Posts Tagged ‘ Έρωτας ’

Τα παιδιά ενός κατώτερου… ταμείου!

Γράφει ο Πλάτωνας στο Συμπόσιο για τον Έρωτα μνημονεύοντας τους γονείς του, Πόρο και Πενία:

…ὁ οὖν Πόρος μεθυσθεὶς τοῦ νέκταρος—

οἶνος γὰρ οὔπω ἦν—εἰς τὸν τοῦ Διὸς

κῆπον εἰσελθὼν βεβαρημένος ηὗδεν. ἡ

οὖν Πενία ἐπιβουλεύουσα διὰ τὴν αὑτῆς

ἀπορίαν παιδίον ποιήσασθαι ἐκ τοῦ

Πόρου, κατακλίνεταί τε παρ᾽ αὐτῷ καὶ

ἐκύησε τὸν Ἔρωτα.

…Ο Πόρος λοιπόν, μεθυσμένος

από το νέκταρ – άλλωστε δεν υπήρχε ακόμη κρασί –

μπήκε στον κήπο του Δία και κοιμήθηκε, υπό τη

επήρεια του ποτού. Η Πενία τώρα που είχε βάλει

στο μυαλό της να κάνει ένα παιδί με τον Πόρο

προκειμένου να ξεφύγει από τη μιζέριας της,

ξάπλωσε στο πλάι του και έτσι συνέλαβε τον Έρωτα.

Συνεχίζοντας ο Πλάτωνας την περιγραφή του χαρακτήρα του Έρωτα, αναφέρεται στον πατέρα του τον Πόρο.

…κατὰ δὲ αὖ τὸν πατέρα ἐπίβουλός ἐστι τοῖς

καλοῖς καὶ τοῖς ἀγαθοῖς, ἀνδρεῖος ὢν καὶ

ἴτης καὶ σύντονος, θηρευτὴς δεινός, ἀεί

τινας πλέκων μηχανάς, καὶ φρονήσεως

ἐπιθυμητὴς καὶ πόριμος, φιλοσοφῶν διὰ

παντὸς τοῦ βίου, δεινὸς γόης καὶ

φαρμακεὺς καὶ σοφιστής· καὶ οὔτε ὡς

ἀθάνατος πέφυκεν οὔτε ὡς θνητός, ἀλλὰ

τοτὲ μὲν τῆς αὐτῆς ἡμέρας θάλλει τε καὶ

ζῇ, ὅταν εὐπορήσῃ, τοτὲ δὲ ἀποθνῄσκει,

πάλιν δὲ ἀναβιώσκεται διὰ τὴν τοῦ πατρὸς

φύσιν, τὸ δὲ ποριζόμενον ἀεὶ ὑπεκρεῖ, ὥστε

οὔτε ἀπορεῖ Ἔρως ποτὲ οὔτε πλουτεῖ,

σοφίας τε αὖ καὶ ἀμαθίας ἐν μέσῳ ἐστίν.

…Απ’ τον πατέρα του κληρονόμησε την επιβουλή

για τους καλούς και τους αγαθούς, γιατί είναι

ανδρείος και θρασύς και ορμητικός· είναι επίσης

ασυναγώνιστος κυνηγός· ολοένα κάτι σκαρώνει,

έχει λαχταρά για τη φρόνηση και είναι επινοητικός,

φιλοσοφεί σε όλη του τη ζωή και είναι μάγος και σοφιστής. Κι έτσι

δεν είναι από τη φύση του ούτε αθάνατος αλλά ούτε και

θνητός. Κάποιες στιγμές της ημέρας, όταν δεν τον

δέρνει η φτώχεια, είναι ζωντανός και ακμαίος και

κάποιες άλλες πεθαίνει αλλά ζωντανεύει ξανά λόγω

της πατρικής του φύσης. Το εισόδημά

του το εξασφαλίζει σε μικρές ποσότητες κι έτσι ο

Έρωτας ούτε αποταμιεύει αλλά ούτε και δυστυχεί,

βρίσκεται δε ανάμεσα στη σοφία και στην αμάθεια.

Δε θα μιλήσουμε εδώ για τον Έρωτα, δεν είναι αυτός ο σκοπός μας, αλλά για τον πατέρα του τον Πόρο, ο οποίος σύμφωνα με την περιγραφή του Πλάτωνα είναι ανδρείος και θρασύς και ορμητικός, δεν μπορεί να μείνει ήσυχος και όλο σκαρφίζεται πράγματα, είναι επινοητικός αλλά πάνω απ’ όλα επιβουλεύεται τους καλούς και αγαθούς ανθρώπους. Είναι λοιπόν ασυγκράτητος και χωρίς φραγμούς θα μπορούσε να ισχυριστεί κανείς μελετώντας την εύστοχη αυτή περιγραφή του αρχαίου συγγραφέα.

Πόρος όμως στην αρχαία Ελληνική γλώσσα είναι στην κυριολεξία η οδός, η διάβαση, το φυσικό ή τεχνητό πέρασμα και εύ-πορος είναι αυτός που έχει τα μέσα για να παρέχει στον εαυτό του ένα τέτοιο πέρασμα, κατ’ επέκταση λοιπόν να παρέχει στον ίδιο και τους οικείους του τα μέσα για τη ζωή, σε αντίθεση βεβαίως με τον ά-πορο.

Τούτα τα δυο μαζί, η περιγραφή του Πλάτωνα και η ετυμολογία της λέξης, όταν συγκεραστούν μας δίνουν μια καλή εικόνα του ποιος είναι πραγματικά ο εύπορος και ποιος ο άπορος. Αναλογιζόμενοι λοιπόν το συμπέρασμα αυτό, κι αν γυρίσουμε το βλέμμα μας στη χώρα που ζούμε, θα διαπιστώσουμε πως σε όλη την ιστορία από τη δημιουργία της και μετά, κατά γενική ομολογία, είναι άπορη αλλά έχει αρκετούς εύπορους κατοίκους. Τούτη η παραδοξότητα δεν ξέρω αν απαντιέται κι αλλού, εκείνο που ξέρω όμως είναι πως αποτελεί την κύρια αιτία για την κατάντια του λαού (των άπορων) από τη μια και για την αδίστακτη συμπεριφορά που επιδεικνύουν οι λίγοι πραγματικά εύποροι, οι οποίοι δε διστάζουν να υποθηκεύσουν και τη σημαία ακόμα της Ελλάδας στο βωμό του προσωπικού κέρδους από την άλλη. Το τι κάνουν ή τι επιδιώκουν τα εκτός Ελλάδας μυαλά που χαράσσουν τις πολιτικές του μέλλοντος δεν ενδιαφέρουν το γράφοντα, εκείνο που ενδιαφέρει είναι γιατί ενώ το πνευματικό μας επίπεδο είναι σε γενικές γραμμές υψηλό δεν μπορούμε να διακρίνουμε την ήρα από το στάρι κι επιλέγουμε να γινόμαστε συμμέτοχοι στον κατήφορο που μοιάζει να μην έχει τέλος. Όσο κι αν έχω πιέσει το μυαλό μου ουδέποτε μπόρεσα να καταλάβω ούτε γιατί εθελοτυφλούμε ούτε γιατί έχουμε αποβάλλει από μέσα μας το οφθαλμοφανές, ότι δηλαδή το κράτος και η χώρα εις βάρος της οποίας ενεργούμε διαρκώς (κλέβουμε την εφορία, δε ζητάμε αποδείξεις, δε δουλεύουμε όπως πρέπει, μαθαίνουμε στα παιδιά μας τον ωχαδερφισμό, πετάμε τα χαρτιά στο δρόμο και όχι στο καλάθι, …., …., ….) δεν είναι κάποιος άλλος αλλά πρωτίστως εμείς οι ίδιοι! Γιατί λοιπόν θέλουμε να κάνουμε κακό στον εαυτό μας, ποια μοίρα ήταν αυτή που μας έχει καταραστεί να βλέπουμε μονάχα δυο μέτρα μπροστά μας και όχι μακριά στον ορίζοντα;

Οι άποροι των αρχών του προηγούμενου αιώνα σχεδόν εξαφανίστηκαν στην Ελλάδα ειδικά μετά την μεταπολίτευση και δημιουργήθηκε μια κοινωνική ομάδα εύπορων ανθρώπων, οι οποίοι όμως όπως αποδείχτηκε, στήριξαν την οικονομική τους ευμάρεια όχι στις δυνάμεις τους αλλά στο κράτος, το οποίο τελικά διαφαίνεται πως δεν είναι ικανό να τηρήσει τις υποσχέσεις του και πως θα προδώσει τις προσδοκίες τους, αλλά και στο ξένο, στο δανεικό χρήμα που τώρα καλούνται να γυρίσουν πίσω και μάλιστα πολλαπλασιασμένο πολλές φορές. Οι εύποροι λοιπόν αυτής της κοινωνικής ομάδας αποδεικνύεται πως, σχεδόν εν μία νυκτί, έχασαν το έδαφος κάτω από τα πόδια τους και τα πλαδαρά από την καλοπέραση κορμιά τους δεν μπορούν να συνειδητοποιήσουν πως χρειάζεται να δουλέψουν πραγματικά (και όχι να κάνουν πως δουλεύουν) για να βάλουν φαγητό στα κοφτερά τους δόντια! Κι όλα αυτά έγιναν με τη δική τους συνδρομή και όχι πίσω από τις πλάτες τους, πράγμα το οποίο είναι απορίας άξιο διότι ο λαός σ’ αυτή τη χώρα δεν πάσχει από έλλειψη παιδείας κι έπρεπε να το έχει καταλάβει αυτό πολύ πριν συμβεί και τα πράγματα πια γίνουν μη αναστρέψιμα. Ή, αναρωτιέμαι για το ζήτημα της παιδείας, μήπως δεν είναι έτσι; Μήπως το ίδιο μας το μυαλό, η ίδια μας η συμπεριφορά θα έχει ως αποτέλεσμα οι επόμενες γενιές, τα παιδιά μας, να γίνουν παιδιά ενός κατώτερου Θεού; Και δε φταίει κανείς άλλος παρά μόνο εμείς οι ίδιοι που γίναμε σαν τον Πόρο και κληρονομήσαμε στον ίδιο μας τον εαυτό την κληρονόμησε την επιβουλή για τους καλούς και τους αγαθούς, την επιβουλή για την ίδια μας τη χώρα και τελικά για τον ίδιο μας τον εαυτό;

Υ.Γ. Αν η μετάφραση του κειμένου δεν είναι η καλύτερη δυνατή συγχωρέστε με, δεν είμαι φιλόλογος…
Advertisements

Ελευθερία. Θεωρητικές απορίες…

Image: Tina Phillips / FreeDigitalPhotos.net

Από όλες τις καταστάσεις που μπορεί να βρεθεί ο άνθρωπος η πολυτιμότερη αλλά και πολυπλοκότερη συνάμα είναι η ελευθερία. Είναι τόσο πολύ σύνθετη και η σύλληψή της ακόμα που κατά τη γνώμη μου κανείς και ποτέ δε θα μπορέσει να την οριοθετήσει και να της δώσει ένα μονοσήμαντα ορισμένο σχήμα.

Τα λεξικά την ερμηνεύουν ως απουσία περιορισμού, εμποδίου ή δέσμευσης. Είναι όμως τόσο απλή η ερμηνεία;


Θα ξεκινήσω το συλλογισμό μου κάπως παράδοξα. Οι αρχαίοι Έλληνες πήραν αυτό που λέμε σύμπαν κι έφτιαξαν τον Κόσμο. Παρενθετικά κι εξαιτίας του γεγονότος ότι η λέξη αυτή είναι κοινώς χρησιμοποιούμενη παγκοσμίως, θα αναφέρω ότι ο διεθνούς φήμης αστρονόμος και αστροφυσικός Carl Sagan είχε γυρίσει μια επιστημονική σειρά 13 επεισοδίων με τον τίτλο COSMOS, A personal voyage, η οποία αναφέρεται στην εξέλιξη του σύμπαντος, από τη δημιουργία του μέχρι σήμερα. Διερωτήθηκα λοιπόν πριν αρκετό καιρό γιατί απέδωσαν αυτή την ονομασία στο σύμπαν, γιατί Κόσμος;

Η απάντηση ήρθε μερικά χρόνια αργότερα και ήταν τόσο πολύ απλή που απλώς δεν τη συνειδητοποιούσα παρά το γεγονός ότι ήταν – είναι – μπροστά μου. Ο Κόσμος είναι απλώς η τακτοποίηση των πραγμάτων, η τοποθέτησή τους με τη σειρά, αρμονικά και με τάξη. Κι αυτή η αρμονία είναι το κόσμημα, ο κόσμος δηλαδή, ή αλλιώς η άρση του χάους. Με μια πολύ απλή παρατήρηση μπορεί ο καθένας να καταλάβει ότι όλα γύρω του υπάρχουν, δρουν και κινούνται συντεταγμένα. Μπορεί να βλέπουμε τον ήλιο να περιδιαβαίνει τον ουρανό απαλλαγμένος από κάθε δεσμό, αλλά είναι πράγματι έτσι; Διότι ακόμα κι αυτός ακολουθεί μια προδιαγεγραμμένη πορεία από την οποία δεν μπορεί να ξεφύγει.

Κι εδώ τίθεται το πρώτο ερώτημα: Η ελευθερία είναι πραγματική ή έτσι νομίζουμε; Αποφεύγοντας τις θεωρίες του ντετερμινισμού ή της ειμαρμένης κατά το ελληνικότερο, μπορεί κάποιος εύλογα να ερωτηθεί αν όλα είναι προδιαγεγραμμένα κι εμείς απλώς κινούμαστε πάνω σε καθορισμένα όρια όπως το τραίνο στις ράγες. Ακούγεται βεβαίως πολύ μοιρολατρικό κάτι τέτοιο, αλλά έστω κι αν υπάρχει μία πιθανότητα στο εκατομμύριο να συμβαίνει, αξίζει να το αναφέρουμε και να αναρωτηθούμε.

Ο αρχαίος λοιπόν πήρε το χάος και το έκανε Κόσμο. Πως όμως το έκανε αυτό; Χρησιμοποίησε το Λόγο. Ο οποίος μπορεί κάλλιστα να συσχετιστεί και με αυτό που οι χριστιανοί ονομάζουν Λόγο του Θεού. Η λογική είναι αυτή που «όπλισε» το χέρι του και με τις παρατηρήσεις και τα πειράματα κατέγραψε τους φυσικούς κανόνες. Και στη συνέχεια δημιούργησε τους δικούς του κανόνες και τα δικά του συστήματα. Από την παιδεία και τη θρησκεία μέχρι την πολιτική, κι από τη βάφτιση μέχρι το μνημόσυνο της κάθε πλευράς της ζωής του. Κι εκεί μέσα, ανάλογα με το πολιτικό σύστημα έδωσε ή αφαίρεσε την ελευθερία των ανθρώπων.

Εδώ έχουμε το δεύτερο ερώτημα: Αφού ο άνθρωπος είναι εκ της φύσεως προορισμένος να ζει μέσα σε κοινωνίες και με δεδομένο το γεγονός ότι οι κοινωνίες απαιτούν θεσμούς και κανόνες για να λειτουργήσουν, ο άνθρωπος – μέλος τους είναι πραγματικά ελεύθερος;

Ύστερα έρχεται αυτό που ο λαός λέει για τη μοίρα κι ότι αυτή έχει γραμμένο. Εκείνοι οι αρχαίοι το έλεγαν λίγο πιο περίτεχνα, είχαν την Κλωθώ, τη Λάχεση και την Άτροπο. (Και οι τρεις γυναίκες, να είναι άραγε τυχαίο;) Η πρώτη πλέκει το νήμα της ζωής, η δεύτερη την τύχη και η τρίτη κόβει το νήμα σαν έρθει η ώρα. Και δεν είναι λίγες οι φορές που στη ζωή ξεστομίζουμε εκείνη τη κουβέντα «… λες κι ήταν γραφτό να γίνει…» που συνοδεύεται σχεδόν πάντα μ’ αναστεναγμό! Σαν να ορίζεται η τάχα ελεύθερη βούλησή μας από τις Μοίρες, κι ότι κι αν κάνουμε δεν ξεφεύγουμε από αυτές. Κι αυτές οι τρεις κυρίες ήταν κόρες του Δία, που δημιούργησε τα πάντα κατά τη μυθολογία, και της Θέμιδος που δημιούργησε τους θεσμούς. Ελεύθερα ερμηνευμένο αυτό θα μπορούσε να έχει ως εξής: Αφού ο δημιουργός του κόσμου κι εκείνη που έφτιαξε τους θεσμούς θέλουν να εξαρτάται η ζωή των ανθρώπων από τις Μοίρες, τότε όλα είναι προδιαγεγραμμένα.

Εύλογα λοιπόν έρχεται στο νου η ερώτηση: Έχει κάποια, έστω και ελάχιστη, δόση αλήθειας όλο αυτό; Εξαρτώμαστε από το πεπρωμένο ότι κι αν κάνουμε; Ή την τύχη, για να το θέσω αλλιώς;

Ο Ησίοδος στη Θεογονία λέει ότι στην αρχή υπήρχε το Χάος, Η Γαία και ο Έρωτας. Ο Έρωτας λοιπόν, μπορεί να είναι η κινητήρια δύναμη και η γενεσιουργός αιτία των πάντων, αλλά μπορεί να εκληφθεί και λίγο διαφορετικά. Ως Ανάγκη. Με άλλα λόγια, οι σκέψεις και οι πράξεις μας είναι αποτέλεσμα της ανάγκης. Αν δεν υπήρχε αυτή, δε θα ήταν απαραίτητη από μέρους μας η παραμικρή σκέψη κι ενέργεια. Βρισκόμαστε δηλαδή μπροστά σε ένα πρόβλημα, σε μια κατάσταση, σε ένα σχέδιο κι απλώς μεθοδεύουμε τα επόμενα βήματά μας για να προχωρήσουμε έχοντας κατά νου ότι οι κινήσεις μας πρέπει να γίνουν κατά πως υπαγορεύει η λογική. Εν ολίγοις, για κάθε μας απόφαση, υπάρχει ήδη μια μεθοδολογία, την οποία δεν επινοήσαμε εμείς, αλλά απλώς την εφαρμόζουμε για να λυθεί το πρόβλημα ή να επιτευχθεί ο στόχος.

Άρα, λοιπόν, δρούμε κι εμείς όπως οι ηλεκτρονικοί υπολογιστές, που απλώς ακολουθούμε τον προγραμματισμό μας για κάθε δεδομένη περίπτωση κι απλώς έχουμε την αίσθηση της ελευθερίας; Αφού για το κάθε σχέδιο, κατάσταση, πρόβλημα όλοι οι άνθρωποι θα δώσουν την ίδια λύση, ενδεχομένως με κάποιες παραλλαγές ο καθένας.

Πεπρωμένο φυγείν αδύνατο τελικά; Κι αν ναι, έρχεται σε αντίθεση με την ελευθερία;

Νιώθω ότι οι συνομιλητές που έχουν σχολιάσει κατά το παρελθόν τις σκέψεις μου, ετούτη τη φορά θα προκαλέσουν έναν ακόμα πιο ενδιαφέροντα διάλογο…

Θα υπάρξει και συνέχεια…

Σκουριά.

 

(c) Τελευταίος

 

Η ανάρτηση αυτή έρχεται σαν απάντηση του άρθρου του Θωμά, «αν μου έμεναν μόνο πέντε μέρες ζωής…»

 

Δύσκολο να πεις. Αν και κανονικά ο άνθρωπος έτσι πρέπει να σκέφτεται κάθε μέρα, κάθε στιγμή…

Τι μπορείς να κάνεις σε πέντε μέρες, τις τελευταίες πέντε μέρες της ζωής σου; Σίγουρα να εκπληρώσεις το όνειρό σου, αν επαρκεί ο χρόνος βέβαια. Να κάνεις ένα ταξίδι. Να αποκτήσεις κάτι που πάντα ήθελες αλλά το άφηνες για αργότερα. Ακόμα και να κάνεις ότι πιο τρελό περνάει από το μυαλό σου…

Θα μπορούσες να συγχωρέσεις. Ίσως και να ζητήσεις συγνώμη. Να αγαπήσεις αληθινά, να πεις την αλήθεια, να δεις την αλήθεια. Να καταλάβεις ποιός πραγματικά είσαι. Να πάψεις να ασχολείσαι με τα χοντρά και τα τετριμμένα και να πιάσεις τη λεπτομέρεια, αυτή που ξεχνάς κάθε μέρα. Να ξυπνήσεις και να δεις πόσο όμορφος είναι ο άνθρωπός σου. Να γυρίσεις στο σπίτι και να τον προσφωνήσεις «Αγάπη μου». Να χαθείς μέσα σ’ όλα εκείνα τα ωραία πράγματα που τα αφήνεις να περνάνε γιατί σε έχει πάρει η καθημερινότητα από κάτω. Να κλείσεις την τηλεόραση και να ακούσεις ένα ωραίο τραγούδι. Να περπατήσεις αδιαφορώντας για τη βροχή. Να νιώσεις Άνθρωπος κι όχι διεκπεραιωτής υποθέσεων. Να ερωτευτείς ότι μέχρι εκείνη τη στιγμή το έβλεπαν τα μάτια σου αλλά το μυαλό σου όχι, ένα λουλούδι, μια μυρωδιά, ένα χρώμα. Να παίξεις με τα παιδιά. Να συμβουλέψεις. Να, να, να…

 

Πολλά θα μπορούσες να κάνεις, αλλά…

…ευτυχώς η Φύση, ενώ σιγά σιγά μας αποκαλύπτει τα μυστικά της, εκείνο το τρανότερο απ’ όλα, το τραγικότερο απ’ όλα, μας το κρατάει μυστικό. Κι έτσι, η ζωή μοιάζει ατελείωτη κι εμείς την κοιτάμε γεμάτοι σιγουριά, τη σιγουριά του αθάνατου θεού, που τελειωμό δεν έχει.

 

Κι έτσι, αντί να είμαστε Άνθρωποι, γινόμαστε κομπάρσοι των ανεκπλήρωτων ονείρων μας κι όλα εκείνα τα σημαντικά σκουριάζουν. Το ταξίδι, η συγνώμη και η συγχώρεση, η αλήθεια, η λεπτομέρεια, η ομορφιά, το παιχνίδι, ο σύντροφος και τα παιδιά, ο έρωτας και το τραγούδι…

Πάντα ελεύθεροι και πάντα ερωτευμένοι.

Image: Pixomar / FreeDigitalPhotos.net

Του Αγίου Βαλεντίνου σήμερα.

Είχα γράψει για τον Έρωτα πριν από λίγο καιρό, εδώ, αλλά είναι πάντα επίκαιρος.

Εύχομαι όλα τα όνειρα να είναι φτιαγμένα από το υλικό του. Εύχομαι να είναι η δύναμη της κάθε ημέρας ξεχωριστά. Να μας συνοδεύει πάντα, μέχρι το τέλος, αν και νομίζω ότι αυτός είναι το τέλος (–> ο σκοπός).

 

“Κλέβω” το σχόλιό μου στην ανάρτηση της Καρυάτιδας και το παραθέτω κι εδώ:

«Αν δεν υπήρχε ο έρωτας, θα υπήρχε ο χρόνος αλλά δε θα υπήρχε η τέχνη για να τον σταματήσει.
Αν δεν υπήρχε ο έρωτας, θα υπήρχε η ζωή, αλλά δε θα υπήρχε η ποίηση για να την υμνήσει.
Αν δεν υπήρχε ο έρωτας, θα υπήρχε η γνώση, αλλά δε θα υπήρχε η επιστήμη για να την εξελίξει.

Μα τί λέω… Αν δεν υπήρχε ο έρωτας, τίποτα δε θα υπήρχε…»

Ελπίζω η Καρυάτιδα να με συγχωρέσει για τη λογοκλοπή του εαυτού μου !!!

 

Χρόνια πολλά σε όλους.

 

Υ.Γ.: Σαν σήμερα, εφτά χρόνια πριν, με παντρεύτηκε η γυναίκα μου. Μέρα που διάλεξε…

Έρωτας

Image: thephotoholic / FreeDigitalPhotos.net

«Ἦ τοι µὲν πρώτιστα Χάος γένετ’, αὐτὰρ ἔπειτα

Γαῖ’ εὐρύστερνος, πάντων ἕδος ἀσφαλὲς αἰεὶ

[ἀθανάτων, οἳ ἔχουσι κάρη νιφόεντος Ὀλύµπου,

Τάρταρά τ’ ἠερόεντα µυχῷ χθονὸς εὐρυοδείης,]

ἠδ’ Ἔρος, ὃς κάλλιστος ἐν ἀθανάτοισι θεοῖσι,

λυσιµελής, πάντων δὲ θεῶν πάντων τ’ ἀνθρώπων

δάµναται ἐν στήθεσσι νόον καὶ ἐπίφρονα βουλήν.»

Από τη Θεογονία του Ησίοδου.

 

(Μετάφραση: Στην αρχή γεννήθηκε το Χάος, έπειτα η πλατύστηθη Γαία παντοτινός κι ασφαλής τόπος των αθανάτων που εξουσιάζουν τις χιονισμένες κορφές του Ολύμπου και τα σκοτεινά Τάρταρα στα βάθη της γης με τις πλατιές οδούς. Μετά ο Έρως που είναι ο ωραιότερος ανάμεσα στους αθάνατους θεούς, που λύνει τα μέλη όλων των θεών και των ανθρώπων και δαμάζει στα στήθη την καρδιά και το νου.)

 

Ο αυτογέννητος, κατά τον Ησίοδο, Έρωτας αποτελεί για την αρχαία ελληνική μυθολογία τον ακρογωνιαίο λίθο πάνω στον οποίο στηρίχθηκε ολόκληρο το οικοδόμημά της. Είναι υπέροχο το απόσπασμα αυτό του Ησίοδου και αποδίδει με τον καλύτερο δυνατό τρόπο τον τεράστιο ψυχικό και πνευματικό πλούτο των ανθρώπων εκείνης της εποχής. Αν το συνδυάσουμε και με το Συμπόσιο του Πλάτωνα, που ο Σωκράτης και η Διοτίμα δίνουν τον ορισμό ότι ο Έρωτας είναι η επιθυμία όσων δεν κατέχουμε, συμπεραίνουμε το μεγαλείο και τη σοφία της φύσης του. Βέβαια, στο Συμπόσιο δίνεται και μια ακόμα διάσταση του. Δεν είναι αυτογέννητος, αλλά έχει πατέρα τον Πόρο και μητέρα την Πενία, η σύλληψή του δε, έγινε τη μέρα των γενεθλίων της Αφροδίτης. Έτσι, αυτομάτως έρχεται στο μυαλό η ομορφιά, λόγω της Αφροδίτης και συνάμα δικαιολογείται πλήρως ο ορισμός που του δίνεται λόγω των ιδιοτήτων των γονιών του. Κληρονόμησε τη φτώχεια από τη μητέρα του και το κυνήγι, τη λεβεντιά και την παρορμητικότατα από τον πατέρα του. Και δεν είναι ούτε αθάνατος ούτε θνητός.

Τι καλύτερο θα μπορούσε να σκεφτεί ο ανθρώπινος νους για να ορίσει τον έρωτα; Τι διαυγέστερο κι ευστοχότερο; Ο Έρωτας είναι η κινητήριος δύναμη των πάντων. Διότι χωρίς την επιθυμία αυτού που δεν κατέχουμε δεν υπάρχει λόγος ούτε καν για να κουνηθούμε. Αυτό το ακατανίκητο συναίσθημα για να προσεγγίσουμε αυτό που μας λείπει, αυτό που θεωρούμε ότι θα μας συμπληρώσει, δίνει την εναρκτήρια ώθηση και την ενέργεια για προχωρήσουμε μπροστά. Καμιά φορά μου έρχεται στο μυαλό ότι όλο αυτό είναι εγγενές στη φύση, αφού και η αλυσίδα του DNA για να πολλαπλασιαστεί το κύτταρο σπάει σε δύο μέρη και το καθένα απ’ αυτά αναζητά  το συμπληρωματικό του, αυτό που του λείπει και δεν το κατέχει, για να διαιωνιστεί.

Κι όταν μιλάμε για τον Έρωτα, δεν κάνουμε λόγο μόνο για την έλξη μεταξύ ανθρώπων. Μιλάμε για τον έρωτα του επιστήμονα για να βρει τις απαντήσεις που ψάχνει, του συγγραφέα για να ολοκληρώσει το έργο του, του ηθοποιού που γίνεται ένα με το ρόλο του, του ανθρώπου προς μια ιδέα. Είναι ο αόρατος αιθέρας που συμπληρώνει το ένστικτό μας και που χωρίς αυτόν όλα τα πράγματα θα ήταν στάσιμα, αμφιβάλλω αν υπήρχε κι η ιστορία ακόμα. Γιατί η αγάπη του ανθρώπου για το μέλλον του, τον οδήγησε να μετατρέψει το χρόνο και να τον σμιλέψει σ’ αυτό που ονομάζουμε ιστορία. Ο έρωτας αποτέλεσε κι αποτελεί την πεμπτουσία της ανθρώπινης λογικής ή μη σκέψης. Είναι εκείνο το συστατικό που τον παρακίνησε να γράψει την Οδύσσεια και να φτάσει μέχρι το φεγγάρι. Χωρίς αυτόν, κατά την ταπεινή μου γνώμη, ίσως και να μην υπήρχαμε…

Αρέσει σε %d bloggers: