲ ποριζόμενον ἀεὶ ὑπεκρεῖ, ὥστε

οὔτε ἀπορεῖ Ἔρως ποτὲ οὔτε πλουτεῖ,

σοφίας τε αὖ καὶ ἀμαθίας ἐν μέσῳ ἐστίν.

…Απ’ τον πατέρα του κληρονόμησε την επιβουλή

για τους καλούς και τους αγαθούς, γιατί είναι

ανδρείος και θρασύς και ορμητικός· είναι επίσης

ασυναγώνιστος κυνηγός· ολοένα κάτι σκαρώνει,

έχει λαχταρά για τη φρόνηση και είναι επινοητικός,

φιλοσοφεί σε όλη του τη ζωή και είναι μάγος και σοφιστής. Κι έτσι

δεν είναι από τη φύση του ούτε αθάνατος αλλά ούτε και

θνητός. Κάποιες στιγμές της ημέρας, όταν δεν τον

δέρνει η φτώχεια, είναι ζωντανός και ακμαίος και

κάποιες άλλες πεθαίνει αλλά ζωντανεύει ξανά λόγω

της πατρικής του φύσης. Το εισόδημά

του το εξασφαλίζει σε μικρές ποσότητες κι έτσι ο

Έρωτας ούτε αποταμιεύει αλλά ούτε και δυστυχεί,

βρίσκεται δε ανάμεσα στη σοφία και στην αμάθεια.

Δε θα μιλήσουμε εδώ για τον Έρωτα, δεν είναι αυτός ο σκοπός μας, αλλά για τον πατέρα του τον Πόρο, ο οποίος σύμφωνα με την περιγραφή του Πλάτωνα είναι ανδρείος και θρασύς και ορμητικός, δεν μπορεί να μείνει ήσυχος και όλο σκαρφίζεται πράγματα, είναι επινοητικός αλλά πάνω απ’ όλα επιβουλεύεται τους καλούς και αγαθούς ανθρώπους. Είναι λοιπόν ασυγκράτητος και χωρίς φραγμούς θα μπορούσε να ισχυριστεί κανείς μελετώντας την εύστοχη αυτή περιγραφή του αρχαίου συγγραφέα.

Πόρος όμως στην αρχαία Ελληνική γλώσσα είναι στην κυριολεξία η οδός, η διάβαση, το φυσικό ή τεχνητό πέρασμα και εύ-πορος είναι αυτός που έχει τα μέσα για να παρέχει στον εαυτό του ένα τέτοιο πέρασμα, κατ’ επέκταση λοιπόν να παρέχει στον ίδιο και τους οικείους του τα μέσα για τη ζωή, σε αντίθεση βεβαίως με τον ά-πορο.

Τούτα τα δυο μαζί, η περιγραφή του Πλάτωνα και η ετυμολογία της λέξης, όταν συγκεραστούν μας δίνουν μια καλή εικόνα του ποιος είναι πραγματικά ο εύπορος και ποιος ο άπορος. Αναλογιζόμενοι λοιπόν το συμπέρασμα αυτό, κι αν γυρίσουμε το βλέμμα μας στη χώρα που ζούμε, θα διαπιστώσουμε πως σε όλη την ιστορία από τη δημιουργία της και μετά, κατά γενική ομολογία, είναι άπορη αλλά έχει αρκετούς εύπορους κατοίκους. Τούτη η παραδοξότητα δεν ξέρω αν απαντιέται κι αλλού, εκείνο που ξέρω όμως είναι πως αποτελεί την κύρια αιτία για την κατάντια του λαού (των άπορων) από τη μια και για την αδίστακτη συμπεριφορά που επιδεικνύουν οι λίγοι πραγματικά εύποροι, οι οποίοι δε διστάζουν να υποθηκεύσουν και τη σημαία ακόμα της Ελλάδας στο βωμό του προσωπικού κέρδους από την άλλη. Το τι κάνουν ή τι επιδιώκουν τα εκτός Ελλάδας μυαλά που χαράσσουν τις πολιτικές του μέλλοντος δεν ενδιαφέρουν το γράφοντα, εκείνο που ενδιαφέρει είναι γιατί ενώ το πνευματικό μας επίπεδο είναι σε γενικές γραμμές υψηλό δεν μπορούμε να διακρίνουμε την ήρα από το στάρι κι επιλέγουμε να γινόμαστε συμμέτοχοι στον κατήφορο που μοιάζει να μην έχει τέλος. Όσο κι αν έχω πιέσει το μυαλό μου ουδέποτε μπόρεσα να καταλάβω ούτε γιατί εθελοτυφλούμε ούτε γιατί έχουμε αποβάλλει από μέσα μας το οφθαλμοφανές, ότι δηλαδή το κράτος και η χώρα εις βάρος της οποίας ενεργούμε διαρκώς (κλέβουμε την εφορία, δε ζητάμε αποδείξεις, δε δουλεύουμε όπως πρέπει, μαθαίνουμε στα παιδιά μας τον ωχαδερφισμό, πετάμε τα χαρτιά στο δρόμο και όχι στο καλάθι, …., …., ….) δεν είναι κάποιος άλλος αλλά πρωτίστως εμείς οι ίδιοι! Γιατί λοιπόν θέλουμε να κάνουμε κακό στον εαυτό μας, ποια μοίρα ήταν αυτή που μας έχει καταραστεί να βλέπουμε μονάχα δυο μέτρα μπροστά μας και όχι μακριά στον ορίζοντα;

Οι άποροι των αρχών του προηγούμενου αιώνα σχεδόν εξαφανίστηκαν στην Ελλάδα ειδικά μετά την μεταπολίτευση και δημιουργήθηκε μια κοινωνική ομάδα εύπορων ανθρώπων, οι οποίοι όμως όπως αποδείχτηκε, στήριξαν την οικονομική τους ευμάρεια όχι στις δυνάμεις τους αλλά στο κράτος, το οποίο τελικά διαφαίνεται πως δεν είναι ικανό να τηρήσει τις υποσχέσεις του και πως θα προδώσει τις προσδοκίες τους, αλλά και στο ξένο, στο δανεικό χρήμα που τώρα καλούνται να γυρίσουν πίσω και μάλιστα πολλαπλασιασμένο πολλές φορές. Οι εύποροι λοιπόν αυτής της κοινωνικής ομάδας αποδεικνύεται πως, σχεδόν εν μία νυκτί, έχασαν το έδαφος κάτω από τα πόδια τους και τα πλαδαρά από την καλοπέραση κορμιά τους δεν μπορούν να συνειδητοποιήσουν πως χρειάζεται να δουλέψουν πραγματικά (και όχι να κάνουν πως δουλεύουν) για να βάλουν φαγητό στα κοφτερά τους δόντια! Κι όλα αυτά έγιναν με τη δική τους συνδρομή και όχι πίσω από τις πλάτες τους, πράγμα το οποίο είναι απορίας άξιο διότι ο λαός σ’ αυτή τη χώρα δεν πάσχει από έλλειψη παιδείας κι έπρεπε να το έχει καταλάβει αυτό πολύ πριν συμβεί και τα πράγματα πια γίνουν μη αναστρέψιμα. Ή, αναρωτιέμαι για το ζήτημα της παιδείας, μήπως δεν είναι έτσι; Μήπως το ίδιο μας το μυαλό, η ίδια μας η συμπεριφορά θα έχει ως αποτέλεσμα οι επόμενες γενιές, τα παιδιά μας, να γίνουν παιδιά ενός κατώτερου Θεού; Και δε φταίει κανείς άλλος παρά μόνο εμείς οι ίδιοι που γίναμε σαν τον Πόρο και κληρονομήσαμε στον ίδιο μας τον εαυτό την κληρονόμησε την επιβουλή για τους καλούς και τους αγαθούς, την επιβουλή για την ίδια μας τη χώρα και τελικά για τον ίδιο μας τον εαυτό;

Υ.Γ. Αν η μετάφραση του κειμένου δεν είναι η καλύτερη δυνατή συγχωρέστε με, δεν είμαι φιλόλογος…

Έχω άρα υπάρχω;

Η φωτογραφία είναι απ[ο το news247

Η φωτογραφία είναι από το news247

Η δημοσιονομική κρίση στη χώρα συνεχίζεται εν μέσω απεργιών, καταλήψεων κι επιστρατεύσεων, πάντα με τον άνθρωπο απόντα από το προσκήνιο των εξελίξεων. Η ευημερία των αριθμών είναι η πρωτεύουσα επιθυμία της ελληνικής και ευρωπαϊκής καθεστηκυίας τάξης παρά το γεγονός ότι το ΔΝΤ φαίνεται να αναγνώρισε πως η λιτότητα ήταν τελικά ένα ολέθριο λάθος που οδηγεί ακόμα και σήμερα τη χώρα σε πιο βαθιά κρίση. Υπάρχει πια ένα μεγάλο και κρίσιμο μέγεθος, ένας όγκος λανθασμένων αποφάσεων και χειρισμών στα οικονομικά της χώρας που από την αδράνεια και μόνο που έχει δημιουργήσει είναι πάρα πολύ δύσκολο να σταματήσει και να αναστραφεί. Κι όλα αυτά εις το όνομα του απόλυτου θεού, του χρήματος!

Οι σκηνές των ανθρώπων που άπλωναν τα χέρια για λίγα δωρεάν τρόφιμα και που έκαναν το γύρο του κόσμου έπρεπε να μας κάνει όλους να ντρεπόμαστε αλλά αντί αυτού ανακοινώθηκε έλλειμμα στα κρατικά ταμεία κι αμέσως άρχισε η συζήτηση για περαιτέρω περικοπές. Η πρωτιά της Ελλάδας στην ανεργία και η τεράστια οικονομική ύφεση είναι πρωτοφανή για τα δεδομένα της γηραιάς ηπείρου αλλά δυστυχώς κανείς δε μοιάζει να αναρωτιέται γιατί έχουμε φτάσει ως εδώ και ότι έχει ξεκάθαρα διαφανεί τώρα πια πως απαιτείται αλλαγή πολιτικής και ρήξη με το υπάρχον σχέδιο «διάσωσης». Τα εισαγωγικά στην προηγούμενη λέξη δεν έχουν μόνο δεικτικό και ειρωνικό χαρακτήρα, περισσότερο θα ήθελα να τονίσω το αδιαμφισβήτητο γεγονός της ατομικής, προσωπικής και ανθρώπινης κατάρρευσης των πολιτών της χώρας που απλώνουν το χέρι για μια σακούλα πορτοκάλια ή ένα καρβέλι ψωμί. Αναρωτιέμαι αν σώζοντας τα οικονομικά της χώρας σωθούν μαζί και οι Έλληνες ή όλο αυτό το πανηγύρι που έχει στηθεί στις πλάτες αυτού του πολύπαθου λαού δεν είναι τίποτα άλλο παρά ένα καλοστημένο παιχνίδι για να οδηγηθεί ο κόσμος όχι απλώς στην ανέχεια και τη δυστυχία αλλά στην πλήρη υποδούλωση στις επιβουλές των ξένων, της τρόικας, των αγορών, των hedge funds ή όπως αλλιώς λέγονται. Τα πολιτικά παιχνίδια, στα οποία οι δικοί μας παίχτες αποδείχτηκαν όχι απλώς ανεπαρκείς αλλά κι επικίνδυνοι για την εθνική μας κυριαρχία, προβλέπεται να έχουν δυσάρεστες επιπτώσεις για το μέλλον το δικό μας αλλά και των παιδιών μας.

Όσο κατά το παρελθόν πίστευα πως, στο μέγεθος που μας αναλογεί βεβαίως, είμαστε όλοι συνυπεύθυνοι για την κατάσταση στην οποία έχει περιέλθει η χώρα, τόσο τώρα πια πιστεύω ότι η σημερινή κατάντια είναι απλώς θέμα κακών κι εσκεμμένως βλαπτικών, για να μη χρησιμοποιήσω κάποιον βαρύτερο χαρακτηρισμό, χειρισμών από ανάξιους ανθρώπους που έδρασαν εις βάρος της Ελλάδας. Στο σημείο που έχουμε φτάσει, κι αν με ρωτούσε κάποιος, δε θα επιζητούσα την τιμωρία τους, άλλωστε νομίζω πως η ιστορία θα τους τιμωρήσει όπως τους αναλογεί κι ας έχουν χρυσά κουτάλια για να τρώνε τη γκουρμέ σούπα τους, εκείνο που θα ήθελα και θα ευχόμουν πραγματικά είναι να μη χάσει κανείς από εμάς την αξιοπρέπειά του και πολύ περισσότερο να κρατήσει το κεφάλι του ψηλά. Το οικονομικό σύστημα θεωρεί τους έχοντες σημαντικούς και τους μη έχοντες ανύπαρκτους! Νούμερα απλά σε κάποια στατιστική παρατήρηση! Δεν είναι όμως έτσι τα πράγματα, οι Έλληνες πάντα είχαν διαφορετική φιλοσοφία, ανθρωποκεντρικοί και περήφανοι. Μπορεί ο Θεός να καταράστηκε τους Έλληνες να είναι λίγοι και να ζουν σ’ αυτό το μικρό κομμάτι της γης γεφυρώνοντας ανά τους αιώνες τους αταίριαστους πολιτισμούς ολόγυρά της, επιβίωσαν όμως και πολλές φορές αντίθετα με τη θέληση των ισχυρών. Κανένα μνημόνιο δεν μπορεί να διαγράψει ούτε την ιστορία μας ούτε και το ποιοι πραγματικά είμαστε. Αυτό θα επιθυμούσα αυτή τη στιγμή, να μην ξεχάσουμε ούτε από πού ήρθαμε ούτε το ποιοι είμαστε…

50 + 27 = 51;

Οι τελευταίες πολιτικές εξελίξεις τόσο στον ευρωπαϊκό όσο και στο διεθνή χώρο δείχνουν τώρα πια σαφέστατα τον επιδιωκόμενο σκοπό όλων εκείνων οι οποίοι τεχνηέντως έχουν οδηγήσει την παγκόσμια οικονομική κατάσταση στο σημείο που έχει φτάσει τα τελευταία χρόνια. Δε κάνω λόγο βεβαίως για την κρίση που βιώνουμε σήμερα αλλά για ολόκληρη την πορεία του οικονομικού, πολιτικού και καπιταλιστικού συστήματος που κυριαρχεί στο δυτικό κόσμο.

Ο σκοπός λοιπόν ήταν και είναι ο έλεγχος, ο απόλυτος έλεγχος των πάντων και κυρίως βεβαίως του πλούτου. Προσέξτε, πλούτος δεν είναι μόνο το χρήμα ή ότι παράγει χρήμα. Πλούτος είναι και η παιδεία, την οποία στο σημείο αυτό θα ήθελα να τη διαχωρίσω από την εκπαίδευση που παρέχεται στα σχολεία, πλούτος είναι η προσπάθεια του συγγραφέα να οραματιστεί το καινούριο του βιβλίο, πλούτος είναι η επιμονή του επιστήμονα, είναι το όραμα του πολιτικού που νοιάζεται για τον τόπο του αλλά και τα όνειρα των απλών ανθρώπων, τα δικά σου αγαπητέ αναγνώστη και τα δικά μου. Αυτή βεβαίως η διαπίστωση περί του απόλυτου ελέγχου δεν είναι κάτι καινούριο που μόλις ανακάλυψα και αραδιάζω σ’ αυτές τις γραμμές, δεν κομίζω γλαύκας εις Αθήνας, είναι κάτι παλιό το οποίο όλοι μας λίγο πολύ είχαμε ακούσει, νιώσει, διαβάσει ή συζητήσει αλλά που δεν μπορούσαμε να το συγκεκριμενοποιήσουμε και να το προσωποποιήσουμε. Αλλά να, ιδού το προσωπείο του αποκαλύφθηκε σε όλο του το μεγαλείο. Η κόντρα Γερμανίας – ΔΝΤ (ή αλλιώς Η.Π.Α.) στο τελευταίο Eurogroup άφησε να διαφανεί πως ότι γίνεται αυτή τη στιγμή σε παγκόσμιο επίπεδο για την αντιμετώπιση των οξυμένων οικονομικών προβλημάτων μιας πλειάδας χωρών αποσκοπεί στην πραγματικότητα όχι στη διάσωση και την άμβλυνση των δημοσιονομικών προβλημάτων των χωρών που βρίσκονται σε δεινή θέση αλλά αντίθετα στην επικράτηση του ισχυρότερου! Γίνεται ένα μπρα-ντε-φερ ανάμεσα στις δυο αυτές δυνάμεις από το οποίο αμφότεροι ελπίζουν να βγουν νικητές για να έχουν το πάνω χέρι στις εξελίξεις, στη λήψη αποφάσεων αλλά και στην χάραξη πολιτικής σε παγκόσμιο επίπεδο. Από τη μια η Γερμανία επιθυμεί να διαδραματίσει αλλά και να εμφανιστεί με τον τρόπο τον οποίο ενδόμυχα ανέκαθεν επιθυμούσε, αυτό της απόλυτης ηγέτιδας δυνάμεως στον ευρωπαϊκό χώρο, ρόλος ο οποίος τώρα πια υπό την ένωση των 27 είναι υπολογίσιμος καθόσον διαχειρίζεται τη δύναμη όλων ξεχωριστά αλλά και του συνασπισμού των χωρών μελών. Υπολογίζει δε στην πανίσχυρη οικονομία της από τη μια αλλά και στην ευάλωτη οικονομία των Η.Π.Α. της οποίας το χρέος ούτε να φανταστούμε μπορούμε! Από την άλλη μεριά, ο μέχρι εχθές απόλυτος κυρίαρχος του παιχνιδιού, οι Η.Π.Α. έχοντας να αντιμετωπίσει την ανερχόμενη οικονομική δύναμη της Κίνας αλλά και της Ινδίας, προσπαθεί να αποκτήσει όσο το δυνατόν μεγαλύτερη σφαίρα επιρροής και ταυτόχρονα να ρίξει στις ατμομηχανές του ότι μπορεί να εκμεταλλευτεί από την επιρροή που θα αποκτήσει στις χώρες εκτός της γεωγραφικής της επικράτειας. Η Ευρώπη των 27 θα ήταν ότι έπρεπε σε αυτή τη χρονική συγκυρία για να γίνει, έστω και άτυπα, η 51η πολιτεία των Η.Π.Α. Το μπρα-ντε-φερ θα αναδείξει τον επόμενο καπετάνιο του παγκόσμιου οικονομικού συστήματος κι αυτός ο αγώνας διεξάγεται το χρονικό διάστημα αυτό στις πλάτες του Ελληνικού λαού. Δε θα ήταν υπερβολή να ισχυριστούμε πως η κατάρρευση της Lehman Brothers στις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής αποτέλεσε την πρώτη εχθροπραξία στον τρίτο παγκόσμιο πόλεμο που διεξάγεται μπροστά στα μάτια μας και ο οποίος είναι τόσο οφθαλμοφανής που δεν μπορούμε καν να τον δούμε. Και δυστυχώς, για να μπορέσουμε να εντοπίσουμε προκείμενου να αντιδράσουμε, που είναι οι Θερμοπύλες ή η γέφυρα του Γοργοποτάμου τούτη τη φορά δεν αρκούν ούτε κιάλια ούτε ανιχνευτές με στολές παραλλαγής. Οι στόχοι είναι αδιόρατοι, κρυμμένοι κι άριστα προστατευμένοι. Κι αν ακόμα δεν έχουμε δει αίμα να κυλάει στους δρόμους, βλέπουμε κάτι χειρότερο αλλά δεν το αντιλαμβανόμαστε. Βλέπουμε σε κάθε γωνία νεκρά όνειρα να αναδίδουν άσχημες οσμές αλλά η όσφρησή μας έχει πάθει ανοσία. Ακουμπάμε την απόγνωση και την ψηλαφίζουμε ολόγυρά μας αλλά η αφή μας έχει νεκρωθεί. Στους δρόμους δεν κυκλοφορούν πια άνθρωποι αλλά αποστεωμένα μυαλά παραφουσκωμένα με ληξιπρόθεσμες οφειλές και υποθηκευμένο μέλλον αλλά τα προσπερνάμε αδιάφορα κοιτώντας τα ρολόγια μας που δείχνουν πάντα προς το μέλλον δίνοντάς μας την εντύπωση πως κάποια μέρα όλα θα φτιάξουν. Βιώνουμε ένα πόλεμο τον οποίο μας έχουν πείσει πως είναι μια τηλεοπτική εκπομπή, πως είναι ένα reality και ξεχνάμε πως κάθε λίγο όλο και περισσότεροι παίρνουν εξιτήριο από το σόου…!

Πότε άραγε θα ξυπνήσουμε για να αντικρίσουμε την πραγματικότητα γύρω μας; Και πότε θα ανοίξουμε τα μάτια για να ονειρευτούμε το μέλλον έτσι όπως πραγματικά το θέλουμε; Πότε;

Η οικονομική κρίση και το περιβάλλον.

Το σημερινό άρθρο γράφτηκε σε συνεργασία με τον ξάδερφό μου Κώστα Μπαγινέτα για δημοσίευση σε τοπική εφημερίδα περιβαλλοντικού ενδιαφέροντος. Το παραθέτω αυτούσιο.

Δρ. Κωνσταντίνος Ν. Μπαγινέτας (Γεωπόνος – Αγροτικός Γεωγράφος)

Κώστας Θερμογιάννης (Δασολόγος)

Εισαγωγή

Λαμβάνοντας υπόψη το μέγεθος και το πεδίο εφαρμογής της σημερινής οικονομικής κρίσης, ο κόσμος αναμφίβολα θα βιώσει μια σημαντική ύφεση — ο βαθμός και η διάρκεια της οποίας είναι πολύ δύσκολο να προσδιοριστεί — και η οποία θα επηρεάσει βαθιά όλες τις πτυχές της διεθνούς κοινωνίας. Από τους πολλούς τομείς που θα επηρεαστούν από την ύφεση, το φυσικό περιβάλλον ξεχωρίζει ιδιαίτερα. Αυτό συνδέεται στενά με τον ρυθμό της κατανάλωσης πόρων και οι σημαντικές προσπάθειες για τη βελτίωση της περιβαλλοντικής υποβάθμισης θα αποδειχθούν πολύ ακριβές για τους ήδη πολύ πιεσμένους προϋπολογισμούς. Τίθεται λοιπόν το ερώτημα: η κρίση έχει θετικές ή αρνητικές συνέπειες για το περιβάλλον, ιδίως όσον αφορά στην υπερθέρμανση του πλανήτη;

Για να καταλάβουμε αυτό το ερώτημα και να το θέσουμε στη σωστή βάση του, είναι αναγκαίο καταρχήν να ρίξουμε μια ματιά πρώτα στην περιβαλλοντική κατάσταση πριν από την κρίση.

Περιβαλλοντική κατάσταση

Κατά γενική ομολογία, η σταθερή ανάπτυξη στην παγκόσμια οικονομία παρήγαγε μια αντίστοιχη αύξηση της ζήτησης για ενέργεια, σε όλες της μορφές της, ειδικά των ορυκτών καυσίμων τα οποία εκπέμπουν τα επονομαζόμενα αέρια του θερμοκηπίου. Σύμφωνα με τις τελευταίες προ κρίσης προβλέψεις από το Αμερικανικό Υπουργείο Ενέργειας (ΑΥΕ), η συνδυασμένη ενεργειακή κατανάλωση από όλα τα έθνη του κόσμου αναμένεται να αυξηθεί κατά 22% μεταξύ του 2005 και του 2015, από τα 462 στα 563 τετράκις εκατομμύρια Βρετανικών θερμικών μονάδων (BTUs). Η περισσότερη από αυτή την αύξηση, σχεδόν το 90%, αναμένεται να προέρθει από τα ορυκτά καύσιμα — το πετρέλαιο, το κάρβουνο και το φυσικό αέριο.

Το αποτέλεσμα, χωρίς να αποτελεί έκπληξη, θα είναι μια δραματική προβλεπόμενη αύξηση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα (CO2), της κύριας δηλαδή πηγής των αερίων του θερμοκηπίου που προκαλούν την αλλαγή του κλίματος. Χρησιμοποιώντας πάλι τις προβλέψεις του ΑΥΕ, οι συνολικές παγκόσμιες εκπομπές CO2 αναμένεται να αυξηθούν κατά το τρομακτικό ποσοστό του 22% μεταξύ 2005 και 2015, από 28,1 στους 34,3 δισεκατομμύρια μετρικούς τόνους. Αυτή η αύξηση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου θα επισπεύσει την αλλαγή του κλίματος, με αποτέλεσμα, μεταξύ άλλων, τις επίμονες ξηρασίες, την αυξημένη δραστηριότητα θυελλών και των ακραίων καιρικών φαινομένων εν γένει, καθώς και μια σημαντική αύξηση της στάθμης της θάλασσας.

Την ίδια στιγμή, ωστόσο, η αυξανόμενη τιμή του πετρελαίου — η οποία προκλήθηκε από την απότομη αύξηση της ζήτησης — σε συνδυασμό με την αυξανόμενη συνειδητοποίηση των κινδύνων από την υπερθέρμανση του πλανήτη, δημιούργησε μια άνευ προηγουμένου ώθηση στις επενδύσεις αλλά και την έρευνα για εναλλακτικές μορφές και πηγές ενέργειας. Πολλές κυβερνήσεις, επιχειρήσεις ενέργειας και διαχειριστές επιχειρηματικών κεφαλαίων έχουν ανακοινώσει ότι προγραμματίζουν να δαπανήσουν τεράστια ποσά για την ανάπτυξη εναλλακτικών μορφών καυσίμων φιλικά προς το κλίμα και την ανάπτυξη βελτιωμένων μεθόδων για την ανάκτηση αιολικής και ηλιακής ενέργειας. Τον Νοέμβριο του 2007, για παράδειγμα, η εταιρεία Google ανήγγειλε ότι θα επένδυε εκατοντάδες εκατομμύρια δολάρια στην ανάπτυξη προηγμένων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Αυτές οι προσπάθειες, και άλλες παρόμοιες, δεν θα οδηγούσαν πιθανόν στην αντιστροφή της τάσης προς αύξηση των εκπομπών CO2 από το 2005 έως το 2015, αλλά θα μπορούσαν να ορίσουν τη βάση για μια δραματική ανάκαμψη κατά τα έτη που θα ακολουθούσαν.

Πώς λοιπόν θα επηρεάσει η σημερινή οικονομική κρίση αυτές τις προσπάθειες; Όπως και σε πολλά άλλα πράγματα, υπάρχουν ευοίωνες αλλά και δυσοίωνες εκτιμήσεις και προοπτικές.

Οι ευοίωνες εκτιμήσεις

Το θετικό, για το περιβάλλον μιλώντας πάντα, γεγονός είναι ότι οι οικονομικά δύσκολοι καιροί θα οδηγήσουν τους ανθρώπους να οδηγούν λιγότερο, να πετούν λιγότερο και γενικά να καταναλώνουν λιγότερη ενέργεια στην καθημερινότητά τους, μειώνοντας έτσι τις προσδοκίες για τις εκπομπές των αερίων του θερμοκηπίου. Επιπλέον, πολλοί ειδικοί πιστεύουν, ότι η ζήτηση θα μειωθεί ακόμη περισσότερο κατά τις επόμενες εβδομάδες και μήνες καθώς η οικονομική κρίση θα επιδεινωθεί και οι καταναλωτές ανά τον κόσμο θα περικόψουν τα ταξίδια τους και τη χρήση ενέργειας — και όσο λιγότερο πετρέλαιο καταναλώνεται, τόσο λιγότερο CO2 εκπέμπεται. Καθώς μειώνεται η κατανάλωση πετρελαίου, η τιμή του είναι επίσης πιθανό να μειωθεί — αποθαρρύνοντας με τον τρόπο αυτό επενδύσεις σε πολλά δαπανηρά και περιβαλλοντικώς επικίνδυνα έργα παραγωγής ενέργειας. Αυτό βεβαίως ενέχει και τον κίνδυνο οι κυβερνήσεις να στραφούν στην παραγωγή φθηνής ενέργειας με τη χρήση πυρηνικών καυσίμων με τους γνωστούς σε όλους μας κινδύνους.

Η σημερινή οικονομική κρίση είναι επίσης στενά συνδεδεμένη με την οικοδομική δραστηριότητα και στέγαση. Πολλές κατοικίες που κατασκευάστηκαν κατά την ένδοξη εποχή του εύκολου τραπεζικού δανεισμού ήταν υπερμεγέθη σπίτια σε απομακρυσμένα προάστια μακριά από δημόσια διαμετακομιστικά κέντρα ή ήταν δεύτερες κατοικίες σε περιοχές παραθερισμού μακριά από τις τοποθεσίες των πρωτευόντων κατοικιών των ιδιοκτητών. Αυτές οι κατοικίες όμως καταναλώνουν πολλή ενέργεια και η πρόσβασή τους απαιτεί, πολλές φορές, μακριά δρομολόγια. Τώρα, πολλά από αυτά τα σπίτια πουλιούνται και είναι αμφίβολο ότι θα χρησιμοποιηθούν για μεγάλο χρονικό διάστημα, περιορίζοντας κατ’ αυτόν τον τρόπο τη χρήση ενέργειας οποιασδήποτε μορφής και κατ’ επέκταση περιορίζοντας και τις εκπομπές των αερίων του θερμοκηπίου. Ακόμη, οι άνθρωποι πλέον έχουν περιορίσει τις μετακινήσεις, χρησιμοποιούν τις δημόσιες μεταφορές περισσότερο και τα αεροπλάνα λιγότερο. Αυτό θα έχει ως αποτέλεσμα σημαντική επίσης μείωση της χρήσης της ενέργειας και των εκπομπών CO2.

Οι δυσοίωνες εκτιμήσεις

Υπάρχουν όμως και μειονεκτήματα σε όλα τα παραπάνω. Το σοβαρότερο είναι η πιθανή απόφαση των διαχειριστών επιχειρηματικών κεφαλαίων να αποφύγουν να επενδύσουν σε καινοτόμα ενεργειακά έργα. Σε ένα φόρουμ ενέργειας που οργανώθηκε από την επαγγελματική εταιρεία παροχής υπηρεσιών Ernst & Young, οι εμπειρογνώμονες προειδοποίησαν για μια απότομη μείωση στην ιδιωτική χρηματοδότηση εναλλακτικών πηγών ενέργειας. Από τη άλλη, παρόλο που η έννοια της εναλλακτικής ενέργειας έχει μεγάλη δυναμικότητα, και οι κυβερνήσεις θα μπορούσαν να δυσκολευτούν να βρουν τους πόρους για τη χρηματοδότηση τέτοιων εναλλακτικών ενεργειακών έργων. Είναι πολύ πιθανό οι δαπανηρές προσπάθειες αυτού του είδους να σταματήσουν ή να αναβληθούν μόλις το μέγεθος της οικονομικής κρίσης διογκωθεί περαιτέρω και τα κεφάλαια που θα απαιτηθούν για την αντιμετώπισή της αυξηθούν σε βαθμό δυσβάσταχτο για τους κρατικούς προϋπολογισμούς. Το ίδιο ισχύει βεβαίως για όλες τις χώρες που έχουν δεσμευθεί να αναλάβουν φιλόδοξες πρωτοβουλίες για τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου.

Πράγματι, οι ηγέτες σε μερικές χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης κάνουν έκκληση για επιβράδυνση των προσπαθειών για τον περιορισμό των εκπομπών αερίων θερμοκηπίου λόγω της αναπτυσσόμενης οικονομικής κρίσης. Σύμφωνα με το σχέδιο που ενέκρινε η ΕΕ το 2007, τα κράτη μέλη δεσμεύτηκαν για τη μείωση των εκπομπών αυτών κατά 20% κάτω από τα επίπεδα του 1990 μέχρι το 2020, που είναι πολύ πιο φιλόδοξο από το πρωτόκολλο του Κυότο. Οι Ευρωπαίοι ηγέτες είχαν προγραμματίσει να εφαρμόσουν ένα λεπτομερές σχέδιο για την επίτευξη αυτού του στόχου, αλλά ήδη από παλαιότερες συνόδους των αρχηγών κρατών της Ε.Ε. τόσο ο πρωθυπουργός Silvio Berlusconi της Ιταλίας όσο και οι ηγέτες ορισμένων ανατολικοευρωπαϊκών χωρών ανέφεραν ότι λόγω της τρέχουσας κρίσης δεν ήταν πλέον σε θέση να χρηματοδοτήσουν το υψηλό κόστος επίτευξης του στόχου το 2020 και επομένως δεν ήταν διατεθειμένοι να υιοθετήσουν το λεπτομερές σχέδιο.

Συμπέρασμα

Η ανθρώπινη ιστορία έχει διδάξει πως σε πολύπλοκα, μη γραμμικά, πολυπαραγοντικά συστήματα όπως αυτό που περιγράφουμε πιο πάνω είναι δύσκολη η εκτίμηση αλλά και η πρόβλεψη με ακρίβεια των μελλοντικών εξελίξεων. Η οικονομική κρίση που οδηγεί μεγάλα κομμάτια του παγκόσμιου πληθυσμού σε διαβίωση υπό δυσμενέστερες συνθήκες θα μπορούσε να εκληφθεί ως παράγοντας ο οποίος ενδεχομένως να επιδράσει καταλυτικά στην ελάττωση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα, καθόσον όπως αναφέρθηκε πιο πάνω θα μειωθούν δραστικά οι μετακινήσεις αλλά και η ζήτηση γενικά όλων των μορφών ενέργειας. Από την άλλη όμως, υπάρχει το σοβαρό ενδεχόμενο η κακή συντήρηση και η παλαίωση των συστημάτων κατανάλωσης ενέργειας (οχήματα, αεροπλάνα, κεντρικές θερμάνσεις κλπ.) να οδηγήσει σταδιακά στην χειροτέρευση της αναλογίας “ποσότητα καυσίμου προς παραγόμενη ενέργεια“ με αποτέλεσμα η ίδια ποσότητα ορυκτών καυσίμων να παράγει τελικά μεγαλύτερες ποσότητες διοξειδίου του άνθρακα, συγκρινόμενη πάντα με τις σημερινές τιμές κι αναλογίες.

Έναν εξίσου καθοριστικό παράγοντα θα αποτελέσει και το γεγονός ότι η περιβαλλοντική συνείδηση που είχε αναπτυχθεί τα τελευταία χρόνια θα δεχτεί μεγάλες πιέσεις υπό το βάρος της εξεύρεσης φθηνότερων προϊόντων και αγαθών, τα οποία, για τον περιορισμό του κόστους, ενδεχομένως να κατασκευάζονται ή να παρέχονται χωρίς τις μέχρι σήμερα προφυλάξεις υπέρ της περιβαλλοντικής αειφορίας. Κι έτσι, ο κάθε άνθρωπος ως μονάδα, προκειμένου να εξυπηρετήσει τις ανάγκες του, θα χάσει το αισθητήριο εκείνο ερέθισμα της προστασίας του περιβάλλοντος που διαθέτει ακόμα και σήμερα, επιλέγοντας τέτοιου είδους προϊόντα, με ό,τι κι αν αυτό συνεπάγεται όταν οι ανθρώπινες αυτές μονάδες ενωθούν σε ένα σύνολο.

Κλείνοντας, δε θα πρέπει σε καμία περίπτωση να υποβαθμίσουμε και το γεγονός ότι η βιομηχανία για να επιβιώσει και να ανταπεξέρθει στην παγκόσμια οικονομική κρίση θα πάψει να παράγει εκλεπτυσμένα προϊόντα τα οποία είναι σαφώς ακριβότερα, και θα στρέψει το βλέμμα της προς φτηνότερες κατασκευές, οι οποίες όμως πιθανόν αφενός να κατασκευάζονται με φτηνές αλλά επιβλαβείς για το περιβάλλον πρώτες ύλες κι αφετέρου να έχουν μικρότερη διάρκεια ζωής με αποτέλεσμα να παρατηρηθεί τελικά μεγαλύτερη παραγωγή σκουπιδιών, τα οποία ως γνωστών πέρα από τα προβλήματα και τις δυσχέρειες που δημιουργούν κατά την ανακύκλωσή τους, επιβαρύνουν με μεγάλες ποσότητες διοξειδίου του άνθρακα την ατμόσφαιρα.

Εν κατακλείδι, δεν είναι σαφές σε αυτό το σημείο εάν η οικονομική κρίση θα επηρεάσει θετικά ή αρνητικά και σε ποιο βαθμό την κατάσταση του φυσικού περιβάλλοντος. Βραχυπρόθεσμα, αυτή το πιθανότερο είναι πως θα επιβραδύνει την αύξηση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα, όπως επίσης θα προκαλέσει καθυστέρηση στην ανάπτυξη επικίνδυνων για το περιβάλλον έργων. Ωστόσο, εάν η κρίση καθυστερήσει επίσης την ανάπτυξη εναλλακτικών μορφών ενέργειας για μεγάλα χρονικά διαστήματα, αυτό θα ακύρωνε τη σημασία αυτών των θετικών εξελίξεων. Πολλοί άνθρωποι είναι σε αναμονή και παρακολουθούν τι συμβαίνει στις παγκόσμιες χρηματαγορές. Ομοίως, η ετυμηγορία είναι ακόμη ανοικτή σχετικά με την τελική επίπτωση της κρίσης στον τομέα του περιβάλλοντος.

Βιβλιογραφία:

Απόφαση 406/2009/ΕΚ «Περί των προσπαθειών των κρατών μελών να μειώσουν τις οικείες εκπομπές αερίων θερμοκηπίου, ώστε να τηρηθούν οι δεσμεύσεις της Κοινότητας για μείωση των εκπομπών αυτών μέχρι το 2020».

Οδηγία 2009/28/ΕΚ «Σχετικά με την προώθηση της χρήσης ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές». Δεσμευτικοί εθνικοί στόχοι αποβλέπουν σε συμμετοχή των ΑΠΕ κατά 20% στην ενεργειακή κατανάλωση σε επίπεδο ΕΕ.

Ιστοσελίδες:

www.energy.gov

www.iea.org

Εκτόνωση.

Δυσοίωνες είναι οι προοπτικές για την οικονομία της χώρας και φυσικά όταν η οικονομία δεν πάει καλά επηρεάζει ένα μεγάλο φάσμα της καθημερινότητάς των ανθρώπων προς το χειρότερο βέβαια. Το πιο περίεργο όμως της υπόθεσης είναι το γεγονός ότι στην κοινωνία επικρατεί μια ηρεμία, οι σκηνές και οι εικόνες των διαδηλώσεων και των συγκεντρώσεων διαμαρτυρίας μοιάζουν να ανήκουν σε ένα μακρινό παρελθόν. Κι αυτό είναι που με φοβίζει πολύ…

Ο χειμώνας βρίσκεται μπροστά μας και οι πολίτες αυτής της χώρας βρίσκονται ξαφνικά υπερχρεωμένοι έναντι του δημοσίου, χρωστούν στο κράτος περισσότερα από όσα βγάζουν, σε λίγο δε θα μπορούν να αποκτήσουν ούτε καν τα στοιχειώδη με αυτό το ρυθμό που επιβάλλονται οι φόροι. Κι όμως η ελληνική κοινωνία μοιάζει να έχει γυρίσει το κεφάλι προς τον ουρανό και να σφυρίζει αδιάφορα. Τούτο κατά τη γνώμη μου μπορεί να ερμηνευτεί με δυο τρόπους. Είτε ο Πάγκαλος είχε δίκιο και τα φάγαμε μαζί, οπότε τώρα τρώμε από τα έτοιμα και κοιτάμε να τα φέρουμε βόλτα όπως όπως, είτε απλώς το καζάνι βράζει κι απομένει να δούμε τη στιγμή της εκτόνωσής του, η οποία αυτή τη φορά θα είναι εξαιρετικά βίαια. Ήδη οι οιωνοί περιφέρονται πάνω από τα κεφάλια μας κι ας εθελοτυφλούμε. Η Χρυσή Αυγή δημοσκοπικά φέρεται να είναι το τρίτο κόμμα, πράγμα που σημαίνει ότι οι άνθρωποι έχουν απηυδήσει από το τρέχον πολιτικό σύστημα κι αποζητούν ριζοσπαστικές αλλαγές, έστω και χωρίς σοβαρή σκέψη. Ο χειμώνας που θα έρθει θα βρει πολλά νοικοκυριά χωρίς πετρέλαιο θέρμανσης λόγω της υψηλής του τιμής και σίγουρα θα σημειωθούν γεγονότα που θα γεμίζουν τα δελτία των ειδήσεων. Οι ανατιμήσεις στα βασικά προϊόντα διατροφής είναι προ των πυλών ενώ το ψαλίδι στους μισθούς αλλά και η ανεργία φουντώνει. Η υγεία παραπαίει, γνωρίζω γιατρούς που δέχονται ασθενείς στα ιατρεία τους χωρίς να πληρώνονται. Η δικαιοσύνη τραβά το δικό της Γολγοθά, ενώ περικόπτουν και τις αμοιβές των ένστολων… Αυτό το τελευταίο είναι πολύ λεπτό σημείο και δεν ξέρω που μπορεί να οδηγήσει. Στην Πορτογαλία ο στρατός εξέδωσε μια τρομακτική, για τις δικές μου αντιλήψεις, ανακοίνωση, είναι άραγε απίθανο αυτό να το δούμε και αλλού; Και στη χώρα μας ενδεχομένως;

Οι κυβερνώντες σίγουρα γνωρίζουν ότι οι αποφάσεις τους πιέζουν όλο και περισσότερο τον εξαθλιωμένο πια λαό. Ο πολιτικός οφείλει να κοιτάζει στο μέλλον και οι αποφάσεις του να εξαρτώνται από τη ματιά του αυτή και όχι απλώς να αποφασίζει χωρίς να σκέφτεται και χωρίς να προγραμματίζει. Από ότι δείχνουν τα πράγματα τέτοιοι πολιτικοί δεν υπάρχουν, οι Γιωργάκηδες κι οι Αντωνάκηδες είναι μόνο για σφαλιάρες. Ο λαός όμως δεν υποφέρει άλλο, η υπομονή του κάποια στιγμή θα εξαντληθεί κι όταν αυτό θα συμβεί εύχομαι ολόψυχα στους δρόμους να ακούγονται μόνο συνθήματα κι ο κόσμος να ανασαίνει καθαρό αέρα κι όχι δακρυγόνα και μπαρούτι…

Καλό μήνα να έχουμε!

Ενημερωση 2/10/2012

Προσθέτω στην ανάρτησή μου το σχόλιο που έγραψε η RoadArtist πιο κάτω γιατί συμπληρώνει την ανάρτηση άψογα.

«Νομίζω ότι έχουμε ξεφύγει από την εποχή που συζητούσαμε για το ‘μαζί τα φάγαμε”, τουλάχιστον για μένα. Δεν είναι αυτός ο λόγος που ο κόσμος είναι τόσο παγωμένος. Γιατί είναι παγωμένος, όχι αδιάφορος, ούτε απαθέστατος. Όσοι κατέβηκαν και στην τελευταία διαδήλωση που έγινε στην Αθήνα (χιλιάδες κόσμος, καμία αναμετάδοση από media, μόνο διαδικτυακά) ένιωσαν πως ήταν μάταιο…, όσοι κατεβαίναν καθημερινά και τότε με τους αγανακτισμένους, κατάλαβαν πως δυστυχώς δεν βγαίνει τίποτα με αυτό τον τρόπο αντίδρασης, χρειάζονται άλλοι, διαφορετικοί. Το θέμα είναι πως δεν ξέρουμε το πως.
Ότι ακριβώς έγραψε η Άιναφετς παραπάνω. Έχει αλλάξει η εποχή, το θέμα είναι παγκόσμιο… Ο κόσμος δε ξέρει πως να αντιδράσει αποτελεσματικά. Βλέπει ότι συνέχεια πληρώνει, ότι υπάρχει όμως ατιμωρησία για τους πολιτικούς και όσους φοροδιαφεύγουν, συνεχίζεται κανονικά η διαφθορά, και μάλιστα τώρα τα νέα μέτρα ας μη τα ονομάσουμε “οικονομικά”, ας τα πούμε πλήρως ισοπεδωτικά…
Το μόνο σίγουρα είναι πως δε θα βοηθήσουν στην καλυτέρευση της οικονομίας. Αυτό είναι το πιο τραγικό. Τα κόμματα για ακόμη μια φορά καταπατούν τις προεκλογικές τους δηλώσεις… και καταστρέφουν ολοσχερώς τους αδύναμους. Προφανώς έτσι όπως πάνε τα πράγματα θα έρθει μια στιγμή που θα γίνει ένα μεγάλο μπαμ και η κατάσταση δε θα συμμαζεύεται με τίποτα. Γιατί όταν κατεβαίνεις στο δρόμο, σε τέτοιες δύσκολες περιόδους, τότε θα υπάρξουν θύματα και αίμα. Υπομονή κάνει ο κόσμος πριν γίνει το μπαμ. Μήπως αλλάξει η πορεία των πραγμάτων. Ίσως ακουστεί παρατραβηγμένο, μα πλέον υπό αυτές τις συνθήκες, νιώθω πως σήμερα μας οδηγούν σε δικτατορία. Η ΧΑ είναι ένα συστηματικό κόμμα, που προωθείται από εφημερίδες μεγάλης κυκλοφορίας. Μας ωθούν αυτή τη στιγμή σε περίεργες καταστάσεις. Το σκηνικό του μέλλοντος προβλέπεται εφιαλτικό. Μόνο μια έκπληξη μπορεί να ανατρέψει όσα έρχονται.«

Σκέψεις στον καύσωνα.

Η εικόνα είναι από το flickr του χρήστη krystian_o

Αυτός που ζει από τη μάχη με έναν εχθρό, έχει προσωπικό συμφέρον να

διατηρήσει τον εχθρό του ζωντανό.

Νίτσε

Τα πράγματα είναι απλά. Ο κάθε ένας από εμάς αντιπροσωπεύει μια αξία σε χρήμα, μελλοντική αξία θα έλεγα, η οποία σε πολλές περιπτώσεις έχει ήδη εξαργυρωθεί εξαιτίας του αλόγιστου τρόπου ζωής και με τις ευλογίες του επίσης σπάταλου κράτους και τώρα πρέπει να βρεθεί το αντίκρισμα για την αποπληρωμή του. Μόνο που τώρα πια, μέσα στο συρφετό και την ομίχλη που επικρατεί σε οικονομικό επίπεδο όχι μόνο στη χώρα μας αλλά και διεθνώς, οι έχοντες τη δύναμη προσπαθούν να οικειοποιηθούν όσο μεγαλύτερο πλούτο μπορούν. Το μοναδικό πράγμα που υπάρχει ανάμεσα σ’ αυτούς και τους αδύναμους πολίτες, αν τους κοιτάξουμε υπό το πρίσμα της ατομικότητας, είναι οι πολιτικοί και οι κυβερνήσεις.

Το θέμα λοιπόν είναι ξεκάθαρο κι απλό, όσο η απλή σκέψη ενός μικρού παιδιού: Θέλουν οι κυβερνώντες να ξεκαθαρίσουν το τοπίο και να βάλουν τα πράγματα σε μια σειρά, έχουν τη δύναμη μπροστά στο πανίσχυρο κεφάλαιο ή απλώς είναι μαριονέτες και πιόνια που ενεργούν σύμφωνα με τα όσα επιτάσσει το σενάριο; Τι πιο απλό από το να γίνει ένας απολογισμός, όχι μόνο σε επίπεδο χώρας αλλά ενδεχομένως σε επίπεδο Ε.Ε., να τεθούν όλα τα οικονομικά ζητήματα επί τάπητος, να χαραχθεί μια πολιτική για την κάθε χώρα, η οποία να τεθεί στην κρίση του λαού βεβαίως, κι από εκεί και πέρα να πορευτεί ο κάθε λαός σύμφωνα με τις επιλογές του. Τι πάει να πει πως οι αγορές θέλουν αυτό ή εκείνο; Τι πάει να πει ότι θα χρεοκοπήσουμε; Τι πάει να πει να στερούμε την κοινωνία από τις στοιχειώδεις παροχές ενός ευνομούμενου κράτους; Τι πάει να πει να στερούμε τη δουλειά στον εργαζόμενο; Τι πάει να πει πως το μέλλον των παιδιών μας το διαλύουμε και πως ο καθένας κάνει ότι μπορεί για να σωθεί από ένα πλοίο που βουλιάζει; Δε ζούμε κύριοι στο Μεσαίωνα. Δεν είμαστε σε ένα πλοίο που βουλιάζει, δεν μπορεί άλλωστε να βουλιάξει μια χώρα ή μια ένωση κρατών παρά μόνο αν ο καπετάνιος ανοίξει τρύπες στα ύφαλα και το βυθίσει. Δεν είναι οι αγορές πανίσχυρες, πανίσχυρος είναι ο λαός, αλλά απαιτείται μια μεγάλη και βασική προϋπόθεση: Η γνώση. Ο λαός δε γνωρίζει την πραγματική κατάσταση που επικρατεί, ακούει και βλέπει ακόμα και τα πιο τρελά σενάρια κι έτσι αφενός δεν ξέρει τι να πιστέψει κι αφετέρου δεν υπάρχει συνοχή στον κόσμο. Το απλούστερο αλλά και αποτελεσματικότερο πράγμα που οφείλουν να κάνουν οι κυβερνώντες, κι αν δεν το κάνουν θα είναι υπόλογοι απέναντι στο λαό για εσχάτη προδοσία, είναι να ξεκαθαρίσουν επακριβώς την κατάσταση. Κι ο λαός ξέρει τι πρέπει να κάνει μετά. Το τωρινό καθεστώς της παραπληροφόρησης και του ομιχλώδους τοπίου δεν αφήνει περιθώρια σε κανέναν να σκεφτεί σωστά κι ακόμα περισσότερο να δράσει ορθά. “Δως μοι πα στω και ταν γαν κινάσω”, το είχε πει ο Αρχιμήδης περισσότερο από δυο χιλιάδες χρόνια πριν και είχε απόλυτο δίκιο. Αυτό το καρκίνωμα που επικρατεί ολόγυρα, αφημένο επίτηδες από τους κυβερνώντες για να τρομοκρατεί και να φοβίζει, σύμφωνα με το σκεπτικό που πολύ σωστά συνέλαβε ο Νίτσε κι αναφέρουμε στην αρχή αυτού του άρθρου, μπορεί να έσπειρε τον πανικό μέχρι τώρα αλλά θεωρούμε πως πια δε θα γίνει μια αυτοεκπληρούμενη προφητεία γιατί ο Έλληνας έχει την πνευματική διαύγεια για να αποστασιοποιηθεί και να το κρίνει. Και να το αποτάξει από πάνω του ακόμα κι αν οι ασήμαντοι που μας κυβερνούν δεν είναι ικανοί γι’ αυτό. Έσσεται ήμαρ…

 (Εστ’ ήμαρ ότε Φοίβος πάλιν ελεύσεται και ες αεί έσσεται, η πλήρης φράση που αποτελεί και τον τελευταίο χρησμό της Πυθίας σύμφωνα με μια εκδοχή)

 

 

 

Δαβίδ εναντίον Γολιάθ.

Είναι γνωστός ο μύθος από τη Βίβλο, όπου ο μικρόσωμος Δαβίδ κερδίζει το γίγαντα Γολιάθ. Μόνο που ενίοτε το μέγεθος δεν έχει να κάνει με τον όγκο αλλά με το ανάστημα και ο Γολιάθ κερδίζει το Δαβίδ, έστω και στις εντυπώσεις!

Το Ειρηνοδικείο Αθηνών με την αριθ. 599/2012 απόφασή του (διαβάστε εδώ ή εδώ) έκρινε πως οι μνημονιακοί νόμοι 3833/2010 και 3845/2010 είναι αντίθετοι στο Σύνταγμα της Ελλάδας, αντίθετοι στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου αλλά και αντίθετοι στις Διεθνείς Συμβάσεις Εργασίας. Το Συμβούλιο της Επικρατείας από την άλλη και μάλιστα η ολομέλειά του, είχε διαφορετική άποψη κι έκρινε πως οι μνημονιακοί περιορισμοί είναι συμβατοί με το Σύνταγμα και την Ευρωπαϊκή νομοθεσία. Μπορεί μια ειρηνοδίκης με διαφορετική για τα πράγματα άποψη να κάνει τη διαφορά;

Δε θα κρίνουμε εδώ, ούτε άλλωστε έχουμε τις γνώσεις ή την αρμοδιότητα να το κάνουμε, την απόφαση ούτε του Συμβουλίου της Επικρατείας ούτε του Ειρηνοδικείου Αθηνών. Εκείνο στο οποίο θα εστιάσουμε το ενδιαφέρον μας είναι το γεγονός ότι η απόφαση επικαλείται την κοινή λογική, κάτι το οποίο φαίνεται να έχει εκλείψει από τη χώρα τα τελευταία χρόνια με τα γνωστά σε όλους μας αποτελέσματα. Γράφει η απόφαση:

«Κατά συνέπεια, με τα επίδικα μέτρα παραβιάζεται η αρχή της αναλογικότητας, καθώς, εκτός από την παραπάνω ανεπίτρεπτη μονιμότητα του χαρακτήρα τους, δεν βρίσκονται σε αντιστοιχία με τον επιδιωκόμενο σκοπό, ούτε συνοδεύονται με αντισταθμιστικά μέτρα (μείωση τιμών, άμεσων και έμμεσων φόρων κ.λπ.) και εγγυήσεις για την προστασία ευάλωτων ομάδων του πληθυσμού της χώρας. 

»Αντίθετα, όπως είναι γνωστό, επιβάλλονται στους πολίτες ταυτόχρονο με μία σειρά ιδιαίτερα σκληρών φοροεισπρακτικών μέτρων που προβλέπουν μείωση ή κατάργηση αφορολόγητων ορίων και τα οποία πλήττουν τις πλέον ευάλωτες πληθυσμιακές ομάδες, την προστασία των οποίων έπρεπε να εγγυώνται και να διαφυλάττουν». 

Ποιος εχέφρων και λογικός πολιτικός δε βλέπει ή δεν είδε κατά τη διάρκεια της νομοπαρασκευής των δυο αυτών νομοθετημάτων ότι, πέρα από το νομιμότητά τους ή όχι, θα επέφεραν έντονα κοινωνικά προβλήματα; Οι ανισότητες που δημιουργήθηκαν αλλά και η ξαφνική και χωρίς καμία περίοδο προσαρμογής κατάρρευση των οικογενειακών προϋπολογισμών έφερε πολλούς ανθρώπους στην απόγνωση. Αυτό οδήγησε στον περιορισμό κάθε είδους δαπάνης με αποτέλεσμα να επιδεινωθεί ακόμα περισσότερο ο ήδη επιβαρυμένος φαύλος κύκλος της απώλειας εισοδήματος των επιχειρήσεων, της ανεργίας και της ύφεσης. Η λογική για να ξεπεραστεί η οικονομική κρίση της χώρας θα έπρεπε να εστιάσει στην ανάπτυξη και όχι στα μέτρα που οδήγησαν στην ύφεση και τα οποία είναι τόσο πολύ επικίνδυνα που, κατά κοινή ομολογία, υπάρχει το σοβαρό ενδεχόμενο να υπάρξουν έντονες κοινωνικές διαταραχές με απρόβλεπτες συνέπειες.

Η απόφαση αυτή του Ειρηνοδικείου Αθηνών για να γίνει τελεσίδικη πρέπει να περάσουν αρκετά χρόνια, αν λάβει κανείς υπόψη του το χρόνο που απαιτείται για τέτοιες υποθέσεις. Όμως το ζητούμενο δεν είναι αυτό στην πραγματικότητα, αλλά το γεγονός ότι η φωνή της κοινωνίας, η φωνή των Ελλήνων αλλά και της λογικής υπάρχει θεσμικά πλέον μέσα στο σύστημα της Πολιτείας. Κι αν η απόφαση αυτή αφορά τους δημοσίους υπαλλήλους τίποτα δεν αποκλείει να υπάρξουν αντίστοιχες αποφάσεις για το τελείως παράλογο μπάχαλο που έχει επικρατήσει στο χώρο της ιδιωτικής εργασίας, ο οποίος πουθενά μα πουθενά δε συμβάλλει στο δημόσιο χρέος, παρόλα αυτά όμως κλήθηκε να πληρώσει βαρύ τίμημα. Δεν μπορούμε να ξέρουμε αν η απόφαση της Ολομέλειας του ΣτΕ ή η απόφαση του Ειρηνοδικείου Αθηνών είναι η σωστή, εκείνο όμως που ξέρουμε είναι πως η ανεξάρτητη εξουσία που ονομάζεται δικαιοσύνη έχει στους κόλπους της δικαστές με μεγάλο ανάστημα που δρουν κι ενεργούν σύμφωνα με το νόμο που υπηρετούν και τη συνείδησή τους. Κι αν ακόμα η ιστορία στο μέλλον μας πει ότι η απόφαση του Ειρηνοδικείου Αθηνών κατέπεσε σε δεύτερο ή μεγαλύτερο βαθμό, στη συνείδηση του Έλληνα πάντα θα υπάρχει η ηθική έστω δικαίωση των σκέψεών του και η περιφρόνηση των ασήμαντων πολιτικών του που με τις αποφάσεις τους τον οδήγησαν στην εξαθλίωση και την εξόντωση. Κι αυτό για τον Έλληνα είναι μεγάλο πράγμα παρόλο που οι ξένοι, ημεδαποί κι αλλοδαποί, δεν το κατανοούν.

Κλαίω.

Αυτά έγραψε ο απελπισμένος Έλληνας κι έδωσε τέλος στη ζωή του μέσα στην πλατεία Συντάγματος [1], [2]. Ας μη συνηθίσουμε στο θάνατο, σε τέτοιου είδους θάνατο.

Το ιστολόγιό μου θα παραμείνει ανενεργό και με μαύρο χρώμα στο φόντο για μερικές ημέρες ως ένδειξη διαμαρτυρίας για το τραγικό γεγονός αλλά και συμπάσχοντας με τους Έλληνες που χάνουν την αξιοπρέπειά τους κάθε μέρα.

Απάντηση στο Δείμο του Πολίτη.

Με αφορμή το προηγούμενο άρθρο μου, ο Δείμος του Πολίτη έκανε ένα σχόλιο, παραπέμοντας σε ανάρτηση από το δικό του ιστολόγιο. Ξεκίνησα λοιπόν να γράφω την απάντησή μου, αλλά επειδή το μέγεθος ήταν μεγάλο και ξεπερνούσε τα όρια του σχολίου, αποφάσισα να κάνω μια ξεχωριστή ανάρτηση, ως απάντηση.

Αφού ζητήσω την κατανόηση τόσο του Δείμου, όσο και των υπόλοιπων αναγνωστών για το μέγεθος της απάντησης, ελπίζω να γίνει η αφορμή για ένα νέο γύρο διαλόγου…

Ξεκινώ παραθέτοντας το αρχικό σχόλιο του Δείμου.

«Εξαιρετική η αναλογία. Ωστόσο, για τα αίτια της κρίσης έχω κάπως διαφορετική άποψη.«

Και η απάντηση:

Η άποψη που διατυπώνεις στο ιστολόγιό σου θα με βρει αντιδιαμετρικά αντίθετο. Ισχυρίζεσαι ότι το κεφάλαιο δημιούργησε τη μεσαία αστική τάξη προκειμένου αφενός να αντλεί στελεχιακό δυναμικό για τις πολυεθνικές κι αφετέρου να αποτελέσει το target group των πωλήσεών του. Εγώ πάλι έχω την εντύπωση ότι μέσα από την ίδια την αστική τάξη, όπως αυτή ήταν διαμορφωμένη πριν τη βιομηχανική επανάσταση, ξεπήδησε μια νέα κάστα, αυτή των ανθρώπων που δημιούργησαν επιχειρήσεις κυρίως για την δημιουργία αγαθών και καταναλωτικών προϊόντων ευρείας κλίμακας. Ενδεχομένως να διαφωνούμε, αλλά νομίζω ότι δεν είναι το ζητούμενο αυτό καθ’ αυτό, γιατί θα καταλήξουμε να ρωτάμε αν έκανε η κότα το αβγό ή το αβγό την κότα.

Δεχόμενοι λοιπόν την κατάσταση όπως είναι, τίθεται το εύλογο ερώτημα, γιατί η άρχουσα τάξη να θέλει να καταστρέψει και να αφανίσει το αγοραστικό της κοινό; Αφού μοιραία θα οδηγηθεί και η ίδια στην καταστροφή της. Διότι, θεωρώ ότι το επιχείρημά σου ότι δεν επηρεάζεται η θέση της μιας και ελαττώνεται το κόστος εργασίας είναι τελείως άστοχο, καθόσον, όταν μειώνει την αγοραστική δύναμη του καταναλωτή – καθόσον ο εργαζόμενος είναι και καταναλωτής ταυτόχρονα – μέσω της μείωσης του μισθού του, δεν χάνει απλώς μερικές πωλήσεις τις οποίες αντισταθμίζει με το μικρότερο κόστος κατασκευής, αλλά κινδυνεύει να χάσει ΟΛΕΣ της τις πωλήσεις με αποτέλεσμα την οικονομική της κατάρρευση.

Στη φύση, από όσο έχω μάθει από την επιστήμη μου, υπάρχει ένα κρίσιμο όριο ή σημείο αν θες, πέραν του οποίου τα πράγματα αλλάζουν την εξελεγκτική τους πορεία. Δεν μπορούν να ζήσουν πχ. σε100 τετραγωνικά μέτραπέντε ελέφαντες γιατί θα πεθάνουν από την πείνα. Έτσι και στις επιχειρήσεις. Υπάρχει ένας κρίσιμος όγκος πωλήσεων ή κύκλου εργασιών αν θες ή τζίρου αν σου αρέσει περισσότερο ο όρος, κάτω από τον οποίο η επιχείρηση θα καταρρεύσει υπό το ίδιο της το “βάρος”. Αν, πχ. η Χ εταιρεία που φτιάχνει αυτοκίνητα δεν πουλήσει, ας πούμε τελείως θεωρητικά, 1.000 αυτοκίνητα το μήνα, δε θα μπορεί να συντηρήσει τον εαυτό της και μοιραία θα βάλει λουκέτο. Όταν λοιπόν, δεχτούμε ότι μειώνει το κόστος της εργασίας κι έτσι μεγαλώνει το κέρδος της και ταυτόχρονα και όλες οι άλλες εταιρείες του κόσμου μειώσουν τους μισθούς των υπαλλήλων τους για τους ίδιους λόγους, τότε όλο και λιγότεροι θα αγοράζουν αυτοκίνητα από την εταιρεία Χ, με αποτέλεσμα, παρά το γεγονός ότι ενδεχομένως η κερδοφορία της να μην επηρεαστεί σημαντικά, να οδηγηθεί στο κλείσιμο. Θα μου πεις γιατί αφού η κερδοφορία της δε θίγεται; Γιατί, εκεί που κατασκεύαζε 100 αυτοκίνητα τη μέρα, τώρα θα κατασκευάζει 80 και θα συμβούν τα παρακάτω:

  1. Το κόστος εργασίας τελικά ανά παραγόμενο αυτοκίνητο θα αυξηθεί αντί να μειωθεί αφού μειώνονται τα παραγόμενα αυτοκίνητα, έστω κι αν απολυθεί και προσωπικό πέραν των μειώσεων των μισθών.
  2. Ο προμηθευτής πχ. ελαστικών, εκεί που χρέωνε 100€ για το κάθε λάστιχο, επειδή πέφτει η παραγγελία μοιραία θα ανεβάσει την τιμή κι έτσι, αθροίζοντας τις αυξήσεις που θα κάνουν όλοι οι προμηθευτές, το τελικό κόστος από την άποψη των υλικών θα αυξηθεί!
  3. Αναγκαστικά η εταιρεία Χ θα πάρει ελαστικά από άλλον προμηθευτή κάνοντας παραχωρήσεις στην ποιότητα.
  4. Ο τελικός πελάτης, βλέποντας την πτώση της ποιότητας, θα θεωρήσει ότι δεν αξίζει να δώσει τόσα χρήματα για το αυτοκίνητο της εταιρείας Χ κι έτσι θα πέσουν κι άλλο οι πωλήσεις.

Και πάει λέγοντας… Δημιουργείται δηλαδή ένας φαύλος κύκλος από τη στιγμή που θα αρχίσει η άρχουσα οικονομική τάξη να πολεμήσει τους ίδιους της τους πόρους των κερδών της ήτοι τη μεσαία τάξη.

Θα σου το θέσω κι αλλιώς: Τι είναι το κέρδος; Η αξία της εργασίας του καθενός μας. Η καθημερινή μας παραγωγή. Και ποιος είναι αυτός που καθορίζει την αξία αυτή; Μα φυσικά εμείς οι ίδιοι και κανένας άλλος, ούτε καν το κεφάλαιο, όπως το χαρακτηρίζεις. Και τι εννοώ μ’ αυτό; Όταν ένας άνθρωπος παίρνει πχ. 1.000€ μηνιάτικο και δίνει το 50% για να αγοράσει μια συσκευή τηλεφώνου με σήμα το δαγκωμένο μήλο, τότε αυτός ο άνθρωπος έχει δώσει αξία για το 1/24 της ετήσιας εργασίας του σε κάτι το οποίο κατά τη γνώμη μου δεν αξίζει ούτε το 1/10 από την αξία που πωλείται. Παρενθετικά, εξηγώ από πού προκύπτει το 1/24ο: Υποθέτουμε ότι εργάζεται 12 μήνες το χρόνο και ως εκ τούτου λαμβάνει 12 μηνιαίους μισθούς. Έτσι, αν δώσει τον μισό ενός από αυτούς, δηλαδή ½ από τα 12, θα έχουμε 0,5/12 ή 1/24 με την αναγωγή στη μονάδα. Φαντάσου τώρα, ο ίδιος άνθρωπος να δώσει 30.000€ για να αγοράσει ένα αυτοκίνητο και μάλιστα με δόσεις. Έχει προσδώσει τόση αξία στο αυτοκίνητο ίση με την εργασία δυόμιση χρόνων! Και μάλιστα την εργασία του αυτή την έχει προεξοφλήσει συν τοις άλλοις και με τόκο. Έρχεται λοιπόν το σύστημα, καπιταλιστικό αν θες ή όπως αλλιώς θες ονόμασέ το, και λέει σκεπτόμενο τα προαναφερθέντα: “Η εργασία σου μάγκα, στο χωράφι ή στην οικοδομή ή στο γραφείο για 15 μέρες ισοδυναμεί την αξία του κινητού τηλεφώνου και μάλιστα είσαι προδιαθετιμένος να την προεξοφλήσεις με μελλοντικές έντοκες δόσεις της εργασίας σου αυτής. Οπότε εγώ ως έξυπνος επιχειρηματίας στην πραγματικότητα δε θέλω τα χρήματά σου αλλά την εργασία σου ως αξία, και την υποθηκεύω κιόλας μέσω μιας τράπεζας στην οποία εγώ ο ίδιος έχω πουλήσει χρήμα (πρόσεξε: χρήμα όχι εργασία ως αξία χρήματος) για να σου το δανείσει εσένα με σκοπό να αγοράσεις το προϊόν μου, για το οποίο εγώ θα πληρωθώ με την αξία της εργασίας σου! Κάνω σαφή διάκριση μεταξύ χρήματος κι εργασίας ως αξιακής μονάδας κι εξηγώ το γιατί. Το χρήμα είναι κάτι στατικό. Η εργασία και ότι αυτή παράγει ως αξία μεταβάλλεται όμως δραστικά. Και μπορεί να έχει πολύ μεγάλες αποκλίσεις. Εκεί είναι που σκοπεύει αυτό που εσύ αναφέρεις ως “κεφάλαιο”. Δεν ενδιαφέρεται για το χρήμα, αυτό που θέλει, αν το “γδύσεις” από τα περιτυλίγματα, είναι η εξουσία πάνω στην εργασία. Γιατί αυτή, μαζί με τον ορυκτό πλούτο είναι οι δυο μοναδικές πηγές από τις οποίες παράγονται αξίες, όλα τα υπόλοιπα απλώς συνεπικουρούν.

Κλείνοντας, ήθελα να εκφράσω την άποψή μου για τα τεκταινόμενα στη χώρα, υπό την οπτική του απλού πολίτη. Πρωτίστως, ήθελα να αναφερθώ στο γεγονός ότι η ευθύνη για την κατάντια είναι αποκλειστικά και μόνο δική μας, ως πολίτες και κάτοικοι του τόπου. Δε θα αναφερθώ στα τετριμμένα, ότι δηλαδή εμείς εκλέγαμε τους κυβερνήτες μας, οι οποίοι με τη σειρά τους πήραν λάθος αποφάσεις κλπ, κλπ. Θέλω να κάνω λόγο για κάτι άλλο, πιο απλό, πιο ανθρώπινο και πιο καθημερινό. Υπήρξε μια περίοδος, από τη μεταπολίτευση και μετά, που έγιναν έργα υποδομής στη χώρα και καλώς ή κακώς κινήθηκε πολύ χρήμα, είτε στο δημόσιο είτε στον ιδιωτικό τομέα. Κι εμείς, οι απλοί άνθρωποι, βλέποντας όλες αυτές τις αλλαγές, βρεθήκαμε μπροστά σε ένα μονοπάτι το οποίο μας έβγαλε από τη σωστή πορεία και μας οδήγησε στον γκρεμό από τον οποίο πέφτουμε τώρα. Πολύ λίγοι ήταν εκείνοι που χρησιμοποίησαν σωστά αυτούς τους πόρους και τις υποδομές για να κάνουν έργα ανάπτυξης και τους οποίους τώρα συνηθίζουμε να τους βάζουμε στο ίδιο τσουβάλι σωρηδόν και να τους κολλάμε απ’ έξω την ετικέτα του κακώς νοούμενου καπιταλιστή ή επιχειρηματία. Οι περισσότεροι από μας κοίταξαν να γλύψουν έστω κι ένα κοκαλάκι από τις επιδοτήσεις ή της κάθε είδους παροχές που εισέρρευσαν ή δημιουργήθηκαν στη χώρα. Αναρωτηθήκαμε ποτέ τι θα γινόταν αν όταν πήραμε τις επιδοτήσεις, αντί να αγοράσουμε υπεραυτοκίνητο, βελτιώναμε την υποδομή μας; Σκέφτηκε ποτέ κανείς από εμάς γιατί δεν έχει λειτουργήσει κανένας συνεταιριστικός θεσμός στη χώρα; Επειδή ίσως ο καθένας μας κοιτούσε την πάρτη του και μόνο. Ακόμα και το συνδικαλιστικό κίνημα στη χώρα αποδείχτηκε ότι ήταν ο προθάλαμος είτε της μίζας είτε της εισόδου στην πολιτική. Νοιάστηκε ποτέ κάποιος από τους δήθεν εργατοπατέρες για τον κόσμο που απολυόταν; Νοιαστήκαμε ποτέ Δήμο για τίποτα άλλο πέρα από τον εαυτούλη μας σ’ αυτή τη χώρα; Δούλεψε κανείς ευσυνείδητα; Ας αποδώσουμε επιτέλους τα του Καίσαρος τω Καίσαρι. Έσκυψε ποτέ κανείς να μαζέψει το σκουπίδι από το δρόμο; Έσκυψα ποτέ να μαζέψω κανένα σκουπίδι από το δρόμο; Αναρωτιέμαι λοιπόν ποιος πραγματικά ευθύνεται…

Το ενυδρείο.

Image: africa / FreeDigitalPhotos.net

Μια φορά κι ένα καιρό ήταν ένα πράσινο ψάρι που ήθελε  να γίνει αρχηγός. Μέσα στο ίδιο ενυδρείο υπήρχε κι ένα μπλε ψάρι που ήθελε να γίνει αρχηγός. Όλη την ώρα τα δυο ψάρια προσπαθούσαν να εξολοθρεύσει το ένα το άλλο. Τα υπόλοιπα ψάρια του ενυδρείου είχαν χωριστεί σε τρεις παρατάξεις. Η μια υποστήριζε το πράσινο, η άλλη το μπλε και η τρίτη δεν υποστήριζε κανένα από τους δυο και είχε για αρχηγό ένα κόκκινο ψάρι.

Αυτό το ενυδρείο είχε μια ιδιαιτερότητα. Ήταν εξαιρετικής ομορφιάς και τα ψάρια όλα ήταν πολύ όμορφα. Κι έτσι, ο ιδιοκτήτης του καταστήματος με κατοικίδια το είχε τοποθετήσει μπροστά μπροστά στη βιτρίνα. Μαγνήτιζε τα βλέμματα των περαστικών, οι οποίοι μόλις το αντίκριζαν σταματούσαν και το χάζευαν για πολύ ώρα, δεν μπορούσαν να συνειδητοποιήσουν το μέγεθος της ομορφιάς. Κι έτσι, ο ιδιοκτήτης του καταστήματος δεν το πείραζε καθόλου, ούτε ενοχλούσε ποτέ τα ψάρια.

Οι κάτοικοι του ενυδρείου το είχαν καταλάβει αυτό. Κι έτσι δεν έχαναν ευκαιρία να επιδεικνύονται, αν και λόγω της γενετικής τους ανεπάρκειας, αφού δε δεχόταν νέα ψάρια στο περιβάλλον τους, πλέον τα χρώματα και η ομορφιά τους ήταν πολύ χαμηλότερης ποιότητας σε σχέση με το παρελθόν τους. Ουσιαστικά, το μόνο που τους είχε μείνει, ήταν το καλό όνομα του παρελθόντος τους.

Επειδή ήταν τοποθετημένο σε ένα σημείο με δύσκολη πρόσβαση, μπροστά μπροστά στη βιτρίνα του καταστήματος, ο ιδιοκτήτης του είχε τοποθετήσει σύστημα για την αυτόματη τροφοδοσία της τροφής. Κάθε μεσημέρι, στις 12:00 ακριβώς, έπεφτε στο νερό η τροφή. Το σύστημα όμως ήταν ελαττωματικό. Κάποια στιγμή στο παρελθόν, ανακάλυψαν τα ψάρια, ότι αν έπεφταν με δύναμη πάνω στο στόμιο του μηχανισμού που ήταν λίγο πιο πάνω από την επιφάνεια του νερού, τότε έπεφτε κι άλλη δόση φαγητού. Στην αρχή η χαρά τους ήταν μεγάλη. Έπεσαν με τα μούτρα στο φαγητό, άφθονη τροφή χωρίς κόπο και χωρίς έλεγχο. Μετά την πρώτη χαρά όμως, άρχισαν τα προβλήματα. Πολλά ψάρια μπούκωσαν από το πολύ φαγητό κι άρχισαν να πεθαίνουν. Χάθηκε το μέτρο. Κι έτσι, σε μια πρωτοφανή κίνηση, τα ψάρια αποφάσισαν να ορίσουν μια επιτροπή που θα έκανε σωστή διαχείριση της τροφοδοσίας. Ο πρόεδρος της επιτροπής αυτής απέκτησε πολύ δύναμη μέσα στο ενυδρείο. Έτσι, άρχισαν οι διαμάχες και δημιουργήθηκαν κάποιες παρατάξεις. Η μια έλεγε ότι το δικαίωμα στη διαχείριση της τροφής είναι δικαίωμα όλων, οπότε έπρεπε να έχουν όλοι πρόσβαση στο χτύπημα του στομίου. Η άλλη έλεγε ότι το δικαίωμα αυτό πρέπει να ανήκει σε μια ελίτ, η οποία θα αποφάσιζε εκείνη εξ’ ονόματος των υπολοίπων. Μια άλλη παράταξη έλεγε ότι μια ενδιάμεση κατάσταση θα ήταν η καλύτερη. Κι έτσι ο καιρός περνούσε και τα ψάρια ήταν διχασμένα, αλλά πάντα έτρωγαν παρά πάνω από όσο έπρεπε.

Μέχρι που μια μέρα, εκεί που περίμεναν το μεσημέρι κοιτάζοντας το στόμιο του μηχανήματος, η τροφή δεν έλεγε να πέσει. Περίμεναν, περίμεναν, η ώρα περνούσε αλλά τίποτα δε γινόταν. Συνεδρίασαν αμέσως οι αρχηγοί των παρατάξεων για να διαπιστώσουν το πρόβλημα. Το κόκκινο ψάρι απλώς είπε ότι φταίνε τα άλλα ψάρια κι έφυγε, ενώ οι άλλοι δύο αποφάσισαν να καταφύγουν στην εύκολη λύση. Διέταξαν το ψάρι που πηδούσε έξω από το νερό και χτυπούσε το στόμιο του μηχανήματος να κάνει τη δουλειά του. Έτσι κι έγινε. Πήδηξε πάνω στο στόμιο, αλλά ούτε και τότε έπεσε τροφή στην επιφάνεια του νερού. Πήδηξε ξανά και ξανά, αλλά τίποτα. Η πείνα άρχισε να γίνεται ανυπόφορη. Συνεδρίαση στη συνεδρίαση δεν μπορούσαν να καταλάβουν το γιατί. Άρχισε τότε να ξεσπάει σφοδρός πόλεμος. Το πράσινο κατηγορούσε το μπλε, κι οι δυο μαζί το κόκκινο το οποίο κατηγορούσε όλους τους υπόλοιπους εκτός από τον εαυτό του, παρόλο που κι εκείνο έτρωγε τις παραπάνω μερίδες. Πέρασε λίγος καιρός κι αφού λύση δεν ήταν δυνατόν να βρεθεί κι η πείνα δεν μπορούσε να χαλιναγωγηθεί, κι άρχισε το ένα ψάρι να τρώει το άλλο. Μέσα στο γενικό κακό, ο πράσινος με τον μπλε συνέχιζαν να κατηγορούν ο ένας τον άλλο, υποστηρίζοντας ότι μόνο ο ένας ή ο άλλος θα μπορούσε να δώσει τη λύση. Κι ο κόκκινος το μόνο που έκανε ήταν να ουρλιάζει διαρκώς για να ανοίξει το στόμιο και να πέσει μέσα στο νερό όλη η τροφή…

Λίγο καιρό αργότερα, ο καταστηματάρχης ένα πρωί που πήγε να ανοίξει το μαγαζί του, παρατήρησε το ενυδρείο στη βιτρίνα. Όσα ψάρια είχαν απομείνει, ήταν νεκρά, πράσινα, μπλε και κόκκινα. Σάστισε, άνοιξε γρήγορα γρήγορα κι έτρεξε στο ενυδρείο. Είδε ότι κανένα ψάρι δεν ήταν ζωντανό. Άρχισε να βάζει τις φωνές, γιατί να συνέβη αυτό; γιατί; αναρωτήθηκε. Κοίταξε το αυτόματο μηχάνημα για την τροφή. Ήταν άδειο! Μα πως είναι δυνατό, αναρωτήθηκε, αφού είχα βάλει και περισσότερο από όσο έπρεπε, θα τελείωνε στο τέλος του μήνα…

Μετά το πρώτο σοκ, ηρέμησε. Τελικά, έπρεπε να έχει γίνει κάτι τέτοιο, σκέφτηκε. Ήθελαν αλλαγή τα ψάρια, είχαν χάσει την αίγλη που είχαν στο παρελθόν. Μια αλλαγή ήταν επιβεβλημένη, κακά τα ψέματα. Α, να θυμηθώ να πετάξω και το μηχάνημα, αυτό το ενυδρείο θέλει προσοχή, επιτήρηση, έτσι θα είναι καλύτερα… θα είμαι και σίγουρος…

Αρέσει σε %d bloggers: