Posts Tagged ‘ Οικονομία ’

Αξιοπρέπεια

 

greece-654235_1280

Η Ελλάδα, εν μέσω θέρους, βιώνει μια δύσκολη κατάσταση, μια κατάσταση που εμείς, οι νεότερες γενιές δεν έχουμε ξαναζήσει. Χρόνια και χρόνια λανθασμένων πολιτικών αποφάσεων οδήγησαν την οικονομία σε ασφυξία. Χρόνια και χρόνια δικών μας λανθασμένων επιλογών την ώρα της κάλπης, χρόνια και χρόνια δικής μας ανοχής στα κακώς κείμενα της πολιτικής και των πολιτικών (σ.σ. προσώπων), χρόνια και χρόνια ωχαδερφισμού, χρόνια και χρόνια αδιαφορίας έφτασαν στο σήμερα και στις ουρές έξω από τα ΑΤΜ.

Περπατώντας στους δρόμους της πόλης είδα ανθρώπους σκυθρωπούς αλλά και χαμογελαστούς, όπως έβλεπα κάθε μέρα μέχρι σήμερα. Είδα ανθρώπους να κάθονται στο παγκάκι παρέα με τη μοναξιά τους κι άλλους με τους φίλους τους να συζητάνε, όπως έβλεπα κάθε μέρα. Είδα τις μανάδες να έχουν τα μωρά τους στην αγκαλιά, όπως κάθε μέρα και τους πατεράδες να κρατούν από το χέρι τα παιδιά και να ταΐζουν με σπόρια τα περιστέρια της πλατείας, όπως τους έβλεπα κάθε μέρα. Είδα άλλους να μαλώνουν για μια θέση παρκαρίσματος, όπως έβλεπα κάθε μέρα και τον λαχειοπώλη να τάζει κέρδη αμύθητα, όπως τον έβλεπα κάθε μέρα. Κι όμως κάτι έχει αλλάξει στους δρόμους της πόλης. Έχει αλλάξει η ματιά των ανθρώπων, ο τρόπος που αντικρίζουν το μέλλον που μοιάζει πια πολύ πιο κοντινό και δύσκολο απ’ ό,τι χθες.

Διάβασα στο βλέμμα ενός γέροντα τις κακουχίες που είχε περάσει στη ζωή του κι είδα τα σημάδια του χρόνου χαραγμένα στις βαθιές ρυτίδες τού προσώπου του. Κοιτούσε ακίνητος, καθισμένος στο παγκάκι, σχεδόν στωικά, την αγωνιά που συνόδευε τα γρήγορα βήματα των περαστικών και τον πλησίασα.

– Καλημέρα γέροντα, του είπα.

– Καλημέρα γιέ μου, αποκρίθηκε.

– Πώς είσαι;

– Ζωντανός είμαι ακόμα αφού ανασαίνω, απάντησε.

– Να κάτσω δίπλα σου; τον ρώτησα.

– Κάτσε λεβέντη μου να χαζεύουμε μαζί το χρόνο που περνά μπροστά από τα μάτια μας και χάνεται χωρίς να το καταλαβαίνουμε, είπε.

– Χάνεται ο χρόνος; ρώτησα κι έκατσα δίπλα του.

– Χάνεται όταν δεν κατανοείς την αξία του. Να, κοίτα όλους ετούτους εδώ πως τρέχουν. Τώρα που τους έκλεισαν και τις τράπεζες τρέχουν ακόμα περισσότερο, λες και η ζωή περνάει μέσα από τα μηχανήματα που δίνουν λεφτά. Αλλά δεν είναι έτσι λεβέντη μου, δεν είναι καθόλου έτσι. Η ζωή είναι άλλο πράμα, είναι μεγαλύτερο, απλώς δεν το βλέπεις όταν είναι μπροστά σου, το βλέπεις όταν πια κινδυνεύεις να το χάσεις.

– Δηλαδή γέροντα;

– Κοίτα τις ουρές και πες μου τι βλέπεις, με ρώτησε και με το τρεμάμενο χέρι μου έδειξε την τράπεζα απέναντι από την πλατεία.

– Ανθρώπους να περιμένουν να πάρουν τα χρήματά τους, του αποκρίθηκα. Εσύ βλέπεις κάτι άλλο;

– Δε βλέπεις σωστά γιατί είσαι νέος, μου είπε. Εκεί δεν είναι άνθρωποι που περιμένουν να πάρουν λεφτά, είναι άνθρωποι που προσπαθούν να νιώσουν πως θα εξασφαλίσουν μερικές μέρες νιώθοντας ασφαλείς επειδή έχουν δυο δεκάρες στην τσέπη. Μερικές μόνο μέρες. Και δεν κοιτάνε λίγο μακρύτερα, είναι άνθρωποι με χαλασμένα μάτια, δεν ξέρω και πως διάολο το λένε…, μυωπία;… που δεν μπορούν να δουν δυο δρασκελιές μακρύτερα από εκεί που στέκονται.

– Φοβούνται, ίσως αναζητούν…

– Τίποτα δεν αναζητούν, είπε χωρίς να με αφήσει να ολοκληρώσω τη σκέψη μου. Αυτοί που αναζητούν έχουν πεθάνει προ πολλού. Ετούτοι μονάχα το τομάρι τους κοιτάνε.

– Μα, να μην έχουν στην τσέπη δυο δραχμές; τον ρώτησα.

– Το κακό λεβέντη μου είναι πως οι τσέπες τους είναι γεμάτες και θέλουν να τις γεμίσουν ακόμα περισσότερο, ακόμα και τώρα. Λίγοι είναι εκείνοι που έχουν πραγματική ανάγκη και περιμένουν στην ουρά. Οι άλλοι απλώς θέλουν τα λεφτά να τα βάλουν κάτω από το στρώμα τους για να κοιμούνται πιο ήσυχοι. Εμένα που με βλέπεις, έχω τις τσέπες μου άδειες. Ήρθα να πάρω τα φάρμακά μου, αλλά τα ταμεία είναι κλειστά κι έτσι έμεινα ρέστος. Ο φαρμακοποιός μου όμως είναι παλληκάρι, Μπαρμπα Τάκη, μου είπε, πάρε τα φάρμακα κι όποτε έχεις μου τα δίνεις τα λεφτά. Ξέρεις πως λέγεται αυτό;

– Αλληλεγγύη; Απάντησα.

– Πες το κι έτσι. Περισσότερο όμως λέγεται φιλότιμο κι αξιοπρέπεια. Δεν άφησε έναν γέρο να πεθάνει επειδή δε θα είχε να πάρει τα χάπια του. Πρέπει να φύγω όμως. Εσύ κάτσε εδώ και κοίτα το χρόνο στα μάτια των ανθρώπων που περνάνε, εκεί θα δεις γραμμένο και το μέλλον των παιδιών σου. Αλήθεια έχεις παιδιά;

– Δυο.

– Να τα χαίρεσαι. Φεύγω λοιπόν, μου είπε και σηκώθηκε με δυσκολία.

 

Σκεβρωμένος από τα χρόνια που είχαν γράψει όλες τις στιγμές τους πάνω στο κορμί του, δεν μπορούσε να σταθεί καλά όρθιος, περπατούσε σκυφτός, σχεδόν καμπουριασμένος. Έμεινα έκπληκτος με τις σκέψεις και το λόγο του και τον κοιτούσα να απομακρύνεται. Μερικά βήματα πιο πέρα όμως σταμάτησε κι όρθωσε το κορμί του λες κι ήταν ο σημαιοφόρος στην παρέλαση. Κατάλαβα πως έκανε πολύ μεγάλη προσπάθεια για να σταθεί και να περπατήσει έτσι. Κατάλαβα πως από εκεί που ήταν μου έστελνε ένα μήνυμα, σαν να μου έλεγε Κοίτα με, περπατάω με το κεφάλι μου ψηλά, έτσι είμαι μαθημένος!

Χαμογέλασα και σηκώθηκα κι εγώ. Τράβηξα προς την άλλη κατεύθυνση και χαθήκαμε. Η εικόνα του όμως παραμένει μπροστά στα μάτια μου. Όρθιος κι αξιοπρεπής, όχι σκυφτός και καμπούρης…

Ο σώζων εαυτόν σωθήτω!

penny

Η εικόνα είναι από το flickr
του χρήστη JD Hancock
(http://www.flickr.com/photos/jdhancock/8609444344/)

Με αφορμή τις εξελίξεις γύρω από το ζήτημα της Χρυσής Αυγής, εύλογα δημιουργούνται ορισμένες σκέψεις αλλά και απορίες στον απλό πολίτη. Και η πρώτη σκέψη δεν είναι άλλη παρά η αναζήτηση της αιτίας που οδήγησε και οδηγεί όχι μόνο στην Ελλάδα αλλά και σε Ευρωπαϊκό επίπεδο στην έξαρση του εθνικισμού, αλλά και του ατομικισμού, της απάθειας προς τους θεσμούς και τη γενικότερη πτώση και χαλάρωση, σε σημείο σήψης, των θεσμών της Δημοκρατίας..

Το διεθνές οικονομικό σύστημα έκανε λόγο τις προηγούμενες δεκαετίες για οικονομική ευημερία που θα προέκυπτε μέσα από τις λεγόμενες ελεύθερες αγορές, οι οποίες ανάμεσα στα άλλα θα «επέβαλαν», έστω και ως έμμεσο  αποτέλεσμα, τη δημοκρατία σε όσες χώρες επεκτείνανε τη σφαίρα της επιρροής τους. Η παγκόσμια οικονομία κινήθηκε και στηρίχθηκε για το μεγαλύτερο μέρος της παραγωγής της προς την Ανατολή και της κατανάλωσης στη Δύση. Όμως, το γεγονός αυτό από μόνο του πάσχει διότι αποδυναμώνοντας την παραγωγική διαδικασία στη Δύση, αυτή μοιραία θα έχανε την αξία ή ακόμα και την υπεραξία που δημιουργεί η εργασία με αποτέλεσμα την αύξηση της ανεργίας και τη φτωχοποίηση του πληθυσμού. Από την άλλη, στις χώρες – εργοστάσια παραγωγής των αγαθών προς κατανάλωση, οι εργαζόμενοι δεν κερδίζουν ούτε λαμβάνουν το μέρισμα που τους αντιστοιχεί πραγματικά από την εργασία τους με συνέπεια να μην είναι ικανοί να αγοράζουν ούτε οι ίδιοι αυτά που παράγουν. Η περίφημη αυτορρύθμιση των αγορών έχει αρχίζει να μοιάζει όλο και περισσότερο απειλητικά ως μια πλήρης απορρύθμιση του παγκόσμιου οικονομικού συστήματος με αποτελέσματα που κανείς δεν μπορεί να προβλέψει με ασφάλεια.

Από την άλλη μεριά παρατηρείται το φαινόμενο της σταδιακής αποδυνάμωσης της πολιτικής, η οποία δείχνει εντελώς ανίσχυρη όχι μόνο να αντιδράσει ή να ορθώσει το ανάστημά της, αλλά να τηρήσει ακόμα και τα στοιχειώδη προσχήματα μπροστά στην οικονομική καθεστηκυία τάξη. Τα τελευταία χρόνια γινόμαστε μάρτυρες κυβερνήσεων χωρίς καμία ουσιαστική  νομιμοποίηση από τους λαούς, σε ορισμένες από τις οποίες μάλιστα ορίζονται απευθείας ως αρχηγοί οι ίδιοι οι εκπρόσωποι του οικονομικού και τραπεζικού συστήματος. Η παντελής έλλειψη ισχυρών πολιτικών προσωπικοτήτων, ικανών να διαχειριστούν την οικονομική κατάσταση, επιτείνει το πρόβλημα. Ονόματα και προσωπικότητες μεγάλου διαμετρήματος του παρελθόντος που, είτε συμφωνούσαμε μαζί τους είτε όχι, είχαν το σθένος και τη δυναμική για να χαράξουν πολιτικές έχουν αντικατασταθεί πια από υπαλλήλους σε καίριες θέσης λήψης αποφάσεων. Αλλά ακόμα και τα εργαλεία που είχαν στη διάθεσή τους οι πολιτικοί τώρα πια έχουν ξεφύγει από τον έλεγχό τους. Η νομισματική πολιτική αποφασίζεται από τραπεζίτες, όπως και το επίπεδο του χρέους ή του ελλείμματος. Το ίδιο και οι εμπορικές σχέσεις, οι εργασιακές σχέσεις ή ακόμα χειρότερα και η χάραξη της μεσο – μακροπρόθεσμης πολιτικής σε όλους τους τομείς της ζωής κάθε χώρας. Οι πολιτικοί σήμερα μοιάζουν περισσότερο με μαριονέτες των λεγόμενων ‘ελεύθερων αγορών’ και των hedge funds παρά ως κύριοι της μοίρας των χωρών που διοικούν.

Μέσα σε όλο αυτό το συνονθύλευμα άμετρης οικονομικής εξέλιξης και συγκέντρωσης του πλούτου σε ολοένα και λιγότερα σημεία, ο απλός άνθρωπος συναισθανόμενος και αντιλαμβανόμενος την αβεβαιότητα για το μέλλον και τη σχεδόν σίγουρη και προδιαγεγραμμένη οικονομική κατάρρευση σε παγκόσμιο επίπεδο, μιας και όπως προαναφέραμε, η οικονομική ισορροπία έχει διαταραχθεί σε πολύ μεγάλο βαθμό, έχει αρχίσει να αποκτά τη λογική του «ο σώζων εαυτόν σωθήτω», ξεχνώντας κι αφήνοντας στην άκρη ακόμα και τις πιο στοιχειώδεις κατακτήσεις του παρελθόντος αλλά και τις κοινωνικές συμβάσεις και συνθήκες που καθιστούν τις κοινωνίες λειτουργικές. Είναι λοιπόν φυσιολογικό επακόλουθο, εφόσον η λογική της ζούγκλας αρχίζει να κερδίζει έδαφος, να στρέφεται προς τα άκρα, όποια κι αν είναι αυτά. Όλα τούτα σε συνδυασμό με την έλλειψη παιδείας που έχει επιβληθεί για ευνόητους λόγους, τους οποίους δε θα αναφέρουμε εδώ χάριν εξοικονόμησης χώρου, καθιστούν τους πολίτες επιρρεπείς σε ακραίες επιλογές και συμπεριφορές. Ο εκφυλισμός της Δημοκρατίας είναι συμπέρασμα στο οποίο οδηγείται ο πολίτης σε καθημερινή βάση νιώθοντας ταυτόχρονα ανίκανος να αντιδράσει. «Δῶς μοι πᾶ στῶ καὶ τὰν γᾶν κινάσω» είχε πει ο Αρχιμήδης αλλά στο σημείο που οδεύουν κι έχουν φτάσει σήμερα τα πράγματα δεν υπάρχει πουθενά, κανένα μέρος στην κυριολεξία για να πατήσει σταθερά κάποιος και να νιώσει πως μπορεί να κάνει κάτι, καθόσον το παγκόσμιο σύστημα έχει ανάγει ακόμα και τις ανθρώπινες αξίες σε οικονομικό μέγεθος. Τούτο αν το συνδυάσει με την έλλειψη πολιτικών (αντρών) και (ανθρωποκεντρικής και κοινωνικής) πολιτικής τον φέρνει σε δύσκολη θέση με συνεπακόλουθο τραγικό αποτέλεσμα να ακολουθεί τις –ακραίες- εκείνες φωνές που του τάζουν κάθαρση και λύσεις, είτε δια της βίας, είτε με κάποιον άλλο μαγικό τρόπο.

Η λύση στο πρόβλημα αυτό δεν είναι απλή, είναι όμως εφικτή και ξεκινάει πρωτίστως μέσα από τον καθένα μας. Οφείλουμε να θυμόμαστε πάντα πως είμαστε μέλη μιας κοινωνίας και ως τέτοια πρέπει να είμαστε ενεργοί και δραστήριοι. Η Δημοκρατία δε θέλει ακρότητες ούτε όμως συντηρείται από τον καναπέ…

50 + 27 = 51;

Οι τελευταίες πολιτικές εξελίξεις τόσο στον ευρωπαϊκό όσο και στο διεθνή χώρο δείχνουν τώρα πια σαφέστατα τον επιδιωκόμενο σκοπό όλων εκείνων οι οποίοι τεχνηέντως έχουν οδηγήσει την παγκόσμια οικονομική κατάσταση στο σημείο που έχει φτάσει τα τελευταία χρόνια. Δε κάνω λόγο βεβαίως για την κρίση που βιώνουμε σήμερα αλλά για ολόκληρη την πορεία του οικονομικού, πολιτικού και καπιταλιστικού συστήματος που κυριαρχεί στο δυτικό κόσμο.

Ο σκοπός λοιπόν ήταν και είναι ο έλεγχος, ο απόλυτος έλεγχος των πάντων και κυρίως βεβαίως του πλούτου. Προσέξτε, πλούτος δεν είναι μόνο το χρήμα ή ότι παράγει χρήμα. Πλούτος είναι και η παιδεία, την οποία στο σημείο αυτό θα ήθελα να τη διαχωρίσω από την εκπαίδευση που παρέχεται στα σχολεία, πλούτος είναι η προσπάθεια του συγγραφέα να οραματιστεί το καινούριο του βιβλίο, πλούτος είναι η επιμονή του επιστήμονα, είναι το όραμα του πολιτικού που νοιάζεται για τον τόπο του αλλά και τα όνειρα των απλών ανθρώπων, τα δικά σου αγαπητέ αναγνώστη και τα δικά μου. Αυτή βεβαίως η διαπίστωση περί του απόλυτου ελέγχου δεν είναι κάτι καινούριο που μόλις ανακάλυψα και αραδιάζω σ’ αυτές τις γραμμές, δεν κομίζω γλαύκας εις Αθήνας, είναι κάτι παλιό το οποίο όλοι μας λίγο πολύ είχαμε ακούσει, νιώσει, διαβάσει ή συζητήσει αλλά που δεν μπορούσαμε να το συγκεκριμενοποιήσουμε και να το προσωποποιήσουμε. Αλλά να, ιδού το προσωπείο του αποκαλύφθηκε σε όλο του το μεγαλείο. Η κόντρα Γερμανίας – ΔΝΤ (ή αλλιώς Η.Π.Α.) στο τελευταίο Eurogroup άφησε να διαφανεί πως ότι γίνεται αυτή τη στιγμή σε παγκόσμιο επίπεδο για την αντιμετώπιση των οξυμένων οικονομικών προβλημάτων μιας πλειάδας χωρών αποσκοπεί στην πραγματικότητα όχι στη διάσωση και την άμβλυνση των δημοσιονομικών προβλημάτων των χωρών που βρίσκονται σε δεινή θέση αλλά αντίθετα στην επικράτηση του ισχυρότερου! Γίνεται ένα μπρα-ντε-φερ ανάμεσα στις δυο αυτές δυνάμεις από το οποίο αμφότεροι ελπίζουν να βγουν νικητές για να έχουν το πάνω χέρι στις εξελίξεις, στη λήψη αποφάσεων αλλά και στην χάραξη πολιτικής σε παγκόσμιο επίπεδο. Από τη μια η Γερμανία επιθυμεί να διαδραματίσει αλλά και να εμφανιστεί με τον τρόπο τον οποίο ενδόμυχα ανέκαθεν επιθυμούσε, αυτό της απόλυτης ηγέτιδας δυνάμεως στον ευρωπαϊκό χώρο, ρόλος ο οποίος τώρα πια υπό την ένωση των 27 είναι υπολογίσιμος καθόσον διαχειρίζεται τη δύναμη όλων ξεχωριστά αλλά και του συνασπισμού των χωρών μελών. Υπολογίζει δε στην πανίσχυρη οικονομία της από τη μια αλλά και στην ευάλωτη οικονομία των Η.Π.Α. της οποίας το χρέος ούτε να φανταστούμε μπορούμε! Από την άλλη μεριά, ο μέχρι εχθές απόλυτος κυρίαρχος του παιχνιδιού, οι Η.Π.Α. έχοντας να αντιμετωπίσει την ανερχόμενη οικονομική δύναμη της Κίνας αλλά και της Ινδίας, προσπαθεί να αποκτήσει όσο το δυνατόν μεγαλύτερη σφαίρα επιρροής και ταυτόχρονα να ρίξει στις ατμομηχανές του ότι μπορεί να εκμεταλλευτεί από την επιρροή που θα αποκτήσει στις χώρες εκτός της γεωγραφικής της επικράτειας. Η Ευρώπη των 27 θα ήταν ότι έπρεπε σε αυτή τη χρονική συγκυρία για να γίνει, έστω και άτυπα, η 51η πολιτεία των Η.Π.Α. Το μπρα-ντε-φερ θα αναδείξει τον επόμενο καπετάνιο του παγκόσμιου οικονομικού συστήματος κι αυτός ο αγώνας διεξάγεται το χρονικό διάστημα αυτό στις πλάτες του Ελληνικού λαού. Δε θα ήταν υπερβολή να ισχυριστούμε πως η κατάρρευση της Lehman Brothers στις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής αποτέλεσε την πρώτη εχθροπραξία στον τρίτο παγκόσμιο πόλεμο που διεξάγεται μπροστά στα μάτια μας και ο οποίος είναι τόσο οφθαλμοφανής που δεν μπορούμε καν να τον δούμε. Και δυστυχώς, για να μπορέσουμε να εντοπίσουμε προκείμενου να αντιδράσουμε, που είναι οι Θερμοπύλες ή η γέφυρα του Γοργοποτάμου τούτη τη φορά δεν αρκούν ούτε κιάλια ούτε ανιχνευτές με στολές παραλλαγής. Οι στόχοι είναι αδιόρατοι, κρυμμένοι κι άριστα προστατευμένοι. Κι αν ακόμα δεν έχουμε δει αίμα να κυλάει στους δρόμους, βλέπουμε κάτι χειρότερο αλλά δεν το αντιλαμβανόμαστε. Βλέπουμε σε κάθε γωνία νεκρά όνειρα να αναδίδουν άσχημες οσμές αλλά η όσφρησή μας έχει πάθει ανοσία. Ακουμπάμε την απόγνωση και την ψηλαφίζουμε ολόγυρά μας αλλά η αφή μας έχει νεκρωθεί. Στους δρόμους δεν κυκλοφορούν πια άνθρωποι αλλά αποστεωμένα μυαλά παραφουσκωμένα με ληξιπρόθεσμες οφειλές και υποθηκευμένο μέλλον αλλά τα προσπερνάμε αδιάφορα κοιτώντας τα ρολόγια μας που δείχνουν πάντα προς το μέλλον δίνοντάς μας την εντύπωση πως κάποια μέρα όλα θα φτιάξουν. Βιώνουμε ένα πόλεμο τον οποίο μας έχουν πείσει πως είναι μια τηλεοπτική εκπομπή, πως είναι ένα reality και ξεχνάμε πως κάθε λίγο όλο και περισσότεροι παίρνουν εξιτήριο από το σόου…!

Πότε άραγε θα ξυπνήσουμε για να αντικρίσουμε την πραγματικότητα γύρω μας; Και πότε θα ανοίξουμε τα μάτια για να ονειρευτούμε το μέλλον έτσι όπως πραγματικά το θέλουμε; Πότε;

Κατάρρευση.

Ο κόσμος, σε οποιαδήποτε χρονική στιγμή της ιστορίας του, στηριζόταν για την πορεία και την εξέλιξή του σε τρεις κύριους πυλώνες, τις κοινωνικές, τις επιστημονικές και τις θρησκευτικές αξίες. Ανάλογα με τον ιστορικό χρόνο, κάποιος από τους τρεις αυτούς πυλώνες κυριαρχούσε με αποτέλεσμα οι κοινωνίες να διαβιούν με ανάλογο τρόπο κι ανάλογες συνθήκες. Στον πλανήτη έχουν δημιουργηθεί καθεστώτα όλων των τύπων, θεοκρατικά, απολυταρχικά, προσωποπαγή αλλά και δημοκρατικά. Για κάθε χρονική στιγμή, αν κάποιος μελετήσει το σύστημα διακυβέρνησης θα εξάγει ασφαλές συμπέρασμα για το ποια φιλοσοφία, ποια επιστήμη αλλά και ποιο θεολογικό σύστημα υπήρχε κρυμμένο στο πίσω μέρος των παρασκηνίων και κινούσε τα νήματα.

Εκείνο το θεμελιώδες χαρακτηριστικό, το οποίο μαζί με τα θρησκευτικά, κοινωνικά και επιστημονικά ρεύματα διαδραμάτισε επίσης καίριο και καθοριστικό ρόλο στην εξέλιξη των κοινωνιών και στη διαμόρφωση της ιστορίας και το οποίο βρίσκεται βαθιά ριζωμένο μέσα σε κάθε άνθρωπο, είναι ο φόβος. Ο φόβος για το μέλλον το οποίο είναι έξω από τη δυνατότητα πρόβλεψής του, ο φόβος για τα φυσικά φαινόμενα που είναι αδύνατο να δαμάσει όταν αυτά εκδηλώνονται με ακραίες μορφές αλλά και ο παντοτινός και καθοριστικός για το χαρακτήρα φόβος του θανάτου. Προσπαθώντας το έλλογο ον που κυριαρχεί στον πλανήτη τις τελευταίες χιλιετίες να εξορκίσει αυτούς τους φόβους του άλλοτε στράφηκε στη θρησκεία, άλλοτε στην επιστήμη κι άλλοτε στα κοινωνικά – πολιτικά συστήματα, με όχι πάντα καλά αποτελέσματα. Οι ισορροπίες ανάμεσα σε αυτούς τους ρυθμιστικούς για την εξέλιξη των κοινωνιών παράγοντες σχεδόν ποτέ δεν βρέθηκαν στη χρυσή τους τομή. Χαρακτηριστικές τέτοιες περίοδοι ήταν ο 5ος αιώνας προ Χριστού, ανάμεσα δηλαδή στους Περσικούς πολέμους και τον Πελοποννησιακό πόλεμο αλλά και η κοινωνία των Η.Π.Α. τις δεκαετίες από το 1950 μέχρι τις αρχές του 1970.

Το φιλοσοφικό – πολιτικό – κοινωνικό, ίσως και θρησκευτικό, σύστημα του δυτικού κόσμου καθρεφτίζεται μέσα στις οικονομικές αξίες οι οποίες δοκιμάζονται στα χρόνια από την κατάρρευση της Lehman Brothers κι έπειτα. Η κατάρρευση του οικοδομήματος του δυτικού κόσμου που ονομάζεται καπιταλιστικό σύστημα δεν είναι στην πραγματικότητα απλώς μια κατάρρευση της οικονομίας αλλά κάτι πολύ βαθύτερο. Πρόκειται για κατάρρευση των πολιτικών συστημάτων, καθώς η φιλοσοφία είναι απλώς ανύπαρκτη, τουλάχιστον αυτή που έχει ανθρωποκεντρικά χαρακτηριστικά και στηρίζεται σε αξίες όπως η φιλία, ο ουμανισμός, ο αλτρουισμός, η αξιοπρέπεια και το κοινό καλό, όπως επίσης και οι θρησκείες που αποτελούν πια σάπια και δύσοσμα απομεινάρια ενός παλιού, νεκρού κόσμου. Δυστυχώς πια δεν υπάρχει το ‘εμείς’ παρά το ‘εγώ’, δεν υπάρχει το ‘θα κάνουμε’ αλλά το ‘θα κάνω’, δεν υπάρχει ο ‘συνάνθρωπος’ παρά η οικονομική αξία που αντιπροσωπεύει η εργασία του άλλου, δεν υπάρχει, τέλος, η αγάπη αλλά το συμφέρον. Ακόμα και ο έρωτας στις μέρες μας μετράται κι αποτιμείται σε οικονομικά μεγέθη, τρανό παράδειγμα του δυτικού κόσμου τα προγαμιαία συμβόλαια!

Κατά την ιστορική περίοδο των προ-Σωκρατικών φιλοσόφων αλλά και λίγο πριν τη βιομηχανική επανάσταση του 17ου αιώνα, οι επιστήμες άρχισαν να κερδίζουν έδαφος και να κυριαρχούν πάνω στους άλλους πυλώνες των κοινωνιών που έχουμε ήδη προαναφέρει. Στην πρώτη περίπτωση ακολούθησε η άνθηση της φιλοσοφίας κι επικράτησε η ανθρωποκεντρική θεώρηση των πραγμάτων με αποτέλεσμα να οδηγηθεί η ιστορία στο Χρυσό Αιώνα ενώ στη δεύτερη κυριάρχησε ακριβώς το αντίθετο, η περιθωριοποίηση της φιλοσοφίας που είχε ως κέντρο τον άνθρωπο και η αντικατάσταση αυτού από το χρήμα. Έτσι, σήμερα έχουμε οδηγηθεί στο δυτικό κόσμο σε ένα κοινωνικοπολιτικό σύστημα που έχει θεοποιήσει το χρήμα και που όλες οι εξουσίες πηγάζουν από αυτό και δρουν υπέρ αυτού. Έχοντας ήδη στις μέρες μας προεξοφλήσει τις μελλοντικές οικονομικές προσόδους ακόμα και των αγέννητων δισέγγονών μας προκειμένου να γεμίσουν τα θησαυροφυλάκια μιας διεθνούς οικονομικής ελίτ, το σύστημα καταρρέει, παρασύροντας μαζί του ανθρώπους, θεσμούς, ήθη αλλά και την αξιοπρέπεια που τόσο σημαντικό ρόλο έχει διαδραματίσει ειδικά για την ψυχοσύνθεση των Ελλήνων. Ο μοναδικός ίσως τρόπος για να ξεπεράσει ο δυτικός κόσμος την δύσκολη κατάσταση στην οποία έχει περιέλθει, είναι να στρέψει το βλέμμα του αλλά και το λογισμό του στον άνθρωπο. Το ‘εγώ’ να γίνει ‘εμείς’ και το ‘δικό μου’ να γίνει ‘δικό μας’. Η συλλογικότητα να αντικαταστήσει τον ατομικισμό και μέσα από κοινωνικούς θεσμούς με ειλικρινή προσπάθεια να διώξουμε από τις κοινωνίες μας ότι κακό υπάρχει που δρα ως βαρίδι και μας παρασέρνει στον πάτο. Το πρόβλημα δεν είναι αμιγώς οικονομικό, το πρόβλημα είναι πρωτίστως φιλοσοφικό, από την οπτική της θέσεως ξανά του ανθρώπου στο κέντρο της λήψης των αποφάσεων και της εξέλιξης, πολιτικό, κοινωνικό και δευτερευόντως οικονομικό. Το μόνο που ευχόμαστε είναι τα παραδείγματα και οι διδαχές του παρελθόντος να γίνουν μάθημα για το σήμερα και οδηγός για το αύριο.

Εκτόνωση.

Δυσοίωνες είναι οι προοπτικές για την οικονομία της χώρας και φυσικά όταν η οικονομία δεν πάει καλά επηρεάζει ένα μεγάλο φάσμα της καθημερινότητάς των ανθρώπων προς το χειρότερο βέβαια. Το πιο περίεργο όμως της υπόθεσης είναι το γεγονός ότι στην κοινωνία επικρατεί μια ηρεμία, οι σκηνές και οι εικόνες των διαδηλώσεων και των συγκεντρώσεων διαμαρτυρίας μοιάζουν να ανήκουν σε ένα μακρινό παρελθόν. Κι αυτό είναι που με φοβίζει πολύ…

Ο χειμώνας βρίσκεται μπροστά μας και οι πολίτες αυτής της χώρας βρίσκονται ξαφνικά υπερχρεωμένοι έναντι του δημοσίου, χρωστούν στο κράτος περισσότερα από όσα βγάζουν, σε λίγο δε θα μπορούν να αποκτήσουν ούτε καν τα στοιχειώδη με αυτό το ρυθμό που επιβάλλονται οι φόροι. Κι όμως η ελληνική κοινωνία μοιάζει να έχει γυρίσει το κεφάλι προς τον ουρανό και να σφυρίζει αδιάφορα. Τούτο κατά τη γνώμη μου μπορεί να ερμηνευτεί με δυο τρόπους. Είτε ο Πάγκαλος είχε δίκιο και τα φάγαμε μαζί, οπότε τώρα τρώμε από τα έτοιμα και κοιτάμε να τα φέρουμε βόλτα όπως όπως, είτε απλώς το καζάνι βράζει κι απομένει να δούμε τη στιγμή της εκτόνωσής του, η οποία αυτή τη φορά θα είναι εξαιρετικά βίαια. Ήδη οι οιωνοί περιφέρονται πάνω από τα κεφάλια μας κι ας εθελοτυφλούμε. Η Χρυσή Αυγή δημοσκοπικά φέρεται να είναι το τρίτο κόμμα, πράγμα που σημαίνει ότι οι άνθρωποι έχουν απηυδήσει από το τρέχον πολιτικό σύστημα κι αποζητούν ριζοσπαστικές αλλαγές, έστω και χωρίς σοβαρή σκέψη. Ο χειμώνας που θα έρθει θα βρει πολλά νοικοκυριά χωρίς πετρέλαιο θέρμανσης λόγω της υψηλής του τιμής και σίγουρα θα σημειωθούν γεγονότα που θα γεμίζουν τα δελτία των ειδήσεων. Οι ανατιμήσεις στα βασικά προϊόντα διατροφής είναι προ των πυλών ενώ το ψαλίδι στους μισθούς αλλά και η ανεργία φουντώνει. Η υγεία παραπαίει, γνωρίζω γιατρούς που δέχονται ασθενείς στα ιατρεία τους χωρίς να πληρώνονται. Η δικαιοσύνη τραβά το δικό της Γολγοθά, ενώ περικόπτουν και τις αμοιβές των ένστολων… Αυτό το τελευταίο είναι πολύ λεπτό σημείο και δεν ξέρω που μπορεί να οδηγήσει. Στην Πορτογαλία ο στρατός εξέδωσε μια τρομακτική, για τις δικές μου αντιλήψεις, ανακοίνωση, είναι άραγε απίθανο αυτό να το δούμε και αλλού; Και στη χώρα μας ενδεχομένως;

Οι κυβερνώντες σίγουρα γνωρίζουν ότι οι αποφάσεις τους πιέζουν όλο και περισσότερο τον εξαθλιωμένο πια λαό. Ο πολιτικός οφείλει να κοιτάζει στο μέλλον και οι αποφάσεις του να εξαρτώνται από τη ματιά του αυτή και όχι απλώς να αποφασίζει χωρίς να σκέφτεται και χωρίς να προγραμματίζει. Από ότι δείχνουν τα πράγματα τέτοιοι πολιτικοί δεν υπάρχουν, οι Γιωργάκηδες κι οι Αντωνάκηδες είναι μόνο για σφαλιάρες. Ο λαός όμως δεν υποφέρει άλλο, η υπομονή του κάποια στιγμή θα εξαντληθεί κι όταν αυτό θα συμβεί εύχομαι ολόψυχα στους δρόμους να ακούγονται μόνο συνθήματα κι ο κόσμος να ανασαίνει καθαρό αέρα κι όχι δακρυγόνα και μπαρούτι…

Καλό μήνα να έχουμε!

Ενημερωση 2/10/2012

Προσθέτω στην ανάρτησή μου το σχόλιο που έγραψε η RoadArtist πιο κάτω γιατί συμπληρώνει την ανάρτηση άψογα.

«Νομίζω ότι έχουμε ξεφύγει από την εποχή που συζητούσαμε για το ‘μαζί τα φάγαμε”, τουλάχιστον για μένα. Δεν είναι αυτός ο λόγος που ο κόσμος είναι τόσο παγωμένος. Γιατί είναι παγωμένος, όχι αδιάφορος, ούτε απαθέστατος. Όσοι κατέβηκαν και στην τελευταία διαδήλωση που έγινε στην Αθήνα (χιλιάδες κόσμος, καμία αναμετάδοση από media, μόνο διαδικτυακά) ένιωσαν πως ήταν μάταιο…, όσοι κατεβαίναν καθημερινά και τότε με τους αγανακτισμένους, κατάλαβαν πως δυστυχώς δεν βγαίνει τίποτα με αυτό τον τρόπο αντίδρασης, χρειάζονται άλλοι, διαφορετικοί. Το θέμα είναι πως δεν ξέρουμε το πως.
Ότι ακριβώς έγραψε η Άιναφετς παραπάνω. Έχει αλλάξει η εποχή, το θέμα είναι παγκόσμιο… Ο κόσμος δε ξέρει πως να αντιδράσει αποτελεσματικά. Βλέπει ότι συνέχεια πληρώνει, ότι υπάρχει όμως ατιμωρησία για τους πολιτικούς και όσους φοροδιαφεύγουν, συνεχίζεται κανονικά η διαφθορά, και μάλιστα τώρα τα νέα μέτρα ας μη τα ονομάσουμε “οικονομικά”, ας τα πούμε πλήρως ισοπεδωτικά…
Το μόνο σίγουρα είναι πως δε θα βοηθήσουν στην καλυτέρευση της οικονομίας. Αυτό είναι το πιο τραγικό. Τα κόμματα για ακόμη μια φορά καταπατούν τις προεκλογικές τους δηλώσεις… και καταστρέφουν ολοσχερώς τους αδύναμους. Προφανώς έτσι όπως πάνε τα πράγματα θα έρθει μια στιγμή που θα γίνει ένα μεγάλο μπαμ και η κατάσταση δε θα συμμαζεύεται με τίποτα. Γιατί όταν κατεβαίνεις στο δρόμο, σε τέτοιες δύσκολες περιόδους, τότε θα υπάρξουν θύματα και αίμα. Υπομονή κάνει ο κόσμος πριν γίνει το μπαμ. Μήπως αλλάξει η πορεία των πραγμάτων. Ίσως ακουστεί παρατραβηγμένο, μα πλέον υπό αυτές τις συνθήκες, νιώθω πως σήμερα μας οδηγούν σε δικτατορία. Η ΧΑ είναι ένα συστηματικό κόμμα, που προωθείται από εφημερίδες μεγάλης κυκλοφορίας. Μας ωθούν αυτή τη στιγμή σε περίεργες καταστάσεις. Το σκηνικό του μέλλοντος προβλέπεται εφιαλτικό. Μόνο μια έκπληξη μπορεί να ανατρέψει όσα έρχονται.«

Μπαρμπα Στρούμφ… αργούν οι επενδύσεις;

Η εικόνα είναι από το flickr του χρήστη aeinbu

Στη νότια Ισπανία υπάρχει ένα μικρό χωρίο, το Χουθκάρ (Juzcar). Τι το ιδιαίτερο έχει αυτό το χωριό; Κάποτε είχε γίνει στόχος του Καντάφι για να το μετατρέψει σε θέρετρο, με ξενοδοχεία πολλών αστέρων, γήπεδα γκολφ και άλλα τέτοια τινά. Ο Καντάφι όμως μας άφησε χρόνους, αλλά στο χωριό αυτό πήγε η Sony για να γυρίσει μια ταινία με Στρουμφάκια. Τι το περίεργο έχει η ιστορία; Απλώς το γεγονός ότι όλο το χωρίο βάφτηκε μπλε. Κι όταν τελείωσαν τα γυρίσματα, και με το κατάλληλο μάρκετινγκ βέβαια, άρχισε να συρρέει κόσμος στο χωριό βγάζοντας το φωτογραφίες. Μέχρι και μπλε γάμους κάνουν εκεί για να μη μιλήσω για το μπλε νεκροταφείο! Όταν λοιπόν ο Δήμαρχος έθεσε το ζήτημα να επιστρέψουν τα σπίτια στην πρότερη χρωματική τους κατάσταση, οι κάτοικοι πήγαν να ψηφίσουν ντυμένοι στρουμφάκια! Καταλαβαίνετε το αποτέλεσμα. Αφού το χρήμα πέφτει βροχή, γιατί να μην το εκμεταλλευτούν οι άνθρωποι; Οι έξυπνοι άνθρωποι! Γιατί υπάρχουν και μερικοί άλλοι άνθρωποι, που λέει ο λόγος δηλαδή, που κόβουν ακόμα και τις συντάξεις από τους ανάπηρους, οι αθεόφοβοι! Μυαλό χρειάζεται Αντωνάκη, μυαλό. Και λίγη μπογιά ενδεχομένως…

Περισσότερα εδώ: [TheGlobalMail] [in.gr], ενώ άλλες εικόνες μπορείτε να δείτε κάνοντας κλικ εδώ.

Λιτότητα vs Ανάπτυξη.

Αυτές τις ημέρες παρατηρούμε μια αλλαγή στάσης από τα μεγάλα οικονομικά κέντρα (ΔΝΤ, Ε.Ε. κλπ.) και τα πρόσωπα τα οποία αντιπροσωπεύουν το διεθνές κεφάλαιο (Νταλάρα, Λανγκάρτ κλπ), σε σχέση με τα μέτρα λιτότητας που εφαρμόστηκαν στην Ελλάδα αλλά και την ισορροπία αυτών με την ανάπτυξη. Αν διεισδύσει κανείς στο βάθος των δυο αυτών εννοιών, λιτότητα – ανάπτυξη, θα μπορούσε να καταλήξει, με ορισμένες παραδοχές βεβαίως, πως πρόκειται για ουσιαστικά για το κέρδος, ως οικονομικό μέγεθος, από τη μια και τον άνθρωπο, ως οντότητα, από την άλλη.

Λιτότητα δε σημαίνει τίποτα περισσότερο από στέρηση πόρων που θα πήγαιναν στον άνθρωπο, είτε με τη μορφή μισθού είτε με τη μορφή κοινωνικών παροχών. Όταν οι πόροι από την Παιδεία, την Υγεία, την Κοινωνική Ασφάλεια, τη στήριξη των ασθενέστερων κοινωνικών ομάδων κλπ. ελαχιστοποιούνται ή ενίοτε μηδενίζονται, αυτό είναι πρωτίστως εις βάρος των πολιτών και βεβαίως προς όφελος του κέρδους των αγορών. Στον αντίποδα, ανάπτυξη σημαίνει παροχές σε όλα τα επίπεδα της οικονομίας αλλά και της κοινωνίας που αποτέλεσμα έχει εκτός από την περαιτέρω δημιουργία πλούτου και οικονομικών μεγεθών, την ελαχιστοποίηση της ανεργίας, την άνοδο του βιοτικού επιπέδου και των παρεχόμενων κοινωνικών υπηρεσιών κάθε είδους. Συντελείται δε δια της ανάπτυξης και άμβλυνση των κοινωνικών, οικονομικών και πολιτισμικών διαφορών των πολιτών κάθε κοινωνίας, αυτό δεν πρέπει να το ξεχνάμε. Γιατί κάθε φορά που το ξεχνάμε βλέπουμε τα άκρα να ενισχύονται!

Σήμερα περισσότερο από κάθε άλλη φορά γίνεται σαφές ότι από τη μια υπάρχουν οι αγορές που επιδιώκουν, και καλά κάνουν γιατί αυτός είναι ο σκοπός τους, το κέρδος κι από την άλλη οι άνθρωποι ως μονάδες αλλά και ως κοινωνίες που απαιτούν αξιοπρέπεια στη διαβίωσή τους αλλά κι ένα minimum όριο κοινωνικών παροχών. Το ζητούμενο λοιπόν είναι η διατήρηση της ισορροπίας μεταξύ αυτών των δυο αντίρροπων δυνάμεων που έχουν όμως το χαρακτηριστικό να είναι άρρηκτα δεμένες μεταξύ τους και η μια να απαιτεί την ύπαρξη της άλλης για να υφίσταται, όσο οξύμωρο κι αν αυτό ακούγεται.

Υπάρχουν πολλές φωνές που δαιμονοποιούν το καπιταλιστικό σύστημα, όπως αυτό υπάρχει σήμερα και κινεί σε παγκόσμιο επίπεδο την οικονομία. Από την άλλη υπάρχουν κι εκείνοι που το θεοποιούν και δε μπορούν να φανταστούν τον κόσμο χωρίς αυτό. Η αλήθεια κατά τη γνώμη μας βρίσκεται κάπου ενδιάμεσα. Οι απρόσωπες, όπως έχουμε συνηθίσει να τις χαρακτηρίζουμε, αγορές καλώς ή κακώς παρέχουν την κινητήριο δύναμη, το χρήμα, που ενεργεί ως καύσιμο από τις οικονομίες των χωρών μέχρι το πορτοφόλι που έχει ο καθένας από εμάς στην τσέπη του. Και το “καύσιμο” αυτό, τη διαφορά δυναμικού, για να χρησιμοποιήσουμε ένα όρο της φυσικής, που θα κινήσει τα γρανάζια της ατμομηχανής που ονομάζεται οικονομική και παραγωγική διαδικασία, σίγουρα δεν το παρέχουν δωρεάν αλλά έχοντας ως στόχο το κέρδος. Αυτό σε καμία περίπτωση δεν είναι αθέμιτο, το αντίθετο θα λέγαμε. Εκείνο όμως που σε καμία περίπτωση δεν είναι θεμιτό αλλά αντίθετα είναι  κατηγορητέο και καταδικαστέο είναι η ληστρική και χωρίς όριο απομύζηση και της τελευταίας σταγόνας του ιδρώτα αλλά και της αξιοπρέπειας των λαών. Αυτό δηλαδή που λίγο πολύ συμβαίνει σήμερα, βάζοντας στο περιθώριο την ανθρώπινη αξία, μηδενίζοντάς την στην κυριολεξία όπως θα μπορούσε κάποιος εύλογα να ισχυριστεί.

Αυτό λοιπόν που έχει χαθεί ή καλύτερα έχει διαταραχθεί είναι η ισορροπία. Η επικράτηση του Ολάντ στη Γαλλία και η τεράστια καθίζηση του δικομματισμού στην Ελλάδα με την θριαμβευτική άνοδο του ΣΥΡΙΖΑ είναι το μήνυμα των λαών στο παγκόσμιο οικονομικό σύστημα, μήνυμα το οποίο μεταξύ των άλλων κρούει και τον κώδωνα του κινδύνου για την αμφίδρομη σχέση που περιγράψαμε πιο πάνω και η οποία μοιάζει να έχει πλησιάσει επικίνδυνα το σημείο θραύσης έχοντας εξαντλήσει κάθε όριο ελαστικότητας. Κάθε διάρρηξη της ευαίσθητης σχέσης μεταξύ των αγορών – δανειστών και των χωρών – δανειζόμενων (λαών) στο μεταξύ τους αλισβερίσι είναι επώδυνη όχι μόνο για το δανειζόμενο που μπορεί να μείνει χωρίς καν τα στοιχειώδη αλλά και για το δανειστή που μπορεί να δει το χαρτοφυλάκιό του να γίνεται αέρας μέσα σε μερικά μόνο χιλιοστά ενός τραγικού δευτερολέπτου. Τούτο το τελευταίο φαίνεται πως οι συνειδήσεις των οικονομικών κέντρων το γνωρίζουν καλά και το υπολογίζουν. Μπορεί να δοκίμασαν στις πλάτες του Ελληνικού λαού αλλά και γενικότερα των Ευρωπαίων πολιτών τα όρια και την ελαστικότητα του συστήματος αλλά επ’ ουδενί δε θα διακινδυνεύσουν να υποσκάψουν τα θεμέλια του οικοδομήματος που οι ίδιοι δημιούργησαν. Γιατί όσο κι να θεωρούμε βαθιά μέσα μας ότι είναι παντοδύναμοι και κυρίαρχοι, ας μην ξεχνάμε ότι η κυριαρχία και η παντοδυναμία πρέπει να γίνεται επί κάποιου κι αν αυτός ο κάποιος είτε δεν υπάρχει είτε δε ανέχεται να κυριαρχείται, τότε η παντοδυναμία χάνεται με ότι κι αν αυτό συνεπάγεται και για τα δύο συμβαλλόμενα μέρη. Έχοντας λοιπόν υπόψη τα προαναφερθέντα, ίσως να μπορούσε κάποιος να ισχυριστεί ότι το πείραμά τους τελείωσε και τώρα άρχισαν σιγά σιγά την αναδίπλωση έστω και μικρής κλίμακας και έντασης, εξ’ ου και οι δηλώσεις περί χαλάρωσης της λιτότητας αλλά και της πυροδότησης επιτέλους (sic!) της ανάπτυξης.

Μπορεί τα λιοντάρια να είναι πανίσχυρα και βασιλιάδες, αλλά αφενός είναι λίγα κι αφετέρου αν η τροφή τους εξαφανιστεί θα εξαφανιστούν κι αυτά. Οι αξιαγάπητες από την άλλη μεριά γαζέλες είναι παντελώς ανίσχυρες, αλλά είναι και πάρα πολλές και πολύ γρήγορες στους ελιγμούς τους. Καθετί έχει το ρόλο του και δεν πρέπει ούτε να δαιμονοποιούμε ούτε να θεοποιούμε τίποτα. Η φύση έχει διδάξει την ισορροπία. Το μήνυμα των πολιτών από την πρόσφατη εκλογική αναμέτρηση θεωρούμε πως ήταν αυτό ακριβώς. Είχε χαθεί το μέτρο και η Ευρώπη (κυρίως δε η Γερμανία) κινείται τα τελευταία χρόνια έχοντας ως πρώτο μέλημά της το κέρδος και όχι τον άνθρωπο. Η μικρή Ελλάδα που θαρρείς και είναι στο γονιδίωμά της να δείχνει το δρόμο από την αρχαιότητα μέχρι τη σύγχρονη της ιστορία, αυτό έκανε και πάλι. Έπιασε από το αυτί τους Ευρωπαίους ηγέτες και τους είπε πως έχουν πάρει λάθος δρόμο. Κι έδωσε και ένα φιλικό χτύπημα στην πλάτη των παγκόσμιων συμπολιτών της αφυπνίζοντάς τους από το όνειρο και την καταστολή που τους είχαν έντεχνα επιβάλει.

Δημοσιεύτηκε στο tvxs.gr

Αρέσει σε %d bloggers: