Archive for the ‘ Οικονομία ’ Category

Αξιοπρέπεια

 

greece-654235_1280

Η Ελλάδα, εν μέσω θέρους, βιώνει μια δύσκολη κατάσταση, μια κατάσταση που εμείς, οι νεότερες γενιές δεν έχουμε ξαναζήσει. Χρόνια και χρόνια λανθασμένων πολιτικών αποφάσεων οδήγησαν την οικονομία σε ασφυξία. Χρόνια και χρόνια δικών μας λανθασμένων επιλογών την ώρα της κάλπης, χρόνια και χρόνια δικής μας ανοχής στα κακώς κείμενα της πολιτικής και των πολιτικών (σ.σ. προσώπων), χρόνια και χρόνια ωχαδερφισμού, χρόνια και χρόνια αδιαφορίας έφτασαν στο σήμερα και στις ουρές έξω από τα ΑΤΜ.

Περπατώντας στους δρόμους της πόλης είδα ανθρώπους σκυθρωπούς αλλά και χαμογελαστούς, όπως έβλεπα κάθε μέρα μέχρι σήμερα. Είδα ανθρώπους να κάθονται στο παγκάκι παρέα με τη μοναξιά τους κι άλλους με τους φίλους τους να συζητάνε, όπως έβλεπα κάθε μέρα. Είδα τις μανάδες να έχουν τα μωρά τους στην αγκαλιά, όπως κάθε μέρα και τους πατεράδες να κρατούν από το χέρι τα παιδιά και να ταΐζουν με σπόρια τα περιστέρια της πλατείας, όπως τους έβλεπα κάθε μέρα. Είδα άλλους να μαλώνουν για μια θέση παρκαρίσματος, όπως έβλεπα κάθε μέρα και τον λαχειοπώλη να τάζει κέρδη αμύθητα, όπως τον έβλεπα κάθε μέρα. Κι όμως κάτι έχει αλλάξει στους δρόμους της πόλης. Έχει αλλάξει η ματιά των ανθρώπων, ο τρόπος που αντικρίζουν το μέλλον που μοιάζει πια πολύ πιο κοντινό και δύσκολο απ’ ό,τι χθες.

Διάβασα στο βλέμμα ενός γέροντα τις κακουχίες που είχε περάσει στη ζωή του κι είδα τα σημάδια του χρόνου χαραγμένα στις βαθιές ρυτίδες τού προσώπου του. Κοιτούσε ακίνητος, καθισμένος στο παγκάκι, σχεδόν στωικά, την αγωνιά που συνόδευε τα γρήγορα βήματα των περαστικών και τον πλησίασα.

– Καλημέρα γέροντα, του είπα.

– Καλημέρα γιέ μου, αποκρίθηκε.

– Πώς είσαι;

– Ζωντανός είμαι ακόμα αφού ανασαίνω, απάντησε.

– Να κάτσω δίπλα σου; τον ρώτησα.

– Κάτσε λεβέντη μου να χαζεύουμε μαζί το χρόνο που περνά μπροστά από τα μάτια μας και χάνεται χωρίς να το καταλαβαίνουμε, είπε.

– Χάνεται ο χρόνος; ρώτησα κι έκατσα δίπλα του.

– Χάνεται όταν δεν κατανοείς την αξία του. Να, κοίτα όλους ετούτους εδώ πως τρέχουν. Τώρα που τους έκλεισαν και τις τράπεζες τρέχουν ακόμα περισσότερο, λες και η ζωή περνάει μέσα από τα μηχανήματα που δίνουν λεφτά. Αλλά δεν είναι έτσι λεβέντη μου, δεν είναι καθόλου έτσι. Η ζωή είναι άλλο πράμα, είναι μεγαλύτερο, απλώς δεν το βλέπεις όταν είναι μπροστά σου, το βλέπεις όταν πια κινδυνεύεις να το χάσεις.

– Δηλαδή γέροντα;

– Κοίτα τις ουρές και πες μου τι βλέπεις, με ρώτησε και με το τρεμάμενο χέρι μου έδειξε την τράπεζα απέναντι από την πλατεία.

– Ανθρώπους να περιμένουν να πάρουν τα χρήματά τους, του αποκρίθηκα. Εσύ βλέπεις κάτι άλλο;

– Δε βλέπεις σωστά γιατί είσαι νέος, μου είπε. Εκεί δεν είναι άνθρωποι που περιμένουν να πάρουν λεφτά, είναι άνθρωποι που προσπαθούν να νιώσουν πως θα εξασφαλίσουν μερικές μέρες νιώθοντας ασφαλείς επειδή έχουν δυο δεκάρες στην τσέπη. Μερικές μόνο μέρες. Και δεν κοιτάνε λίγο μακρύτερα, είναι άνθρωποι με χαλασμένα μάτια, δεν ξέρω και πως διάολο το λένε…, μυωπία;… που δεν μπορούν να δουν δυο δρασκελιές μακρύτερα από εκεί που στέκονται.

– Φοβούνται, ίσως αναζητούν…

– Τίποτα δεν αναζητούν, είπε χωρίς να με αφήσει να ολοκληρώσω τη σκέψη μου. Αυτοί που αναζητούν έχουν πεθάνει προ πολλού. Ετούτοι μονάχα το τομάρι τους κοιτάνε.

– Μα, να μην έχουν στην τσέπη δυο δραχμές; τον ρώτησα.

– Το κακό λεβέντη μου είναι πως οι τσέπες τους είναι γεμάτες και θέλουν να τις γεμίσουν ακόμα περισσότερο, ακόμα και τώρα. Λίγοι είναι εκείνοι που έχουν πραγματική ανάγκη και περιμένουν στην ουρά. Οι άλλοι απλώς θέλουν τα λεφτά να τα βάλουν κάτω από το στρώμα τους για να κοιμούνται πιο ήσυχοι. Εμένα που με βλέπεις, έχω τις τσέπες μου άδειες. Ήρθα να πάρω τα φάρμακά μου, αλλά τα ταμεία είναι κλειστά κι έτσι έμεινα ρέστος. Ο φαρμακοποιός μου όμως είναι παλληκάρι, Μπαρμπα Τάκη, μου είπε, πάρε τα φάρμακα κι όποτε έχεις μου τα δίνεις τα λεφτά. Ξέρεις πως λέγεται αυτό;

– Αλληλεγγύη; Απάντησα.

– Πες το κι έτσι. Περισσότερο όμως λέγεται φιλότιμο κι αξιοπρέπεια. Δεν άφησε έναν γέρο να πεθάνει επειδή δε θα είχε να πάρει τα χάπια του. Πρέπει να φύγω όμως. Εσύ κάτσε εδώ και κοίτα το χρόνο στα μάτια των ανθρώπων που περνάνε, εκεί θα δεις γραμμένο και το μέλλον των παιδιών σου. Αλήθεια έχεις παιδιά;

– Δυο.

– Να τα χαίρεσαι. Φεύγω λοιπόν, μου είπε και σηκώθηκε με δυσκολία.

 

Σκεβρωμένος από τα χρόνια που είχαν γράψει όλες τις στιγμές τους πάνω στο κορμί του, δεν μπορούσε να σταθεί καλά όρθιος, περπατούσε σκυφτός, σχεδόν καμπουριασμένος. Έμεινα έκπληκτος με τις σκέψεις και το λόγο του και τον κοιτούσα να απομακρύνεται. Μερικά βήματα πιο πέρα όμως σταμάτησε κι όρθωσε το κορμί του λες κι ήταν ο σημαιοφόρος στην παρέλαση. Κατάλαβα πως έκανε πολύ μεγάλη προσπάθεια για να σταθεί και να περπατήσει έτσι. Κατάλαβα πως από εκεί που ήταν μου έστελνε ένα μήνυμα, σαν να μου έλεγε Κοίτα με, περπατάω με το κεφάλι μου ψηλά, έτσι είμαι μαθημένος!

Χαμογέλασα και σηκώθηκα κι εγώ. Τράβηξα προς την άλλη κατεύθυνση και χαθήκαμε. Η εικόνα του όμως παραμένει μπροστά στα μάτια μου. Όρθιος κι αξιοπρεπής, όχι σκυφτός και καμπούρης…

Δημοκρατία, οικονομία κι εκλογές.

Το παρελθόν έχει δείξει πως κάθε φορά που υπήρξε μεταξύ των λαών κάποια διένεξη κι αυτή «επιλυόταν» δια του πολέμου, κάποια χρονική στιγμή δια της νίκης κάποιου ή κάποιων η ιστορία έβαζε μια άνω τελεία και συνεχιζόταν στο μονοπάτι που χάραζε ο νικητής. Γιατί πάντα ήταν ξεκάθαρο ποιος ήταν ο νικητής και ποιος ο νικημένος.
Από το τέλος του Β’ Παγκοσμίου πολέμου και μετά, ο φόβος του πυρηνικού ολέθρου έχει δράσει αποτρεπτικά σε μεγάλων διαστάσεων και γενικευμένες πολεμικές συγκρούσεις και τις έχει περιορίσει τόσο χρονικά όσο και σε τοπικό συνήθως επίπεδο. Ταυτόχρονα όμως, οι δημοκρατίες που ξεπήδησαν από το κατεστραμμένο παγκόσμιο τοπίο μετά τη λήξη του Β’ Παγκόσμιου πολέμου δίνοντας αρχικώς προτεραιότητα τόσο στην ανάπτυξη όσο και στον άνθρωπο δημιουργώντας κι ενδυναμώνοντας θεσμούς όπως η κοινωνική ασφάλιση, η εργασιακή ειρήνη, η ελεύθερη πρόσβαση στην παιδεία, η παροχή ευκαιριών στην εργασία, ενισχύοντας την έρευνα αλλά και τις τέχνες, μετά τη δεκαετία του ’80 άρχισαν να αλλοιώνουν το χαρακτήρα τους αλλά και να αλλοιώνονται και οι ίδιες. Υπό τον μανδύα του νεοφιλελευθερισμού, ο κακώς νοούμενος καπιταλισμός άρχισε να καταστρέφει οτιδήποτε καλό για τις κοινωνίες, περισσότερο δε για τη μεσαία τάξη, η οποία, και είναι σχήμα οξύμωρο αυτό, τον στήριξε τα προηγούμενα χρόνια. Κοινωνικοί θεσμοί καταρρέουν ή είναι στα πρόθυρα της κατάρρευσης σε ολόκληρο σχεδόν το δυτικό κόσμο, η ανεργία μαστίζει όλα τα ηλικιακά στρώματα, ειδικά από τότε που η Κίνα μπήκε για τα καλά στο χώρο του καπιταλισμού έχοντας αναλάβει τα ηνία της παγκόσμιας παραγωγής, παιδεία, υγεία και πολιτισμός παραπαίουν χωρίς στο βάθος να διαφαίνεται κανένα ίχνος βελτίωσης.
Ο πόλεμος πια άλλαξε μορφή και χρησιμοποιεί όχι πια σφαίρες αλλά όρους οικονομικούς, χωρίς βέβαια τα θύματα να είναι λιγότερα! Η μεγαλύτερη όμως διαφορά είναι πως πια το τοπίο είναι ασαφές, κανείς δεν ξέρει ποιος είναι ο εχθρός αλλά το χειρότερο είναι πως κανείς δεν ξέρει ποιος είναι ο νικητής και ποιος ο χαμένος αφού κανείς δεν ξέρει καν αν ο πόλεμος έχει τελειώσει ή όχι! Οι εθνικές συνειδήσεις αντικαταστάθηκαν από το συμφέρον του πορτοφολιού και το χρήμα έγινε πια το υπέρτατο αγαθό στο οποίο δίνονται οι όρκοι πριν τη μάχη. Και μέσα στο θολό αυτό τοπίο ο μέσος άνθρωπος, παρασυρμένος συνήθως από διάφορους «ειδικούς» κι επιτηδευμένες σοφιστείες, ακολουθεί ένα δρόμο χωρίς προορισμό με μοναδικό γνώμονα την επιβίωση στο σήμερα έχοντας ξεχάσει πια το αύριο. Μαζί με όλη αυτή την αβεβαιότητα δεν πρέπει να ξεχνάμε πως προστίθεται και η πάγια τακτική των κυβερνώντων κάθε κράτους για την επιβολή και την καλλιέργεια –σκοπίμως- στους πολίτες μιας ψευδούς αίσθησης για την κατάσταση του κόσμου, περιπλέκοντας ακόμα περισσότερο την κατάσταση στο μυαλό των λαών. Όλα τούτα αν συνεκτιμηθούν, μπορούν εύκολα να οδηγήσουν σε κάποια (ίσως) ασφαλή συμπεράσματα που εξηγούν γιατί ανά τον κόσμο υπάρχουν δημοκρατίες μόνο κατ’ όνομα και στις οποίες κατά τα άλλα δημοκρατικά εκλεγμένοι ηγέτες έχουν πια αναλάβει το ρόλο του τσάρου. Είναι εύλογο λοιπόν να αναρωτηθεί κανείς αν ο οικονομικός πόλεμος, που βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη στις μέρες μας, έχει οδηγήσει τη δημοκρατία να αποτελεί πια μόνο τη βιτρίνα καθεστώτων που θα μπορούσαν να χαρακτηριστούν σε κάποιες περιπτώσεις ακόμα και ολοκληρωτικά.
Οι επερχόμενες αυτοδιοικητικές εκλογές κι οι ευρωεκλογές μπορούν να αποτελέσουν ένα σταθμό κι ένα σημείο από το οποίο η ιστορία μπορεί να αλλάξει δρόμο και να επικεντρωθεί ξανά στις πραγματικές αξίες που αρμόζουν στο γένος των ανθρώπων. Μπορούν να στείλουν πολλά μηνύματα, τόσο πολιτικά όσο και κοινωνικά. Η ψήφος που θα ρίξουμε τούτη τη φορά στην κάλπη θα έχει μεγάλη και καθοριστική αξία και ο ιστορικός του μέλλοντος θα σταθεί με μεγάλη προσοχή κι επιμονή προσπαθώντας πρωτίστως να ερμηνεύσει το σκεπτικό του καθενός μας πίσω από αυτή. Οι επιλογές μας δεν είναι περιορισμένες, δεν είναι άσπρο – μαύρο. Δεν είναι μόνο τα κόμματα πια ούτε οι ιδεολογίες που αυτά, ενίοτε ψευδεπίγραφα, πρεσβεύουν. Ίσως να μην είναι καν τα πρόσωπα. Είναι πριν απ’ όλα η θέση η δική μας, της τοπικής μας κοινωνίας αλλά και της χώρας στο μέλλον. Σήμερα, μερικές μέρες πριν επιλέξουμε σε ποιον υποψήφιο θα βάλουμε το σταυρό της προτίμησής μας, θα πρέπει να προβάλουμε μέσα στο μυαλό μας το μέλλον και την πορεία που αυτό θα έχει διαγράψει. Και να αναλάβουμε την ευθύνη γι’ αυτό. Τα οικονομικά συμφέροντα που έχουν απλώσει τα δίχτυα τους παντού και κυβερνούν τον κόσμο μπορεί να μη χρησιμοποιούν το άψυχο μέταλλο για να σκοτώνουν νεαρά κορμιά, σκοτώνουν όμως εντελώς αδίστακτα τις ψυχές μας. Η μοναδική μας άμυνα απέναντι σ’ αυτόν τον αόρατο αλλά χειροπιαστό εχθρό είναι το μελάνι που θα μπει στο σταυρό δίπλα στους υποψηφίους της επιλογής μας. Ας μη σκεφτούμε στενόμυαλα και μικρόψυχα τούτη τη φορά έχοντας κατά νου το προσωπικό μας συμφέρον αλλά ανοιχτόμυαλα και για το κοινό καλό.

(πηγή εικόνας)

Ο σώζων εαυτόν σωθήτω!

penny

Η εικόνα είναι από το flickr
του χρήστη JD Hancock
(http://www.flickr.com/photos/jdhancock/8609444344/)

Με αφορμή τις εξελίξεις γύρω από το ζήτημα της Χρυσής Αυγής, εύλογα δημιουργούνται ορισμένες σκέψεις αλλά και απορίες στον απλό πολίτη. Και η πρώτη σκέψη δεν είναι άλλη παρά η αναζήτηση της αιτίας που οδήγησε και οδηγεί όχι μόνο στην Ελλάδα αλλά και σε Ευρωπαϊκό επίπεδο στην έξαρση του εθνικισμού, αλλά και του ατομικισμού, της απάθειας προς τους θεσμούς και τη γενικότερη πτώση και χαλάρωση, σε σημείο σήψης, των θεσμών της Δημοκρατίας..

Το διεθνές οικονομικό σύστημα έκανε λόγο τις προηγούμενες δεκαετίες για οικονομική ευημερία που θα προέκυπτε μέσα από τις λεγόμενες ελεύθερες αγορές, οι οποίες ανάμεσα στα άλλα θα «επέβαλαν», έστω και ως έμμεσο  αποτέλεσμα, τη δημοκρατία σε όσες χώρες επεκτείνανε τη σφαίρα της επιρροής τους. Η παγκόσμια οικονομία κινήθηκε και στηρίχθηκε για το μεγαλύτερο μέρος της παραγωγής της προς την Ανατολή και της κατανάλωσης στη Δύση. Όμως, το γεγονός αυτό από μόνο του πάσχει διότι αποδυναμώνοντας την παραγωγική διαδικασία στη Δύση, αυτή μοιραία θα έχανε την αξία ή ακόμα και την υπεραξία που δημιουργεί η εργασία με αποτέλεσμα την αύξηση της ανεργίας και τη φτωχοποίηση του πληθυσμού. Από την άλλη, στις χώρες – εργοστάσια παραγωγής των αγαθών προς κατανάλωση, οι εργαζόμενοι δεν κερδίζουν ούτε λαμβάνουν το μέρισμα που τους αντιστοιχεί πραγματικά από την εργασία τους με συνέπεια να μην είναι ικανοί να αγοράζουν ούτε οι ίδιοι αυτά που παράγουν. Η περίφημη αυτορρύθμιση των αγορών έχει αρχίζει να μοιάζει όλο και περισσότερο απειλητικά ως μια πλήρης απορρύθμιση του παγκόσμιου οικονομικού συστήματος με αποτελέσματα που κανείς δεν μπορεί να προβλέψει με ασφάλεια.

Από την άλλη μεριά παρατηρείται το φαινόμενο της σταδιακής αποδυνάμωσης της πολιτικής, η οποία δείχνει εντελώς ανίσχυρη όχι μόνο να αντιδράσει ή να ορθώσει το ανάστημά της, αλλά να τηρήσει ακόμα και τα στοιχειώδη προσχήματα μπροστά στην οικονομική καθεστηκυία τάξη. Τα τελευταία χρόνια γινόμαστε μάρτυρες κυβερνήσεων χωρίς καμία ουσιαστική  νομιμοποίηση από τους λαούς, σε ορισμένες από τις οποίες μάλιστα ορίζονται απευθείας ως αρχηγοί οι ίδιοι οι εκπρόσωποι του οικονομικού και τραπεζικού συστήματος. Η παντελής έλλειψη ισχυρών πολιτικών προσωπικοτήτων, ικανών να διαχειριστούν την οικονομική κατάσταση, επιτείνει το πρόβλημα. Ονόματα και προσωπικότητες μεγάλου διαμετρήματος του παρελθόντος που, είτε συμφωνούσαμε μαζί τους είτε όχι, είχαν το σθένος και τη δυναμική για να χαράξουν πολιτικές έχουν αντικατασταθεί πια από υπαλλήλους σε καίριες θέσης λήψης αποφάσεων. Αλλά ακόμα και τα εργαλεία που είχαν στη διάθεσή τους οι πολιτικοί τώρα πια έχουν ξεφύγει από τον έλεγχό τους. Η νομισματική πολιτική αποφασίζεται από τραπεζίτες, όπως και το επίπεδο του χρέους ή του ελλείμματος. Το ίδιο και οι εμπορικές σχέσεις, οι εργασιακές σχέσεις ή ακόμα χειρότερα και η χάραξη της μεσο – μακροπρόθεσμης πολιτικής σε όλους τους τομείς της ζωής κάθε χώρας. Οι πολιτικοί σήμερα μοιάζουν περισσότερο με μαριονέτες των λεγόμενων ‘ελεύθερων αγορών’ και των hedge funds παρά ως κύριοι της μοίρας των χωρών που διοικούν.

Μέσα σε όλο αυτό το συνονθύλευμα άμετρης οικονομικής εξέλιξης και συγκέντρωσης του πλούτου σε ολοένα και λιγότερα σημεία, ο απλός άνθρωπος συναισθανόμενος και αντιλαμβανόμενος την αβεβαιότητα για το μέλλον και τη σχεδόν σίγουρη και προδιαγεγραμμένη οικονομική κατάρρευση σε παγκόσμιο επίπεδο, μιας και όπως προαναφέραμε, η οικονομική ισορροπία έχει διαταραχθεί σε πολύ μεγάλο βαθμό, έχει αρχίσει να αποκτά τη λογική του «ο σώζων εαυτόν σωθήτω», ξεχνώντας κι αφήνοντας στην άκρη ακόμα και τις πιο στοιχειώδεις κατακτήσεις του παρελθόντος αλλά και τις κοινωνικές συμβάσεις και συνθήκες που καθιστούν τις κοινωνίες λειτουργικές. Είναι λοιπόν φυσιολογικό επακόλουθο, εφόσον η λογική της ζούγκλας αρχίζει να κερδίζει έδαφος, να στρέφεται προς τα άκρα, όποια κι αν είναι αυτά. Όλα τούτα σε συνδυασμό με την έλλειψη παιδείας που έχει επιβληθεί για ευνόητους λόγους, τους οποίους δε θα αναφέρουμε εδώ χάριν εξοικονόμησης χώρου, καθιστούν τους πολίτες επιρρεπείς σε ακραίες επιλογές και συμπεριφορές. Ο εκφυλισμός της Δημοκρατίας είναι συμπέρασμα στο οποίο οδηγείται ο πολίτης σε καθημερινή βάση νιώθοντας ταυτόχρονα ανίκανος να αντιδράσει. «Δῶς μοι πᾶ στῶ καὶ τὰν γᾶν κινάσω» είχε πει ο Αρχιμήδης αλλά στο σημείο που οδεύουν κι έχουν φτάσει σήμερα τα πράγματα δεν υπάρχει πουθενά, κανένα μέρος στην κυριολεξία για να πατήσει σταθερά κάποιος και να νιώσει πως μπορεί να κάνει κάτι, καθόσον το παγκόσμιο σύστημα έχει ανάγει ακόμα και τις ανθρώπινες αξίες σε οικονομικό μέγεθος. Τούτο αν το συνδυάσει με την έλλειψη πολιτικών (αντρών) και (ανθρωποκεντρικής και κοινωνικής) πολιτικής τον φέρνει σε δύσκολη θέση με συνεπακόλουθο τραγικό αποτέλεσμα να ακολουθεί τις –ακραίες- εκείνες φωνές που του τάζουν κάθαρση και λύσεις, είτε δια της βίας, είτε με κάποιον άλλο μαγικό τρόπο.

Η λύση στο πρόβλημα αυτό δεν είναι απλή, είναι όμως εφικτή και ξεκινάει πρωτίστως μέσα από τον καθένα μας. Οφείλουμε να θυμόμαστε πάντα πως είμαστε μέλη μιας κοινωνίας και ως τέτοια πρέπει να είμαστε ενεργοί και δραστήριοι. Η Δημοκρατία δε θέλει ακρότητες ούτε όμως συντηρείται από τον καναπέ…

Σταθμός.

(c) Τελευταίος

Η κρίση της Ελληνικής οικονομίας ανέδειξε ορισμένα πραγματικά γεγονότα τα οποία όμως φαίνεται να μην απασχολούν σοβαρά κανέναν. Πρώτο και μοναδικό μας μέλημα και θέμα συζήτησης είναι η οικονομία και η οικονομική κρίση ξεχνώντας ή ακόμα και αγνοώντας άλλα θεμελιώδη προβλήματα περισσότερο ίσως σημαντικά από την κρίση αυτή καθ΄αυτή.

Πρώτα απ’ όλα, η Ελληνική κρίση ανέδειξε το μεγάλο και έντονο πρόβλημα της έλλειψης ικανών πολιτικών προσώπων στην Ευρωπαϊκή πολιτική σκηνή. Ισχυρές προσωπικότητες πια δεν υπάρχουν, ικανές να ηγηθούν και να χαράξουν πολιτικές με ορίζοντα πολλών χρόνων. Παρατηρούμε τα τελευταία χρόνια την καγκελάριο της Γερμανίας να αποφασίζει για όλους και για όλα, ενεργώντας και δρώντας όχι ως ίση μεταξύ ίσων αλλά ως ελίτ που διαφεντεύει τους πληβείους. Συνδράμουν δε τα χλωμά πρόσωπα του βορρά, οι οποίοι μέχρι πρότινος διαρρήγνυαν τα ιμάτιά τους για την κατάντια της Ελλάδας και των νότιων χωρών μέχρι που τελικά διαφάνηκε ότι ακόμα κι αυτοί τα του οίκου τους τα έκαναν χάλια κι αναγκάστηκαν να παραιτηθούν! Μπορεί η Γερμανία να είναι η ισχυρή οικονομία της Ευρώπης, αλλά η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν είναι μόνο η οικονομία. Αν σκοπός της Ε.Ε. ήταν η υποταγή των 26 στη Γερμανία τότε κάτι δεν πάει καλά. Κι αυτό μοιάζει να το ξεχνάμε.

Συνεχίζοντας, εύλογα μπορεί κάποιος να ισχυριστεί πως έχει αρχίσει να διαφαίνεται η έντονη διαφορά σε όλα τα επίπεδα μεταξύ των “μικρών” και των “μεγάλων” κρατών μελών. Σίγουρα είναι φυσικό και θεμιτό, εντός κάποιων ορίων βεβαίως, να υπερισχύουν οι θέσεις, οι αποφάσεις και τα συμφέροντα των “μεγάλων” έναντι εκείνων των “μικρών” αλλά όταν αυτό γίνεται εις βάρος των “μικρών” τότε θεωρώ πως η Ε.Ε. έχει χάσει το σκοπό της και περισσότερο ενεργεί ως μια κεκαλυμμένη δράση των μεγάλων συμφερόντων προς όφελος μόνο των ιδίων και κανενός άλλου. Τούτο είναι ένα θεμελιώδες πρόβλημα το οποίο αν δεν αντιμετωπιστεί έγκαιρα θα αποτελέσει κατά τη γνώμη μου την Κερκόπορτα της Ένωσης που θα οδηγήσει τελικά και στη διάλυσή της.

Ένα επίσης μεγάλο πρόβλημα που διαφάνηκε έντονα είναι οι λανθασμένες πολιτικές και οι εκ διαμέτρου αντίθετες απόψεις που κυριαρχούν εντός της Ε.Ε. και οι οποίες μοιάζουν αγεφύρωτες. Επίσης, οι ανελαστικές πολιτικές, η τεράστια αδράνεια (χρησιμοποιώ τον όρο δανεισμένο από τη Φυσική) προκειμένου να κινηθεί κάτι, ακόμα και το πιο απλό θέμα, οι θεσμοί εντός της Ε.Ε. που δρουν με απελπιστικά αργούς ρυθμούς και η τεράστια δυσκολία να ληφθούν αποφάσεις ακόμα και σε επείγοντα και φλέγοντα ζητήματα δημιουργούν μεγάλα ζητήματα για τη βιωσιμότητα της Ένωσης, τουλάχιστον με τη σημερινή της μορφή. Η έλλειψη οράματος και η παντελής απουσία πρόβλεψης γεγονότων και εξελίξεων όπως αυτά που βιώνει σήμερα η Ελλάδα αποδεικνύει πολιτικούς και πολιτικές χωρίς όραμα, χωρίς σωστό σχεδιασμό, με επιφανειακή μόνο επένδυση και χωρίς κανένα βάθος.

Κάτι εξίσου σημαντικό που προέκυψε από την κρίση χρέους της Ελλάδας είναι και το γεγονός ότι διαφάνηκε η τεράστια διαφορά νοοτροπίας μεταξύ των χωρών μελών της Ευρώπης. Περίπου έχει ως εξής: Οι καλοί και παραγωγικοί και οικονόμοι και σωστοί βόρειοι χάρη στους οποίους ζουν οι κακοί και σπάταλοι και τεμπέληδες νότιοι. Τελικά βέβαια αποδείχτηκε πως όλο αυτό δεν είναι παρά ένας μύθος, αφού προκύπτει από τα επίσημα στοιχεία της Ε.Ε. ότι οι πλέον εργατικοί και παραγωγικοί είναι οι κάτοικοι της νότιας Ευρώπης, τα οφέλη όμως της εργασίας τους καρπώνονται οι κολοσσοί και οι πολυεθνικές της βόρειας Ευρώπης. Κι αυτό το έχει καταφέρει με μεγάλη τέχνη και μαστοριά η διπλωματία και η πολιτική που ασκούν οι χώρες του βορρά με την ανοχή των χωρών της νότιας Ευρώπης.

Όλα αυτά τα θεμελιώδη κατά την άποψή μου ζητήματα, ενδεχομένως και μερικά ακόμα, πρέπει να τεθούν επί τάπητος και να χαραχθούν νέες πολιτικές σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Ειδάλλως η Ε.Ε. κινδυνεύει να διαρραγεί και να οδηγηθούν οι χώρες μέλη σε μεγάλες  περιπέτειες. Η Ελλάδα ίσως να ήταν η αφορμή για να βγουν στην επιφάνεια όλα αυτά τα προβλήματα και οι λανθασμένες στρατηγικές της Ευρώπης κι έδειξε την τραγική της αδυναμία να προβλέψει αφενός τέτοιες καταστάσεις κι αφετέρου να αντιμετωπίσει το πρόβλημα εντός του οίκου της.

Πρέπει να ανοίξουμε τα μάτια μας και να καταλάβουμε ότι το ευρώ τελικά ίσως να αποδειχτεί το πρώτο αμιγώς οικονομικό μέγεθος που είχε μεγαλύτερη αξία πολιτική από ότι οικονομική με όλα τα προβλήματα που το συνοδεύουν και τις όποιες κρίσεις βιώνει κι αυτό ίσως αποδειχτεί και η μεγαλύτερη ευκαιρία αλλά και δύναμη της Ευρώπης.

Τα πρώτα αποτελέσματα από τη Γαλλία και η επικράτηση στον πρώτο γύρο του Ολάντ δείχνουν πως επιβάλλεται μια αλλαγή πολιτικής. Ο Ραχόι στην Ισπανία παρά το γεγονός ότι έχει φρέσκια λαϊκή εντολή δυσκολεύεται, οι Ολλανδοί παραίτησαν την κυβέρνησή τους, οι Ιταλοί εκθρόνισαν το Μπερλουσκόνι, οι Έλληνες δείχνουν δημοσκοπικά την προτίμησή τους προς τα αριστερά αλλά και την άκρα δεξιά. Όλα πια δείχνουν πως οι πολιτικοί σχηματισμοί που διαφέντευαν την τύχη της Ευρώπης μέχρι χτες έχουν αρχίσει να αποδυναμώνονται και πως νέα σχήματα έχουν αρχίσει να αναδύονται σε ολόκληρο το Ευρωπαϊκό φάσμα. Η κρίση χρέους της Ελλάδας ίσως τελικά αποδειχτεί ο σταθμός εκείνος στην ιστορία της Ευρωπαϊκής Ένωσης που τράβηξε τη διαχωριστική γραμμή στο πριν και το μετά. Ίσως το γεγονός αυτό σταθεί η αφορμή οι Ευρωπαίοι να πάρουν στα σοβαρά την Ευρώπη και να μην την αφήσουν έρμαιο στις ορέξεις των συμφερόντων τρίτων. Μπορεί η ιστορία να γράψει πως οι κοντόφθαλμοι πολιτικοί με την κοντόφθαλμη πολιτική τους κόντεψαν να διαλύσουν έναν υπέροχο θεσμό τελικά όμως μέσα από την οικονομική κρίση της Ελλάδας ξυπνήσαμε επιτέλους εμείς οι πολίτες και νιώσαμε όχι πως «We are all Greek» σύμφωνα με το προσφιλές σύνθημα αλλά πως «We are all Europeans«.

Η φωτογραφία είναι από το σιδηροδρομικό σταθμό Λιανοκλαδίου.

Παραλληλισμοί.

Από το ιστολόγιο του Δημήτρη

Πριν αρκετό καιρό ο συνοδοιπόρος στα blog και καλός μου φίλος, ο Δημήτρης, βρέθηκε στη Λαμία. Κάποια στιγμή βρεθήκαμε στο Γοργοπόταμο όπου ο Δημήτρης απαθανάτιζε το σκηνικό με τη φωτογραφική του μηχανή. Κάποια στιγμή τον ρώτησα γιατί τράβηξε μια συγκεκριμένη φωτογραφία (αυτή πιο πάνω) έχοντας το πλάνο ανοιχτό και δεν έκανε ζουμ στο σημείο ενδιαφέροντος (το δεντράκι που φαίνεται πάνω στο βράχο δεξιά). Μου εξήγησε με απλά λόγια και κατάλαβα το λάθος μου. Μου είπε και κάτι καταπληκτικό: «Η διαφορά του επαγγελματία φωτογράφου με τον ερασιτέχνη είναι το γεγονός ότι ο επαγγελματίας ξέρει πια φωτογραφία να μην τραβήξει.»

Αυτό αποτέλεσε ένα πολύ καλό μάθημα για μένα για πολλούς τομείς της ζωής μου και άρχισα να βλέπω τα πράγματα με το σκεπτικό αυτό. Ο επαγγελματίας φωτογράφος δε σπαταλά ούτε χρόνο ούτε πόρους για να κάνει κάτι που δεν πρέπει, σε αντίθεση με τον ερασιτέχνη που θα το κάνει είτε για να το δοκιμάσει είτε λόγω άγνοιας. Ο επαγγελματίας δηλαδή πρέπει να διαθέτει γνώσεις, εμπειρία, εκπαίδευση και γνώσεις, εμπειρία κι εκπαίδευση! Αυτό ισχύει για όλα τα πράγματα και όλες τις εκφάνσεις της ζωής που σχετίζονται με πράγματα σοβαρά.

Άρχισα να ανασύρω στη μνήμη μου τα πολιτικά δρώμενα στην Ελλάδα της τελευταίας εικοσαετίας. Θυμήθηκα τη διαρκή υποτιθέμενη λιτότητα με τις τεράστιες παροχές στους ημέτερους. Θυμήθηκα συντάξεις που δινόντουσαν σε πεθαμένους, χρέη σε ΠΑΕ που χαρίζονταν, ομολογημένες μίζες που παραγράφονταν ως αδίκημα. Θυμήθηκα δυο τρεις μεγάλες (συνήθως γερμανικών συμφερόντων) εταιρείες που ανέλαβαν να φτιάξουν την υποδομή της χώρας γεμίζοντας το δημόσιο και τους οργανισμούς με αμφίβολης ποιότητας πανάκριβα υλικά, που μεταξύ των άλλων ενίοτε παρέκκλιναν της ευθείας γραμμής, έγερναν κάπως βρε αδερφέ κάτι πλεούμενα! Μου ήρθε στο μυαλό η αξιοποίηση των Ολυμπιακών Ακινήτων και οι διοικητικές μεταρρυθμίσεις που τάχα μου θα επανεκκινούσαν το κράτος. Η πάταξη της γραφειοκρατίας που μέρα με τη μέρα γιγαντώνεται μέσα από την πολυνομία. Το κυνήγι της διαφθοράς και η πάταξη της φοροδιαφυγής που έχει ριζώσει τόσο βαθιά που πια έχει γραφτεί στο γονιδίωμά μας ως έθνους και για να εξοντωθεί πρέπει να φύγουν οι Έλληνες από την Ελλάδα. Η Δικαιοσύνη που κινείται με ρυθμούς χελώνας. Η υγεία που ένας επίδεσμος στο νοσοκομείο κοστίζει στο κράτος όσο ένα διαμέρισμα στο Κολωνάκι. Η παιδεία που τα συστήματα αλλάζουν συχνότερα κι από τα δρομολόγια του Μετρό!

Από τότε που θυμάμαι τον εαυτό μου νομίζω ότι τίποτα ουσιαστικό δεν έχει αλλάξει στη χώρα, το μόνο που άλλαζε ήταν τα ονόματα των θεσμών και των αρχόντων που μας κυβερνούσαν. Κι από τη ραστώνη και τη σιέστα ξαφνικά φάγαμε μια σφαλιάρα ξεγυρισμένη από τους ίδιους ανθρώπους που μέχρι χτες μας καθησύχαζαν τάζοντάς μας Ολυμπιακούς Αγώνες και Εθνική Υπερηφάνια. Από εκείνους που αντάλλαζαν νερό της λίμνης με οικόπεδα και χρέη με ομόλογα για να μας πείσουν ότι στα άδεια και υπερχρεωμένα εξαιτίας τους πορτοφόλια μας λεφτά υπάρχουν. Κι εκείνους που εξωθούσαν στα άκρα τους αδερφούς ποτίζοντας το αίμα τους με χρώμα πράσινο και μπλε και κόκκινο και ποιος ξέρει τι άλλο προκειμένου να εξασφαλίσουν πιστή πελατεία.

Όλοι αυτοί έκαναν ζουμ, κανείς δεν είδε το πλάνο ολόκληρο. Τράβηξαν τη φωτογραφία που δεν έπρεπε. Κι αυτό εκ μέρους τους προδίδει ερασιτεχνισμό, έλλειψη γνώσεων, εμπειρίας και εκπαίδευσης. Και βεβαίως ανευθυνότητα και θρασύτητα που τόλμησαν να αναγορεύσουν εαυτούς σε ειδικούς της πολιτικής και ειδήμονες του μέλλοντος.

Από την άλλη μεριά, κάθε φορά που η Βουλή ανέμενε τους νέους ενοίκους της, εμείς ως φωτογράφοι ουδέποτε δεν κρατήσαμε στα χέρια μας ευρυγώνιο φακό, παρά μονάχα το ακριβώς ανάποδο. Μονίμως είχαμε κολλημένη τη ματιά μας στον προσοφθάλμιο εστιάζοντας συνήθως κάποιο πρόσωπο και κάποιο χρώμα και ουδέποτε κάναμε τον κόπο να ανοίξουμε και τα δυο τα μάτια στο τοπίο μπροστά μας για να δούμε το πλάνο ολόκληρο. Και τώρα τρώμε τις σφαλιάρες από τον Σόιμπλε και τον κάθε Σόιμπλε. Και δεν έχει άδικο, που κοιτούσες περήφανε Έλληνα τόσα χρόνια, είναι σαν να λέει. Τρέχα τώρα πίσω από το βουλευτή σου να σου ξεπληρώσει το δάνειο και να σου βρει δουλειά που σε απέλυσαν με το έτσι θέλω! Ψήφιζες κι έδινες δύναμη στους ερασιτέχνες, κοίτα τώρα τη φωτογραφία της χώρας σου πόσο χάλια είναι…

Και το κακό είναι ότι γνωρίζοντας πια το πρόβλημα, τη μηχανή την κρατάνε ακόμα στα χέρια τους ερασιτέχνες… Οπότε εικόνα από το πλάνο συνολικά δεν πρόκειται να έχουμε, παρά μόνο αποσπασματικές και σπασμωδικές κινήσεις! Ας ευχηθούμε τουλάχιστον σήμερα το βράδυ, οι διαπραγματεύσεις που γίνονται στην Ευρώπη για το κούρεμα του χρέους να έχουν το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα για τη χώρα.

ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ 22/2/2012, 8:00μμ : Μια πολύ καλή συνέχεια της συζήτησης που άνοιξε με την παρούσα ανάρτηση, μπορείτε να βρείτε στο ιστολόγιο του Δημήτρη, εδώ.

Απάντηση στο Δείμο του Πολίτη.

Με αφορμή το προηγούμενο άρθρο μου, ο Δείμος του Πολίτη έκανε ένα σχόλιο, παραπέμοντας σε ανάρτηση από το δικό του ιστολόγιο. Ξεκίνησα λοιπόν να γράφω την απάντησή μου, αλλά επειδή το μέγεθος ήταν μεγάλο και ξεπερνούσε τα όρια του σχολίου, αποφάσισα να κάνω μια ξεχωριστή ανάρτηση, ως απάντηση.

Αφού ζητήσω την κατανόηση τόσο του Δείμου, όσο και των υπόλοιπων αναγνωστών για το μέγεθος της απάντησης, ελπίζω να γίνει η αφορμή για ένα νέο γύρο διαλόγου…

Ξεκινώ παραθέτοντας το αρχικό σχόλιο του Δείμου.

«Εξαιρετική η αναλογία. Ωστόσο, για τα αίτια της κρίσης έχω κάπως διαφορετική άποψη.«

Και η απάντηση:

Η άποψη που διατυπώνεις στο ιστολόγιό σου θα με βρει αντιδιαμετρικά αντίθετο. Ισχυρίζεσαι ότι το κεφάλαιο δημιούργησε τη μεσαία αστική τάξη προκειμένου αφενός να αντλεί στελεχιακό δυναμικό για τις πολυεθνικές κι αφετέρου να αποτελέσει το target group των πωλήσεών του. Εγώ πάλι έχω την εντύπωση ότι μέσα από την ίδια την αστική τάξη, όπως αυτή ήταν διαμορφωμένη πριν τη βιομηχανική επανάσταση, ξεπήδησε μια νέα κάστα, αυτή των ανθρώπων που δημιούργησαν επιχειρήσεις κυρίως για την δημιουργία αγαθών και καταναλωτικών προϊόντων ευρείας κλίμακας. Ενδεχομένως να διαφωνούμε, αλλά νομίζω ότι δεν είναι το ζητούμενο αυτό καθ’ αυτό, γιατί θα καταλήξουμε να ρωτάμε αν έκανε η κότα το αβγό ή το αβγό την κότα.

Δεχόμενοι λοιπόν την κατάσταση όπως είναι, τίθεται το εύλογο ερώτημα, γιατί η άρχουσα τάξη να θέλει να καταστρέψει και να αφανίσει το αγοραστικό της κοινό; Αφού μοιραία θα οδηγηθεί και η ίδια στην καταστροφή της. Διότι, θεωρώ ότι το επιχείρημά σου ότι δεν επηρεάζεται η θέση της μιας και ελαττώνεται το κόστος εργασίας είναι τελείως άστοχο, καθόσον, όταν μειώνει την αγοραστική δύναμη του καταναλωτή – καθόσον ο εργαζόμενος είναι και καταναλωτής ταυτόχρονα – μέσω της μείωσης του μισθού του, δεν χάνει απλώς μερικές πωλήσεις τις οποίες αντισταθμίζει με το μικρότερο κόστος κατασκευής, αλλά κινδυνεύει να χάσει ΟΛΕΣ της τις πωλήσεις με αποτέλεσμα την οικονομική της κατάρρευση.

Στη φύση, από όσο έχω μάθει από την επιστήμη μου, υπάρχει ένα κρίσιμο όριο ή σημείο αν θες, πέραν του οποίου τα πράγματα αλλάζουν την εξελεγκτική τους πορεία. Δεν μπορούν να ζήσουν πχ. σε100 τετραγωνικά μέτραπέντε ελέφαντες γιατί θα πεθάνουν από την πείνα. Έτσι και στις επιχειρήσεις. Υπάρχει ένας κρίσιμος όγκος πωλήσεων ή κύκλου εργασιών αν θες ή τζίρου αν σου αρέσει περισσότερο ο όρος, κάτω από τον οποίο η επιχείρηση θα καταρρεύσει υπό το ίδιο της το “βάρος”. Αν, πχ. η Χ εταιρεία που φτιάχνει αυτοκίνητα δεν πουλήσει, ας πούμε τελείως θεωρητικά, 1.000 αυτοκίνητα το μήνα, δε θα μπορεί να συντηρήσει τον εαυτό της και μοιραία θα βάλει λουκέτο. Όταν λοιπόν, δεχτούμε ότι μειώνει το κόστος της εργασίας κι έτσι μεγαλώνει το κέρδος της και ταυτόχρονα και όλες οι άλλες εταιρείες του κόσμου μειώσουν τους μισθούς των υπαλλήλων τους για τους ίδιους λόγους, τότε όλο και λιγότεροι θα αγοράζουν αυτοκίνητα από την εταιρεία Χ, με αποτέλεσμα, παρά το γεγονός ότι ενδεχομένως η κερδοφορία της να μην επηρεαστεί σημαντικά, να οδηγηθεί στο κλείσιμο. Θα μου πεις γιατί αφού η κερδοφορία της δε θίγεται; Γιατί, εκεί που κατασκεύαζε 100 αυτοκίνητα τη μέρα, τώρα θα κατασκευάζει 80 και θα συμβούν τα παρακάτω:

  1. Το κόστος εργασίας τελικά ανά παραγόμενο αυτοκίνητο θα αυξηθεί αντί να μειωθεί αφού μειώνονται τα παραγόμενα αυτοκίνητα, έστω κι αν απολυθεί και προσωπικό πέραν των μειώσεων των μισθών.
  2. Ο προμηθευτής πχ. ελαστικών, εκεί που χρέωνε 100€ για το κάθε λάστιχο, επειδή πέφτει η παραγγελία μοιραία θα ανεβάσει την τιμή κι έτσι, αθροίζοντας τις αυξήσεις που θα κάνουν όλοι οι προμηθευτές, το τελικό κόστος από την άποψη των υλικών θα αυξηθεί!
  3. Αναγκαστικά η εταιρεία Χ θα πάρει ελαστικά από άλλον προμηθευτή κάνοντας παραχωρήσεις στην ποιότητα.
  4. Ο τελικός πελάτης, βλέποντας την πτώση της ποιότητας, θα θεωρήσει ότι δεν αξίζει να δώσει τόσα χρήματα για το αυτοκίνητο της εταιρείας Χ κι έτσι θα πέσουν κι άλλο οι πωλήσεις.

Και πάει λέγοντας… Δημιουργείται δηλαδή ένας φαύλος κύκλος από τη στιγμή που θα αρχίσει η άρχουσα οικονομική τάξη να πολεμήσει τους ίδιους της τους πόρους των κερδών της ήτοι τη μεσαία τάξη.

Θα σου το θέσω κι αλλιώς: Τι είναι το κέρδος; Η αξία της εργασίας του καθενός μας. Η καθημερινή μας παραγωγή. Και ποιος είναι αυτός που καθορίζει την αξία αυτή; Μα φυσικά εμείς οι ίδιοι και κανένας άλλος, ούτε καν το κεφάλαιο, όπως το χαρακτηρίζεις. Και τι εννοώ μ’ αυτό; Όταν ένας άνθρωπος παίρνει πχ. 1.000€ μηνιάτικο και δίνει το 50% για να αγοράσει μια συσκευή τηλεφώνου με σήμα το δαγκωμένο μήλο, τότε αυτός ο άνθρωπος έχει δώσει αξία για το 1/24 της ετήσιας εργασίας του σε κάτι το οποίο κατά τη γνώμη μου δεν αξίζει ούτε το 1/10 από την αξία που πωλείται. Παρενθετικά, εξηγώ από πού προκύπτει το 1/24ο: Υποθέτουμε ότι εργάζεται 12 μήνες το χρόνο και ως εκ τούτου λαμβάνει 12 μηνιαίους μισθούς. Έτσι, αν δώσει τον μισό ενός από αυτούς, δηλαδή ½ από τα 12, θα έχουμε 0,5/12 ή 1/24 με την αναγωγή στη μονάδα. Φαντάσου τώρα, ο ίδιος άνθρωπος να δώσει 30.000€ για να αγοράσει ένα αυτοκίνητο και μάλιστα με δόσεις. Έχει προσδώσει τόση αξία στο αυτοκίνητο ίση με την εργασία δυόμιση χρόνων! Και μάλιστα την εργασία του αυτή την έχει προεξοφλήσει συν τοις άλλοις και με τόκο. Έρχεται λοιπόν το σύστημα, καπιταλιστικό αν θες ή όπως αλλιώς θες ονόμασέ το, και λέει σκεπτόμενο τα προαναφερθέντα: “Η εργασία σου μάγκα, στο χωράφι ή στην οικοδομή ή στο γραφείο για 15 μέρες ισοδυναμεί την αξία του κινητού τηλεφώνου και μάλιστα είσαι προδιαθετιμένος να την προεξοφλήσεις με μελλοντικές έντοκες δόσεις της εργασίας σου αυτής. Οπότε εγώ ως έξυπνος επιχειρηματίας στην πραγματικότητα δε θέλω τα χρήματά σου αλλά την εργασία σου ως αξία, και την υποθηκεύω κιόλας μέσω μιας τράπεζας στην οποία εγώ ο ίδιος έχω πουλήσει χρήμα (πρόσεξε: χρήμα όχι εργασία ως αξία χρήματος) για να σου το δανείσει εσένα με σκοπό να αγοράσεις το προϊόν μου, για το οποίο εγώ θα πληρωθώ με την αξία της εργασίας σου! Κάνω σαφή διάκριση μεταξύ χρήματος κι εργασίας ως αξιακής μονάδας κι εξηγώ το γιατί. Το χρήμα είναι κάτι στατικό. Η εργασία και ότι αυτή παράγει ως αξία μεταβάλλεται όμως δραστικά. Και μπορεί να έχει πολύ μεγάλες αποκλίσεις. Εκεί είναι που σκοπεύει αυτό που εσύ αναφέρεις ως “κεφάλαιο”. Δεν ενδιαφέρεται για το χρήμα, αυτό που θέλει, αν το “γδύσεις” από τα περιτυλίγματα, είναι η εξουσία πάνω στην εργασία. Γιατί αυτή, μαζί με τον ορυκτό πλούτο είναι οι δυο μοναδικές πηγές από τις οποίες παράγονται αξίες, όλα τα υπόλοιπα απλώς συνεπικουρούν.

Κλείνοντας, ήθελα να εκφράσω την άποψή μου για τα τεκταινόμενα στη χώρα, υπό την οπτική του απλού πολίτη. Πρωτίστως, ήθελα να αναφερθώ στο γεγονός ότι η ευθύνη για την κατάντια είναι αποκλειστικά και μόνο δική μας, ως πολίτες και κάτοικοι του τόπου. Δε θα αναφερθώ στα τετριμμένα, ότι δηλαδή εμείς εκλέγαμε τους κυβερνήτες μας, οι οποίοι με τη σειρά τους πήραν λάθος αποφάσεις κλπ, κλπ. Θέλω να κάνω λόγο για κάτι άλλο, πιο απλό, πιο ανθρώπινο και πιο καθημερινό. Υπήρξε μια περίοδος, από τη μεταπολίτευση και μετά, που έγιναν έργα υποδομής στη χώρα και καλώς ή κακώς κινήθηκε πολύ χρήμα, είτε στο δημόσιο είτε στον ιδιωτικό τομέα. Κι εμείς, οι απλοί άνθρωποι, βλέποντας όλες αυτές τις αλλαγές, βρεθήκαμε μπροστά σε ένα μονοπάτι το οποίο μας έβγαλε από τη σωστή πορεία και μας οδήγησε στον γκρεμό από τον οποίο πέφτουμε τώρα. Πολύ λίγοι ήταν εκείνοι που χρησιμοποίησαν σωστά αυτούς τους πόρους και τις υποδομές για να κάνουν έργα ανάπτυξης και τους οποίους τώρα συνηθίζουμε να τους βάζουμε στο ίδιο τσουβάλι σωρηδόν και να τους κολλάμε απ’ έξω την ετικέτα του κακώς νοούμενου καπιταλιστή ή επιχειρηματία. Οι περισσότεροι από μας κοίταξαν να γλύψουν έστω κι ένα κοκαλάκι από τις επιδοτήσεις ή της κάθε είδους παροχές που εισέρρευσαν ή δημιουργήθηκαν στη χώρα. Αναρωτηθήκαμε ποτέ τι θα γινόταν αν όταν πήραμε τις επιδοτήσεις, αντί να αγοράσουμε υπεραυτοκίνητο, βελτιώναμε την υποδομή μας; Σκέφτηκε ποτέ κανείς από εμάς γιατί δεν έχει λειτουργήσει κανένας συνεταιριστικός θεσμός στη χώρα; Επειδή ίσως ο καθένας μας κοιτούσε την πάρτη του και μόνο. Ακόμα και το συνδικαλιστικό κίνημα στη χώρα αποδείχτηκε ότι ήταν ο προθάλαμος είτε της μίζας είτε της εισόδου στην πολιτική. Νοιάστηκε ποτέ κάποιος από τους δήθεν εργατοπατέρες για τον κόσμο που απολυόταν; Νοιαστήκαμε ποτέ Δήμο για τίποτα άλλο πέρα από τον εαυτούλη μας σ’ αυτή τη χώρα; Δούλεψε κανείς ευσυνείδητα; Ας αποδώσουμε επιτέλους τα του Καίσαρος τω Καίσαρι. Έσκυψε ποτέ κανείς να μαζέψει το σκουπίδι από το δρόμο; Έσκυψα ποτέ να μαζέψω κανένα σκουπίδι από το δρόμο; Αναρωτιέμαι λοιπόν ποιος πραγματικά ευθύνεται…

Το ενυδρείο.

Image: africa / FreeDigitalPhotos.net

Μια φορά κι ένα καιρό ήταν ένα πράσινο ψάρι που ήθελε  να γίνει αρχηγός. Μέσα στο ίδιο ενυδρείο υπήρχε κι ένα μπλε ψάρι που ήθελε να γίνει αρχηγός. Όλη την ώρα τα δυο ψάρια προσπαθούσαν να εξολοθρεύσει το ένα το άλλο. Τα υπόλοιπα ψάρια του ενυδρείου είχαν χωριστεί σε τρεις παρατάξεις. Η μια υποστήριζε το πράσινο, η άλλη το μπλε και η τρίτη δεν υποστήριζε κανένα από τους δυο και είχε για αρχηγό ένα κόκκινο ψάρι.

Αυτό το ενυδρείο είχε μια ιδιαιτερότητα. Ήταν εξαιρετικής ομορφιάς και τα ψάρια όλα ήταν πολύ όμορφα. Κι έτσι, ο ιδιοκτήτης του καταστήματος με κατοικίδια το είχε τοποθετήσει μπροστά μπροστά στη βιτρίνα. Μαγνήτιζε τα βλέμματα των περαστικών, οι οποίοι μόλις το αντίκριζαν σταματούσαν και το χάζευαν για πολύ ώρα, δεν μπορούσαν να συνειδητοποιήσουν το μέγεθος της ομορφιάς. Κι έτσι, ο ιδιοκτήτης του καταστήματος δεν το πείραζε καθόλου, ούτε ενοχλούσε ποτέ τα ψάρια.

Οι κάτοικοι του ενυδρείου το είχαν καταλάβει αυτό. Κι έτσι δεν έχαναν ευκαιρία να επιδεικνύονται, αν και λόγω της γενετικής τους ανεπάρκειας, αφού δε δεχόταν νέα ψάρια στο περιβάλλον τους, πλέον τα χρώματα και η ομορφιά τους ήταν πολύ χαμηλότερης ποιότητας σε σχέση με το παρελθόν τους. Ουσιαστικά, το μόνο που τους είχε μείνει, ήταν το καλό όνομα του παρελθόντος τους.

Επειδή ήταν τοποθετημένο σε ένα σημείο με δύσκολη πρόσβαση, μπροστά μπροστά στη βιτρίνα του καταστήματος, ο ιδιοκτήτης του είχε τοποθετήσει σύστημα για την αυτόματη τροφοδοσία της τροφής. Κάθε μεσημέρι, στις 12:00 ακριβώς, έπεφτε στο νερό η τροφή. Το σύστημα όμως ήταν ελαττωματικό. Κάποια στιγμή στο παρελθόν, ανακάλυψαν τα ψάρια, ότι αν έπεφταν με δύναμη πάνω στο στόμιο του μηχανισμού που ήταν λίγο πιο πάνω από την επιφάνεια του νερού, τότε έπεφτε κι άλλη δόση φαγητού. Στην αρχή η χαρά τους ήταν μεγάλη. Έπεσαν με τα μούτρα στο φαγητό, άφθονη τροφή χωρίς κόπο και χωρίς έλεγχο. Μετά την πρώτη χαρά όμως, άρχισαν τα προβλήματα. Πολλά ψάρια μπούκωσαν από το πολύ φαγητό κι άρχισαν να πεθαίνουν. Χάθηκε το μέτρο. Κι έτσι, σε μια πρωτοφανή κίνηση, τα ψάρια αποφάσισαν να ορίσουν μια επιτροπή που θα έκανε σωστή διαχείριση της τροφοδοσίας. Ο πρόεδρος της επιτροπής αυτής απέκτησε πολύ δύναμη μέσα στο ενυδρείο. Έτσι, άρχισαν οι διαμάχες και δημιουργήθηκαν κάποιες παρατάξεις. Η μια έλεγε ότι το δικαίωμα στη διαχείριση της τροφής είναι δικαίωμα όλων, οπότε έπρεπε να έχουν όλοι πρόσβαση στο χτύπημα του στομίου. Η άλλη έλεγε ότι το δικαίωμα αυτό πρέπει να ανήκει σε μια ελίτ, η οποία θα αποφάσιζε εκείνη εξ’ ονόματος των υπολοίπων. Μια άλλη παράταξη έλεγε ότι μια ενδιάμεση κατάσταση θα ήταν η καλύτερη. Κι έτσι ο καιρός περνούσε και τα ψάρια ήταν διχασμένα, αλλά πάντα έτρωγαν παρά πάνω από όσο έπρεπε.

Μέχρι που μια μέρα, εκεί που περίμεναν το μεσημέρι κοιτάζοντας το στόμιο του μηχανήματος, η τροφή δεν έλεγε να πέσει. Περίμεναν, περίμεναν, η ώρα περνούσε αλλά τίποτα δε γινόταν. Συνεδρίασαν αμέσως οι αρχηγοί των παρατάξεων για να διαπιστώσουν το πρόβλημα. Το κόκκινο ψάρι απλώς είπε ότι φταίνε τα άλλα ψάρια κι έφυγε, ενώ οι άλλοι δύο αποφάσισαν να καταφύγουν στην εύκολη λύση. Διέταξαν το ψάρι που πηδούσε έξω από το νερό και χτυπούσε το στόμιο του μηχανήματος να κάνει τη δουλειά του. Έτσι κι έγινε. Πήδηξε πάνω στο στόμιο, αλλά ούτε και τότε έπεσε τροφή στην επιφάνεια του νερού. Πήδηξε ξανά και ξανά, αλλά τίποτα. Η πείνα άρχισε να γίνεται ανυπόφορη. Συνεδρίαση στη συνεδρίαση δεν μπορούσαν να καταλάβουν το γιατί. Άρχισε τότε να ξεσπάει σφοδρός πόλεμος. Το πράσινο κατηγορούσε το μπλε, κι οι δυο μαζί το κόκκινο το οποίο κατηγορούσε όλους τους υπόλοιπους εκτός από τον εαυτό του, παρόλο που κι εκείνο έτρωγε τις παραπάνω μερίδες. Πέρασε λίγος καιρός κι αφού λύση δεν ήταν δυνατόν να βρεθεί κι η πείνα δεν μπορούσε να χαλιναγωγηθεί, κι άρχισε το ένα ψάρι να τρώει το άλλο. Μέσα στο γενικό κακό, ο πράσινος με τον μπλε συνέχιζαν να κατηγορούν ο ένας τον άλλο, υποστηρίζοντας ότι μόνο ο ένας ή ο άλλος θα μπορούσε να δώσει τη λύση. Κι ο κόκκινος το μόνο που έκανε ήταν να ουρλιάζει διαρκώς για να ανοίξει το στόμιο και να πέσει μέσα στο νερό όλη η τροφή…

Λίγο καιρό αργότερα, ο καταστηματάρχης ένα πρωί που πήγε να ανοίξει το μαγαζί του, παρατήρησε το ενυδρείο στη βιτρίνα. Όσα ψάρια είχαν απομείνει, ήταν νεκρά, πράσινα, μπλε και κόκκινα. Σάστισε, άνοιξε γρήγορα γρήγορα κι έτρεξε στο ενυδρείο. Είδε ότι κανένα ψάρι δεν ήταν ζωντανό. Άρχισε να βάζει τις φωνές, γιατί να συνέβη αυτό; γιατί; αναρωτήθηκε. Κοίταξε το αυτόματο μηχάνημα για την τροφή. Ήταν άδειο! Μα πως είναι δυνατό, αναρωτήθηκε, αφού είχα βάλει και περισσότερο από όσο έπρεπε, θα τελείωνε στο τέλος του μήνα…

Μετά το πρώτο σοκ, ηρέμησε. Τελικά, έπρεπε να έχει γίνει κάτι τέτοιο, σκέφτηκε. Ήθελαν αλλαγή τα ψάρια, είχαν χάσει την αίγλη που είχαν στο παρελθόν. Μια αλλαγή ήταν επιβεβλημένη, κακά τα ψέματα. Α, να θυμηθώ να πετάξω και το μηχάνημα, αυτό το ενυδρείο θέλει προσοχή, επιτήρηση, έτσι θα είναι καλύτερα… θα είμαι και σίγουρος…

Αρέσει σε %d bloggers: